Giáo viên thực hiện: Lê Thị Như Tuyết
Trường Trung học cơ sở Tân Long
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Chi Trương
Tìm hiểu chung
- Tác giả
Hạ Tri Chương (659-744)
Quê: ChiÕt Giang- Trung Quốc. Tự Quý Trân, hiệu Tứ Minh cuồng khách.
Làm quan ở kinh đô Trường An hơn 50 năm. Năm 86 tuổi mới trở về quê hương
Ông còn để lại 20 bài thơ.
Ông là nhà thơ lớn đời đầu thời Đường cùng với Đỗ phủ, Lý Bạch. Bạn vong niên của Lý Bạch.
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
- Tác giả: Hạ Tri Chương (659-744) là nhà thơ lớn của Trung Quốc thời Đường. Hạ Tri Chương là bạn vong niên của thi hào Lí Bạch
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Phiên âm
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Dịch nghĩa
Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.
Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Dịch thơ
Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
( Phạm Sĩ Vĩ dịch, trong Thơ Đường,
Tập1 NXB Văn học, Hà Nội, 1987)
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường,
Tập I Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
Nhan đề
"Ngẫu nhiên viết" chứ không phải chủ định làm thơ ngay lúc mới đặt chân tới quê nhà.
Tình yêu quê hương sâu nặng, luôn thường trực trong lòng tác giả nên ở bất cứ tình huống nào, nơi đâu thì nó cũng có thể bộc lộ được.
- Hoàn cảnh sáng tác:
- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được viết khi ông cáo quan về quê sau 50 năm xa cách lúc ấy ông 86 tuổi.
+ Kiểu văn bản :
+ Kiểu văn bản : Biểu cảm
+ PTBĐ:
+ PTBĐ: Kết hợp giữa kể với tả để bộc lộ cảm xúc.
- Thể thơ:
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt .
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tác giả: Hạ Tri Chương (659-744) là nhà thơ lớn của Trung Quốc thời Đường. Hạ Tri Chương là bạn vong niên của thi hào Lí Bạch
Văn bản là một trong hai bài “Hồi hương ngẫu thư” rất nổi tiếng của Hạ Tri Chương
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
-> Kể về quãng thời gian xa quê của tác giả.
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
->Tình huống trớ trêu khi trở về quê .
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu thơ đầu:
Phiên âm
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi.
Dịch thơ:
Trẻ đi, già trở lại nhà,
Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường,
Tập I Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
Giữ gìn tiếng nói quê hương
+ Dùng tiếng nói của quê hương khi giao tiếp với người trong gia đình, dòng họ, cùng quê
 Gần gũi, trân trọng đối với nguồn gốc của mình giữ được bản sắc của quê hương.
+ Khi giao tiếp ngoài xã hội nên nói tiếng phổ thông
 Dễ giao tiếp và thể hiện sự văn minh lịch sự khi giao tiếp.
+ Không quá lạm dụng ngoại ngữ làm mất đi vẻ đẹp của tiếng Việt.
 Yêu quý tiếng quê - giữ gìn tiếng mẹ đẻ là một biểu hiện cụ thể và sâu sắc của tình yêu quê hương đất nước.
+ Giữ gìn tiếng nói của quê hương cũng chính là giữ gìn tiếng nói của Dân tộc.
NGHỆ THUẬT ĐỐI
Đối vế câu
Đối từ loại
Đối cú pháp

Thiếu tiểu// li gia >< lão đại// hồi
C V C V
Hương âm //vô cải >< mấn mao //tồi
C V C V
DT: Thiếu tiểu >< lão đại
Hương âm >< mấn mao
ĐT: Li >< hồi
Vô cải >< tồi
Mỗi vế câu là một cụm C-V
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tìm hiểu văn bản:
Hai câu thơ đầu:
Lời kể của tác giả về quãng đời dài xa quê làm quan.
Lời tự nhận xét: đi suốt cuộc đời vẫn nhớ quê hương, giọng nói không hề thay đổi dù tóc mai đã rụng.
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tìm hiểu văn bản:
Hai câu thơ đầu:
Hai câu thơ cuối:
Phiên âm
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?
Dịch thơ:
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ cười hỏi: Khách từ đâu đến làng?
(Trần Trọng San dịch, trong Thơ Đường,
Tập I Bắc Đẩu, Sài Gòn, 1966)
- Giọng điệu:
- Giọng điệu: bi hài ngậm ngùi
- Tâm trạng:
- Tâm trạng: Lóc ®Çu ng¹c nhiªn bÊt ngê  buån tñi
 ngËm ngïi xãt xa cïng Ëp ®Õn.

-> Tình cảm với quê hương thật bền bỉ, sâu nặng, thiêng liêng nhất.
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tìm hiểu văn bản:
Hai câu thơ đầu:
Hai câu thơ cuối:
Tình huống bất ngờ, trẻ nhỏ tưởng nhà thơ là khách lạ.
Cảm giác thấm thía của tác giả khi chợt thấy mình thành người xa lạ trên mảnh đất quê hương.
Năm 1911, tại Bến cảng Nhà Rồng (Sài Gòn - Gia Định), Nguyễn Tất Thành lấy tên là Nguyễn Văn Ba xuống tàu, bắt đầu ra đi tìm đường cứu nước. Đến năm 1941, sau 30 năm bôn ba hải ngoại, Nguyễn Tất Thành, lúc này đã là Nguyễn Ái Quốc, quay trở về Việt Nam lãnh đạo phong trào cách mạngphong trào cách mạng và giành độc lập, tự do cho dân tộc vào năm 1945.
Mãi đến năm 1957, Bác mới có dịp trở lại thăm quê hương Nghệ An sau 51 năm xa cách. Đó là ngày 16/6/1957, với bộ quần áo ka ki, đôi dép cao su, Bác Hồ về quê ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn. Khi về quê, một vị lãnh đạo địa phương mời Bác vào nhà khách để nghỉ. Bác cười hiền từ: "Nhà khách là dành để tiếp khách, Bác là người nhà..."
Sau 50 năm xa cách, Bác Hồ về thăm quê ở Nam Đàn, Nghệ An (1957) trong niềm hân hoan của bà con xóm làng
Sau 50 năm xa cách, Hạ Chi Trương về quê  Trở thành khách lạ của mọi người trên chính quê hương của mình
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(Hồi hương ngẫu thư)
Hạ Tri Chương
Tìm hiểu chung
Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Sử dụng các yếu tố tự sự, tình huống độc đáo.
- Sử dụng biện pháp tiểu đối hiệu quả.
- Có giọng điệu bi hài thể hiện ở hai câu cuối.

2. Ý nghĩa văn bản:
Tình quê hương là một trong những tình cảm lâu bền và thiêng liêng nhất của con người.