Cho biết các câu sau sử dụng biện pháp tu từ nghệ thuật nào?
Sức ông ấy có thể vá trời lấp biển
=> Nói quá
b. Thế rồi Dế Choắt tắt thở. Tôi thương lắm. Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
=> Nói giảm, nói tránh
Kiểm tra bài cũ
Tiết 48: Ôn tập nói quá, nói giảm nói tránh
Nhắc lại khái niệm và tác dụng của biện pháp nói quá, nói giảm nói tránh?
Nhằm
nhấn mạnh,
gây ấn tượng,
tăng sức
biểu cảm
BIỆN
PHÁP
TU TỪ
NÓI QUÁ
Cách nói
phóng đại
mức độ, quy mô
tính chất
của sự vật,
hiện tượng
BIỆN
PHÁP
TU TỪ
NÓI GIẢM
NÓI TRÁNH
Biện pháp
tu từ
dùng cách diễn đạt
tế nhị,
uyển chuyển
Tránh gây cảm giác
quá đau buồn,
ghê sợ, nặng nề;
tránh thô tục,
thiếu lịch sự.
Phân biệt nói quá và nói khoác
Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
Mục đích: Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.
Tác động: Tích cực.
Mục đích: Làm người nghe tin vào những điều không có thật, tạo tiếng cười có ý nghĩa phê phán những kẻ khoác lác trong cuộc sống.
Tác động: Tiêu cực.
ĐÁP ÁN
So sánh sự khác nhau của hai biện pháp tu từ nói quá và nói giảm nói tránh.
- Biện pháp tu từ diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.
- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, thô tục, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự
Biện pháp tu từ phóng đại quy mô, tính chất của sự vật, sự việc .
- Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng giá trị biểu đạt
Luyện tập
II.
HÁI HOA
DÂN CHỦ
1. Nói quá là gì?
2. Tác dụng của nói giảm nói tránh
3. Xác định phép nói quá trong những câu sau: “Lỗ mũi mười tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho.”
4. Xác định phép nói giảm nói tránh trong những câu sau: “Bác đã đi rồi sao Bác ơi?
Mùa thu đang đẹp nắng xanh trời.”
5. Xác định phép nói quá trong những câu sau: “Nhớ, tôi nhớ đến chết cũng không quên.”
6. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Nó đen như ..........................”
7. Thay từ thích hợp vào chỗ trống để tạo thành biện pháp tu từ nói giảm nói tránh: “Anh ấy đã chết đêm hôm qua”...........................”
8. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Cô Nam tính tình sởi lởi,...............”
9. Thay từ ngữ thích hợp để tạo thành biện pháp tu từ nói giảm nói tránh: “Cậu ấy chạy chậm kinh khủng”
10. Điền thành ngữ thích hợp vào chỗ trống/....../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: “Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau trồng cà.”
1
2
Bạn nhân được 1 điểm 10
Một tràng pháo tay
Phần thưởng may mắn
Bạn nhận được một phần quà
4
5
Một tràng pháo tay
3
Bạn nhân được 1 điểm 10
Bài 1: Đặt câu với các thành ngữ có dùng phép nói quá sau: “nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc”.

a Chị ấy là cô gái có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
b. Đoàn kết là sức mạnh dời non lấp biển.
c. Công việc lấp biển vá trời là công việc của nhiều đời, nhiều thế hệ mới có thể làm xong.
d. Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng.
e. Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.
Bài 2: Trong giờ trả bài tập làm văn, Nam ngồi cạnh Hùng. Hai bạn trao đổi cho nhau, rút kinh nghiệm và sửa sai. Câu văn của Nam chưa gọn, cô giáo ghi điểm kém.
Em hãy đặt câu nói về nhận xét của Hùng với 3 phương án khi đọc bài văn của Nam?
a. Cách nói bình thường.
b. Cách nói quá.
c. Cách nói giảm nói tránh.
Bài 3:
Tìm và nêu tác dụng của biện pháp nói giảm nói tránh trong câu sau:
Bồng lòe chớp đỏ
Thôi rồi Lượm ơi!
BÀI TẬP VẬN DỤNG
Nhóm 1 + 3: Viết đoạn văn ngắn (chủ đề tự chọn) có sử dụng phép nói quá.

Nhóm 2+ 4: Viết đoạn đối thoại ngắn có sử dụng phép nói giảm nói tránh.



Hướng dẫn tự học
Ôn lại toàn bộ kiến thức của bài học
Chuẩn bị bài mới: Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh
Hẹn gặp lại các em!