Giáo viên: Đỗ Thị Hồng Nguyệt
Lớp: 12A12
Trường THPT Chương Mỹ A
TRÒ CHƠI
AI NHANH NHẤT
Xem video clip: 30 giây
Trả lời nhanh nhất được 3 điểm
Trả lời nhanh thứ 2 được 2 điểm
Trả lời nhanh thứ 3 được 1 điểm
Đẹp vậy thay tiếng hát trên dòng sông
Wladyslaw Broniewski
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ

__NGUYỄN TUÂN__
NGUYỄN TUÂN
Một nghệ sĩ
suốt đời
đi tìm cái
đẹp
Nhà
văn
tài
hoa, uyên bác
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
Rút trong tập
tuỳ bút Sông Đà (1960)
Là kết quả của
chuyến đi thực tế miền Tây Bắc
Tìm kiếm chất vàng thiên nhiên
và vàng mười con người Tây Bắc
Tiêu biểu cho phong cách:
Tài hoa, uyên bác
Trong tùy bút Người lái đò Sông Đà, Nguyễn Tuân đã xây dựng những hình tượng chính nào?
Hình tượng Sông Đà
Hình tượng Người lái đò
“Khai sinh” từ Vân Nam – Trung Quốc
Qua Lai Châu- Sơn La-Hòa Bình
nhập vào sông Hồng ở Phú Thọ
Tổng chiều dài:910 km
Việt Nam: 527 km
Công trình thủy điện: Sơn La, Lai Châu,
Hòa Bình
Nguyễn Tuân miêu tả Sông Đà có những đặc điểm cơ bản nào?
Hung bạo và trữ tình
Ýnghĩa lời đề từ

Ca ngợi vẻ đẹp người dân lao động sông nước nói riêng, người dân lao động nói chung



Đẹp
vậy
thay, tiếng
hát
trên
dòng sông


Vẻ đẹp khác biệt, cá tính Sông Đà
Vẻ đẹp độc đáo, khác lạ của Nguyễn Tuân


Chúng thủy
giai
đông
tẩu –
Đà
giang
độc
bắc
lưu
SÔNG ĐÀ
HUNG BẠO
… cảnh đá bờ sông, dựng vách thành, mặt sông lúc ấy chỉ lúc đúng ngọ mới thấy mặt trời. Có vách đá thành chẹt lòng sông Đà như một cái yết hầu. Đứng bên này bờ nhẹ tay ném hòn đá qua bên kia vách. Có quãng con nai con hổ đã có lần vọt từ bờ này sang bờ kia. Ngồi trong khoang đò qua quãng ấy, đang mùa hè mà cũng thấy lạnh, cảm thấy mình như đang đứng ở hè một cái ngõ mà ngóng vọng lên một khung cửa sổ nào trên cái tầng nhà thứ mấy nào vừa tắt phụt đèn điện.
Hãy cho biết những câu văn sau tả cảnh nào trong tác phẩm
Người lái đò Sông Đà?
Hãy cho biết những câu văn sau tả cảnh nào trong tác phẩm
Người lái đò sông Đà?
Lại như quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò Sông Đà nào tóm được qua đấy. Quãng này mà khinh suất tay lái thì cũng dễ lật ngửa bụng thuyền ra.
Trên sông bỗng có những cái hút nước giống như cái giếng bê tông thả xuống sông để chuẩn bị làm móng cầu. Nước ở đây thở và kêu như cửa cống cái bị sặc. Trên mặt cái hút xoáy tít đáy, cũng đang lừ lừ những cánh quạ đàn(…) lướt quãng sông, y như là ô tô sang số ấn ga (…), những cái giếng sâu nước ặc ặc lên như vừa rót dầu sôi vào. (…) cái giếng hút ấy lôi tuột xuống…thuyền trồng ngay cây chuối ngược (…), bị dìm và đi ngầm (…) tan xác ở khuỷnh sông (…) lên một cái mặt giếng mà thành giếng xây toàn bằng nước sông xanh ve một áng thủy tinh khối đúc dày, khối pha lê xanh như sắp vỡ tan ụp vào cả máy cả người quay phim cả người đang xem (…) cốc nước pha lê khổng lồ…
Hãy cho biết những câu văn sau tả cảnh nào trong tác phẩm
Người lái đò sông Đà?
Hãy cho biết những câu văn sau tả cảnh nào trong tác phẩm Người lái đò sông Đà?
-…Còn xa lắm mới đến cái thác dưới. Nhưng đã thấy tiếng nước réo gần mãi lại réo tomaix lên. Tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo. Thế rồi nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu, rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng.
- Đá ở đây từ ngàn năm vẫn mai phục hết trong lòng sông, (…) Một số hòn bèn nhổm cả dậy để vồ lấy thuyền. Mặt hòn đá nào trông cũng ngỗ ngược, hòn nào cũng nhăn nhúm, méo mó (...) nó bày thạch trận trên sông. Đám tảng, đám hòn chia làm ba hàng (…) đòi ăn chết cái thuyền (…)những hòn đá bệ vệ, oai phong lẫm liệt (…). Dòng thác hùm beo đang hồng hộc tế mạnh trên sông đá….
HOẠT ĐỘNG THẢO LUẬN NHÓM- 4 NHÓM
Chỉ ra và cho biết tác dụng của những biện pháp nghệ thuật tả cảnh: Thác nước, đá lòng sông.
So sánh, liên tưởng…
Hiểm trở
Dữ dội
Hung hãn
Hiểm độc
Điệp từ, điệp cấu trúc,
nhân hóa…
So sánh, nhân hóa,
liên tưởng, tưởng tượng…
Nhân hóa, so sánh, ngôn ngữ độc lạ, tri thức nhiều lĩnh vực…
Tình yêu tha thiết
với thiên nhiên,
đất nước
Phong cách tài hoa, uyên bác của Nguyễn Tuân
Thiên nhiên
hùng vĩ
TRÒ CHƠI: CHIẾC NÓN KỲ DIỆU
Số lượng câu hỏi: 5 câu
Đội chiến thắng là đội có câu trả lời nhanh hơn và đúng nhất.
Cách thức: Chiếc nón quay vào số nào, số ấy đại diện cho đội của mình lên trả lời. Trả lời xong xác nhận bằng cách bấm chuông.
Chơi đồng đội: 2 đội
Trả lời câu hỏi cá nhân vào phiếu học tập 1 phút
Câu 1:
Những biện pháp nghệ thuật nào được Nguyễn Tuân sử dụng nhiều nhất để khắc họa vẻ đẹp hình tượng Sông Đà hung bạo
Đáp án:
So sánh, nhân hóa,
liên tưởng.

Câu 2:
Khám phá vẻ đẹp hùng vĩ, dữ dội của Sông Đà, cho thấy công việc lao động nghệ thuật của Nguyễn Tuân như thế nào?
Đáp án:
Công phu và khó nhọc.

Câu 3
Khi đã tìm được thứ vàng Sông Đà, theo Nguyễn Tuân cần phải làm gì ngoài việc trân trọng và gìn giữ?
Đáp án:
Phát lộ

Câu 4:
Xây dựng và khám phá hình tượng Sông Đà hùng vĩ, dữ dội ở nhiều góc độ khác nhau là một minh chứng cho phong cách nghệ thuật gì của Nguyễn Tuân?
Đáp án:
Tài hoa, uyên bác

Câu 5:
Liên hệ với thực tế hiện nay, có nhiều dòng sông bị ô nhiễm. Vậy các em cần có thái độ và việc làm gì với các dòng sông của đất nước?
Đáp án:
Trân trọng, bảo vệ.
b.Dòng sông nên thơ, trữ tình
- Tập trung ở khúc hạ lưu.
-> Dòng chảy êm, phẳng, rộng -> thể hiện bằng nhiều hình ảnh gợi cảm
Trên cao và xa: Hình d�ng
+Dây thừng ngoằn ngoèo
+Tuôn dài, tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai.
->V? d?p duy�n d�ng, ki?u di?m, ri�ng bi?t c?a dịng sơng
Màu sắc: Thay đổi theo muøa

Muøa xuaân, doøng soâng xanh maøu ngoïc bích
Muøa thu: löø löø chín ñoû nhö da maët ngöôøi bầm ñi vì röôïu böõa, lừ lừ cái màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn bực bội gì mỗi độ thu về .
=> Nhờ lối so saùnh ñoäc ñaùo và chính xaùc => Caûnh neân thô, sinh động vaø coù hoàn.
Cảm nhận Sông Đà như một cố nhân
Màu nắng tháng ba Đường thi
=>ấm áp gợi nhớ
Nước sông lặng như tờ
Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử
Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa
=>sinh động, gần gũi thân quen, yên tĩnh.
Hình ảnh hươu non gặm c?, chu?n chu?n buom bu?m tr�n sơng.
->Một sông Đà thơ mộng, đẹp, trong trẻo thanh khiết, giàu chất tho v� g?i dịng ch?y t? qu� kh? v? hi?n t?i t?i tuong lai
Tình cảm khi gặp lại: trông con sông vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm,… như nối lại chiêm bao đứt quãng . Sự vui mừng khôn xiết có được bởi tình cảm gắn bó chân thành tha thiết như một mối quan hệ tương giao tri kỉ.
Tóm lại:
Bằng ngòi bút tài hoa và biến hóa, Nguyễn Tuân như thổi linh hồn cho Sông Đà để vật vô tri hiện lên có tính cách đối nghịch mà thống nhất.
Vừa dữ dội, hung bạo, kì bí
Vừa nên thơ, trữ tình, thơ mộng
=> Qua việc nhìn nhận, khám phá, miêu tả thiên nhiên Sông Đà, Nguyễn Tuân đã khẳng định tài năng uyên bác và ngòi bút tài hoa của mình.
۞ Hình tượng ông lái đò:
=> Miêu tả cụ thể, chi tiết, gợi hình ảnh ông đò khỏe mạnh chắc nịch, tinh tường và dạn dày kinh nghiệm, có hiểu biết sâu về thác sông Đà.

a. Giới thiệu ông lái đò:
* 70 tuổi, người Lai Châu, mười năm gắn bó với nghề chèo đò trên sông Đà
* Ngoại hình: Chân khuỳnh khuỳnh, tay dài lêu nghêu, giọng ào ào, đầu bạc trắng trên cơ thể gọn quánh chất sừng chất mun; luôn trong tư thế chèo đò
*Công việc: Đưa đò vượt thác dữ, đối đầu với thử thách, hiểm nguy.
Qua cách giới thiệu của Nguyễn Tuân, em cảm nhận như thế nào về hình ảnh của ông đò?
b. Ông đò đưa đò vượt thác:
Sông Đà:
Bày thạch trận khắp lòng sông; đá tạo những boong –ke chìm, và pháo đài đá nổi; nước và đá phối hợp hung hăng, hò la, thanh viện; sóng nước liều mạng đá trái thúc gối vào bụng và hông thuyền, có lúc đội cả thuyền lên
-Thuyền vút qua cổng đá, vút vút cửa ngoài, cửa trong , thuyền như mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước…
Ông đò:
- Bị thương vẫn cố nén, kẹp chặt cuống lái và chỉ huy bạn thuyền ngắn gọn, tỉnh táo.
-Nắm chặt bờm sóng, ghì cương, bám chắc phóng nhanh vào cửa sinh lái miết một đường chéo;lúc rảo tránh đá, lúc đè sấn lên…
Sông Đà:
Vòng 1: bốn cửa tử, một cửa sinh lệch về tả ngạn, liên tiếp ra đòn

-Vòng 2: tăng cửa tử, một cửa sinh lệch về hữu ngạn

- Vòng 3: bên trái, bên phải đều là luồng chết, luồng sống ở ngay giữa bọn đá hậu vệ của con thác.
Cuộc chiến giữa ông lái đò và sông Đà diễn như thế nào? Qua đó em thấy gì về phẩm chất ông lái đò?
b. Ông lái đò đưa đò vượt thác:
 Sự tài hoa,tài trí, ngoan cường, dũng cảm và kinh nghiệm sông nước
*Hình ảnh ông lái đò cho thấy Nguyễn Tuân đã tìm được nhân vật mới: những con người đáng trân trọng ngợi ca, không thuộc tầng lớp đài các vang bóng một thời mà là những người lao động bình thường - th? vàng mười d� qua th? l?a của Tây Bắc.
* Quan niệm của nhà van: Người anh hùng không chỉ có trong chiến đấu mà còn có trong cuộc sống lao động thường ngày. Ch? nghia anh h�ng khơng xa l? m� nĩ cĩ ngay trong cu?c s?ng c?a nh?ng ngu?i lao d?ng bình thu?ng. Nh?ng ngu?i bình d?, trí dung t�i ba cĩ th? vi?t n�n nh?ng thi�n anh h�ng ca, cĩ th? t?o hình t?c m?u cho ngh? thu?t
Qua đó, Nguyễn Tuân đã có quan niệm như thế nào về người anh hùng?
Hình ảnh ông lái đò của Nguyễn Tuân có gì khác so với các nhân vật trong sáng tác trước Cách mạng tháng Tám của nhà văn?
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ- NGUYỄN TUÂN
III. TỔNG KẾT:
1. Ngh? thu?t:
- Những so sánh, ví von, liên tưởng, tưởng tu?ng độc đáo bất ngờ và thú vị.
- Từ ngữ phong phú sống động , giàu hình ảnh và có sức gợi cảm cao.
- Câu văn đa dạng, nhiều tầng, giàu nhịp điệu, lúc thì hối hả, gân guốc, khi thì chậm rãi, trữ tình.
2. Ý nghĩa văn bản:
- Giới thiệu, khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp của thiên nhiên và con người lao động ở miền Tây Bắc của Tổ quốc.
- Thể hiện tình yêu mến, sự gắn bó thiết tha của Nguyễn Tuân đối với đất nước và con người Việt Nam

CỦNG CỐ KIẾN THỨC
Nguyeãn Tuaân ñöôïc coâng nhaän ôû theå loaïi naøo

1. Coâng nhaän laø caây buùt truyeän ngaén xuaát saéc

2. Nhaø vaên tröõ tình laõng maïn

3. Vua tuyø buùt

4. Vua traøo phuùng
3
Nguyễn Tuân mi�u tả sông Đà trên mấy phương diện?
1

2

3

4
b