Trường THCS Vĩnh Thạnh Trung
Chào các em đến với bài học hôm nay!
GV: Nguyễn Thị Phương Mai
Quan sát các bức tranh và cho biết chúng có gì khác thường?
Chuong IV: BI?N D?
Bi?n d?
Bi?n d? di truy?n
Biến dị không di truyền
(thường biến)
Biến dị tổ hợp
Biến dị đột biến
D?t bi?n NST
Đột biến gen

Chương IV: BIẾN DỊ
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì?
Quan sát hình a, b, c, d và trả lời câu hỏi sau:
Câu 1: Hình a là đoạn gen ban đầu, hình b, c, d là những đoạn gen bị biến đổi. Hãy cho biết mỗi đoạn gen b, c, d có gì khác với đoạn gen a? Đặt tên cho 3 dạng biến đổi này?
Mất một cặp nucleotit
Thêm một cặp nucleotit
Thay thế một cặp nucleotit
Câu 2: Taïi sao khoâng noùi maát, theâm, thay theá moät nucleâoâtit maø laïi noùi maát, theâm, thay theá moät caëp nucleâoâtit?


Câu 3: Coù theå quan saùt ñöôïc ñoät bieán gen qua kính hieån vi khoâng? Vì sao?


Câu 4: Ñoät bieán gen khaùc bieán dò toå hôïp ôû ñieåm caên baûn naøo?


- Vì ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi 1 Nu nào đó phải xảy ra trên cả 2 mạch thì mới gọi là đột biến gen.
- Không, vì đây là những biến đổi rất nhỏ, ở cấp độ phân tử.
- Ở biến dị tổ hợp, các gen được sắp xếp lại (Tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

Chương IV: BIẾN DỊ
I. Đột biến gen là gì?
D?t bi?n gen lă nh?ng bi?n d?i x?y ra trong c?u tr�c c?a gen.
- Câc d?ng d?t bi?n gen:
+ M?t 1 c?p nucle�tit.
+ Thím 1 c?p nucle�tit.
+ Thay th? 1 c?p nucle�tit.

II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:
Tiết 24: ĐỘT BIẾN GEN
II. Nguyên nhân phát sinh đột biến gen.
Câu 5: Hãy cho biết có những nguyên nhân nào gây đột biến gen?

- Tự nhiên: Rối loạn trong quá trình tự sao của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể.
- Thực nghiệm: Con người gây đột biến bằng các tác nhân vật lý hoặc hóa học
C�u 6: Vì sao các tác nhân nói trên tác động vào ADN lại gây ra được đột biến gen?
Các tác nhân này gây rối lọan quá trình tự nhân đôi của ADN, làm cho quá trình sao chép của ADN sai đi so với nguyên mẫu, gây ra đột biến gen.
- Phụ nữ trên 35 tuổi sinh đẻ dễ gây đột biến gen (thay cặp Nu) ? con hay bị dị tật.
Liên hệ thực tế:
- Do ảnh hưởng của các tác nhân lí, hoá như: tia phóng xạ, hoá chất như tác hại của bom nguyên tử Mĩ thả xuống 2 thành phố Hirosima và Nagasaki của Nhật Bản ? Chết hàng vạn người mà còn để lại di chứng cho nhiều thế hệ sau, hoặc chất độc màu da cam, Mĩ thả xuống VN gây ra quái thai dị hình ở trẻ em.
Mỹ rãi chất hóa học điôxin chiến tranh ở Việt Nam
Thử vũ khí hạt nhân
Thử tên lửa
Con người bị đột biến do nhiễm chất độc da cam.
Ảnh nạn nhân đột biến do bom nguyên tử ở Hirosima.
Ảnh nạn nhân đột biến do chất độc màu da cam
III.Vai trò của đột biến gen .
* Hãy quan sát các hình sau để trả lời câu hỏi.
Sao nhiều chân quá?
Bàn tay?
Con gì đây?
Lúa có khả năng chịu hạn, cho năng suất cao.
3
4
H21.2. Đột biến gen làm mất khả năng tổng
hợp diệp lục ở cây mạ (màu trắng)
H21.3. Lợn con có đầu
và chân sau dị dạng
H21.4. Đột biến
gen ở lúa (b)
làm cây cứng
và nhiều bông
hơn giống gốc
(a)
5
6
7
Câu 7: Trong các đột biến ở các hình trên thì đột biến nào có lợi, đột biến nào có hại cho bản thân sinh vật?
- Đột biến ở hình 1,2,3,5,6 có hại cho cơ thể sinh vật.
- Đột biến ở hình 4,7 có lợi cho cơ thể sinh vật.
Cđu 8: T?i sao d?t bi?n gen l?i gđy ra bi?n d?i ki?u h�nh?
- Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen có thể dẫn đến biến đổi cấu trúc protein, cuối cùng có thể dẫn đến biến đổi ở kiểu hình.
Biến đổi
trong
cấu trúc gen
Biến đổi
mARN
Biến đổi
Prôtêin
tửương ứng
Biến đổi
Kiểu hình
Câu 9: Tại sao đột biến gen thường có hại cho sinh vật?
- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp Protein.
Câu 10: Nêu vai trò và ý nghĩa của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?
- Đa số đột biến gen là có hại nhưng cá biệt vẫn có đột biến có lợi. Vì vậy đột biến gen được xem là nguồn nguyên liệu chủ yếu cho quá trình tiến hóa, nguyên liệu quan trọng trong công tác chọn giống.
III.Vai trò của đột biến gen .
- Sự biến đổi cấu trúc phân tử của gen dẫn đến biến đổi cấu trúc của loại protêin mà nó mã hóa nên dẫn đến biến đổi kiểu hình thường có hại cho sinh vật. Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protêin.
- Đột biến gen đôi khi có lợi cho con người, điều đó có ý nghĩa trong chăn nuôi và trồng trọt.
Ví dụ: khả năng chịu hạn, chịu rét ở cây lúa,…
MỘT SỐ ĐỘT BIẾN CÓ LỢI
Cà chua
Giống lúa ĐT 37
Cải bắp
Gà “mặt quỷ”
 Kiểm tra đánh giá:
Câu 1: Chọn câu trả lời đúng nhất : Dạng đột biến gen nào có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng trong kiểu hình?

a/ Mất, thêm một cặp nucleôtit
b/ Thay thế, đảo vị trí một cặp nucleôtit
c/ Chỉ đảo vị trí một cặp nucleotit
d/ Mất, thêm, thay thế một cặp nucleôtit






Cđu 2: Di?n văo ch? tr?ng:
Ch?n câc c?m t? trong d?u ngo?c (quâ tr�nh t? nhđn d�i c?a ADN, quâ tr�nh t?ng h?p ARN, quâ tr�nh t?ng h?p Protein, c� h?i, c� l?i ) di?n văo do?n van sau:

D?t bi?n gen gđy r?i lo?n ..................................................... nín da s? d?t bi?n gen thu?ng ........................................................
quá trình tổng hợp protein
Có hại
 Hướng dẫn tự học ở nhà:
- Học bài và trả lời các câu hỏi ở SGK trang 64.
- Chuẩn bị bài: Đột biến cấu trúc NST. Đọc nội dung bài, tìm hiểu và chuẩn bị các hoạt động:
+ Đột biến cấu trúc NST là gì?
+ Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc NST.
+ Trả lời các câu hỏi cuối bài trang 66 sgk.
Cảm ơn các em học sinh
đã tham gia tiết học này