Bài 40. Ôn tập phần Di truyền và biến dị

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Ánh Châu
Ngày gửi: 17h:22' 03-12-2021
Dung lượng: 15.3 MB
Số lượt tải: 350
Nguồn:
Người gửi: Phạm Thị Ánh Châu
Ngày gửi: 17h:22' 03-12-2021
Dung lượng: 15.3 MB
Số lượt tải: 350
Số lượt thích:
0 người
CHỦ ĐỀ: BIẾN DỊ
BÀI 21:
ĐỘT BIẾN GEN
“Không phải sự nhầm lẫn của tạo hóa”
(Đột biến gen gây bệnh bạch tạng)
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA VỀ ĐỘT BIẾN
Hươu sáu chân
Người bạch tạng
Rùa hai đầu
Một số thể đột biến
Hình ảnh 1
Hình ảnh 2
Hình ảnh 3
Hình ảnh 4
(Nạn nhân chất độc đioxin - Việt Nam)
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA VỀ ĐỘT BIẾN
Vì sao ở sinh vật lại xuất hiện các hình thái bất thường so với những đặc trưng của loài?
I. Khái niệm và các dạng đột biến gen:
1. Khái niệm:
Đột biến gen:
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen thường liên quan đến một cặp nu (đột biến điểm) hoặc một số cặp nu.
Thể đột biến:
Là cơ thể mang đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.
2. Các dạng đột biến gen:
Đột biến là gì? Khái niệm đột biến gen và nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
Thêm 1 cặp nu
Thay thế 1 cặp nu
THẢO LUẬN
Xác định các dạng đột biến gen ?
Thêm + mất đi 1 cặp nu
Mất 1 cặp nu
Các dạng đột biến điểm
I
ADN
mARN
pôlipeptit
pôlipeptit
mARN
ADN
Các dạng đột biến điểm
I
ADN
mARN
pôlipeptit
2. Các dạng đột biến gen:
Ví dụ: Bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm gây thiếu máu do đột biến gen thay thế cặp T- A thành A – T, ở codon thứ 6 làm cho hồng cầu bị kéo dài, mất khả năng vận chuyển khí Oxi, CO2.
13
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
+ Bên ngoài: Do ngoại cảnh, Tác nhân vật lí, hoá học, sinh học ngoài môi trường (tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt, hóa chất, virut...)
1. Nguyên nhân:
+ Bên trong: Rối loạn sinh lí, hóa sinh trong tế bào.
Bazơ niơ thuộc dạng hiếm, có những vị trí liên kết hidro bị thay đổi khiến chúng kết cặp không đúng khi tái bản.
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
Sự kết cặp nu không đúng trong nhân đôi ADN:
Các bơzơ nitơ thường tồn tại hai dạng cấu trúc:
Dạng thường
Dạng hiếm ( hỗ biến).
Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN
Nhân đôi
Nhân đôi
Ví dụ: Guanin dạng hiếm (G*) kết cặp với timin trong quá trình nhân đôi, tạo nên đột biến G-X -> A-T
- Tác nhân vật lý: tia tử ngoại (UV) có thể làm cho hai bazơ timin trên cùng một mạch ADN liên kết với nhau dẫn đến phát sinh đột biến gen.
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
12/3/2021
18
virut viêm gan B
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
- Tác nhân sinh học: Dưới tác động của một số virút cũng gây nên đột biến gen. Ví dụ như virut viêm gan B, virut hecpet,…
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
Sự kết cặp nu không đúng trong nhân đôi ADN:
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
1. Nguyên nhân:
III. HẬU QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐỘT BIẾN GEN
1. Hậu quả của đôt biến gen
- Đột biến gen làm biến đổi cấu trúc mARN biến đổi cấu trúc prôtêin thay đổi đột ngột về 1 hay 1 số tính trạng.
- Đa số có hại, giảm sức sống, gen đột biến làm rối loạn quá trình sinh tổng hợp protein.
- Một số có lợi hoặc trung tính
2. Vai trò của đột biến gen
a. Đối với tiến hoá
- Làm xuất hiện alen mới
- Cung cấp nguyên liệu cho tiến hoá
b. Đối với thực tiễn
Cung cấp nguồn nguyên liệu cho quá trình tạo giống
Các đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình là có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chon lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin.
Một số thể đột biến gen
Một số thể đột biến gen
Rắn 2 đầu
Một số thể đột biến gen
Giống siêu lúa NPT4, NPT5 và giống QP-5 được chọn tạo băng phương pháp gây đột biến
Gà trứng
Gà thịt
Gà chọi
Gà rừng hoang dại
Gà phượng hoàng
ĐỘT BIẾN GEN
Mù tạc hoang dại
Súp lơ xanh
Súp lơ trắng
Cải Bruxen
Su hào
Cải xoăn
Bắp cải
Quan sát đột biến màu sắc sâu ăn lá trên hình, xác định có phải đột biến luôn luôn có hại?
Đột biến màu xanh lá có lợi đối với sâu ăn lá
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
ÔN LẠI BÀI CŨ
1.Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào?
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm các dạng :Mất, thêm, thay thế cặp nucleotit
Ví dụ:Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
2.Nguyên nhân phát sinh và vai trò của đột biến gen.
-Do rối loạn trong quá trình sao chép ADN dưới tác động của các yếu tố tự nhiên
-Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học
-Đa số đột biến có hại, một số có lợi
Chỉ điểm bị đứt
: Chỉ quá trình dẫn đến đột biến
Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Chữ cái: A,B,C...Kí hiệu một đoạn NST
Tiết 18-Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Hoàn thành phiếu học tập
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
A
B
C
D
E
F
G
H
H
MẤT ĐOẠN
a
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
NST BAN ĐẦU
A
C
B
D
E
F
G
H
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
LẶP ĐOẠN
b
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
B
A
C
D
E
F
G
H
H
A
G
F
E
c
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
ĐẢO ĐOẠN
NST BAN ĐẦU
Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Tiết 18- Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp
đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Trình tự đoạn BCD đổi lại thành đoạn DCB
Đảo
đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
I.ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST LÀ GÌ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Tiết 23: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Các dạng: Mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn.
Quan sát hình sau: a; b; c. Cho biết tên các dạng đột biến
a
b
c
Mất đoạn
Lặp đoạn
Đảo đoạn
? Đột biến cấu trúc NST là gì? Gồm những dạng nào.
?
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
-Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
1. Các tác nhân gây phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?
Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau.
- Tác nhân bên trong (rối loạn nội bào) và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học.)
2. Vì sao các tác nhân lý hoá trong ngoại cảnh lại là nguyên nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST?
- Vì các tác nhân lý hoá đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST.
Vậy nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?
-Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
-Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Các tác nhân vật lý
Vũ khí mang đầu đạn hạt nhân
Nhà máy điện hạt nhân
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Các tác nhân hóa học
Chất độc Mỹ thả xuống Việt Nam
Thuốc bảo vệ thực vật
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Một số ví dụ khác
Đúng 8h15 phút sáng ngày 6/8/1945, quả bom nguyên tử phát nổ ở độ cao 580 m trên bầu trời Hiroshima, tạo nên một khối cầu lửa khổng lồ và phát tán khắp bề mặt thành phố sức nóng 4.000 độ C. Bức xạ và sóng nén áp suất cao lan tỏa khắp bốn phương tám hướng, thiêu rụi hàng chục ngàn người và gia súc, làm tan chảy tất cả các tòa nhà và xe cộ. Trong nháy mắt, thành phố 400 năm tuổi tan thành tro bụi. Rất nhiều người dân vô tội khác đã mang trên mình tàn tích của của vụ nổ bom nguyên tử, chất phóng xạ đã nhiễm vào cơ thể họ và gây các đột biến nhiễm sắc thể
Bom nguyên tử
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ô nhiễm môi trường nước
Rác thải
Cháy rừng
Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu trúc NST?
-Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ
-Có ý thức phòng chống sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học
-Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Bản thân là HS em làm gì để bảo vệ môi trường ?
Tiết 18-Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST
Hãy quan sát các hình ảnh sau
KHE HỞ MÔI HÀM
BÀN TAY MẤT MỘT SỐ NGÓN
BÀN CHÂN MẤT NGÓN VÀ DÍNH NGÓN
BÀN TAY NHIỀU NGÓN
HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST
-Thường có hại cho bản thân sinh vật.
Một số đột biến có lợi => có ý nghĩa trong chọn giống và tiến hóa.
? Đột biến cấu trúc NST có lợi hay có hại?
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 18-Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người
? Nghiên cứu VD 1, VD 2 SGK/66: Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại? Phân dạng đột biến trong 2 VD đó?
? Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật.
Vì: Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, các gen được sắp xếp hài hòa trên NST. Biến đổi cấu trúc NST làm thay đổi số lương và cách sắp xếp gen trên đó nên thường gây hại cho sinh vật
Có hại - Mất đọan
Có lợi- Lặp đọan
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này.
Câu 1:
Đột biến cấu trúc NST là gì? Nêu một số dạng đột biến.
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn.
Câu 2:
Nguyeân nhaân nào gây ra sự biến đổi NST?
Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên gây ra phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn trên NST.
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
- Đột biến số lượng NST là những biễn đổi số lượng xảy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả các cặp của bộ NST.
- Các dạng đột biến số lượng NST
+ Thể dị bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó)
+Thể đa bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở tất cả cặp NST)
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST
Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST
Đột biến số lượng NST
Nhận xét về sự khác nhau (hình dạng quả, kích thước…) quả cà độc dược số I (bình thường) so với quả II – XIII (dị bội thể).
2n
24
Bình thường
Bình thường
Bầu dục
2n +1, 2n -1
25, 23
Không bình thường
Không bình thường
Bầu dục hoặc hình tròn
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Có dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm (2n -2)
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
THỂ TAM NHIỄM
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Có dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm nhiễm (2n -2)
2. Nguyên nhân phát sinh
Cơ chế phát sinh thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST.
Thể 2n +1
Thể 2n - 1
Hợp tử
GTP
Tế bào sinh giao tử:
(Bố hoặc mẹ)
(Mẹ hoặc bố)
Giải thích sự hình thành thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST?
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
- Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
Đột biến số lượng NST
Dưa hấu tam bội
Nho tam bội
Người có 3 NST 21
Tật thừa ngón do thừa 1 NST ở cặp 13,14,15
Người mắc bệnh Đao: Do cặp NST số 21 có 3 NST (2n + 1)
Người mắc bệnh Tớcnơ
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
- Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
- Tác hại: gây biến đổi về hình thái ở sinh vật và người.
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ(tt)
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III. Hiện tượng đa bội thể:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Cho biết bộ NST trong tế bào cây rêu ở các hình a, b, c, d?
Đa bội thể là gì ?
* Đa bội thể : là hiện tượng bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng theo bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
3n 6n 9n 12n
Cây cà độc dược đa bội
Thể đa bội là gì?
Thể đa bội: là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
1/Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và kích thước của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản như thế nào?
2/Có thể nhận biết thể đa bội qua những dấu hiệu nào?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Quan sát hình vẽ và thảo luận:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Củ cải
2n 4n
Táo
4n
2n
Cà độc dược
3n 6n 9n 12n
1/Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và kích thước của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản như thế nào?
Quan sát hình vẽ và thảo luận:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Củ cải
2n 4n
Táo
4n
2n
Cà độc dược
3n 6n 9n 12n
Mức bội thể(số n) càng lớn kích thước của tế bào,cơ quan đa bội càng lớn.
2/Có thể nhận biết thể đa bội qua những dấu hiệu nào?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
Sự tăng gấp bội số lượng NST, ADN trong tế bào đã ảnh hưởng tới cường độ trao đổi chất và kích thước tế bào như thế nào?
*Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội,số lượng ADN cũng tăng tương ứng, nên quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ . Vì vậy cơ thể đa bội có tế bào lớn, cơ quan sinh dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt .
* Đa bội thể : là hiện tượng bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng theo bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
Thể đa bội: là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Chuối rừng – 2n
Chuối nhà – 3n
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
- Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
- Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
Hãy lấy các ví dụ về các ứng dụng khác mà em biết?
Và còn nhiều ứng dụng khác nữa.
Tiết 25 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III. Hiện tượng đa bội thể:
* Đa bội thể : Bộ NST trong tế bào sinh dưỡng là bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
*Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội,số lượng ADN cũng tăng tương ứng, nên quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ . Vì vậy cơ thể đa bội có tế bào lớn, cơ quan sinh dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt .
*Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
BÀI 21:
ĐỘT BIẾN GEN
“Không phải sự nhầm lẫn của tạo hóa”
(Đột biến gen gây bệnh bạch tạng)
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA VỀ ĐỘT BIẾN
Hươu sáu chân
Người bạch tạng
Rùa hai đầu
Một số thể đột biến
Hình ảnh 1
Hình ảnh 2
Hình ảnh 3
Hình ảnh 4
(Nạn nhân chất độc đioxin - Việt Nam)
MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA VỀ ĐỘT BIẾN
Vì sao ở sinh vật lại xuất hiện các hình thái bất thường so với những đặc trưng của loài?
I. Khái niệm và các dạng đột biến gen:
1. Khái niệm:
Đột biến gen:
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen thường liên quan đến một cặp nu (đột biến điểm) hoặc một số cặp nu.
Thể đột biến:
Là cơ thể mang đột biến đã biểu hiện ra kiểu hình.
2. Các dạng đột biến gen:
Đột biến là gì? Khái niệm đột biến gen và nguyên nhân phát sinh đột biến gen?
Thêm 1 cặp nu
Thay thế 1 cặp nu
THẢO LUẬN
Xác định các dạng đột biến gen ?
Thêm + mất đi 1 cặp nu
Mất 1 cặp nu
Các dạng đột biến điểm
I
ADN
mARN
pôlipeptit
pôlipeptit
mARN
ADN
Các dạng đột biến điểm
I
ADN
mARN
pôlipeptit
2. Các dạng đột biến gen:
Ví dụ: Bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm gây thiếu máu do đột biến gen thay thế cặp T- A thành A – T, ở codon thứ 6 làm cho hồng cầu bị kéo dài, mất khả năng vận chuyển khí Oxi, CO2.
13
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
+ Bên ngoài: Do ngoại cảnh, Tác nhân vật lí, hoá học, sinh học ngoài môi trường (tia phóng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt, hóa chất, virut...)
1. Nguyên nhân:
+ Bên trong: Rối loạn sinh lí, hóa sinh trong tế bào.
Bazơ niơ thuộc dạng hiếm, có những vị trí liên kết hidro bị thay đổi khiến chúng kết cặp không đúng khi tái bản.
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
Sự kết cặp nu không đúng trong nhân đôi ADN:
Các bơzơ nitơ thường tồn tại hai dạng cấu trúc:
Dạng thường
Dạng hiếm ( hỗ biến).
Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN
Nhân đôi
Nhân đôi
Ví dụ: Guanin dạng hiếm (G*) kết cặp với timin trong quá trình nhân đôi, tạo nên đột biến G-X -> A-T
- Tác nhân vật lý: tia tử ngoại (UV) có thể làm cho hai bazơ timin trên cùng một mạch ADN liên kết với nhau dẫn đến phát sinh đột biến gen.
II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
12/3/2021
18
virut viêm gan B
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
- Tác nhân sinh học: Dưới tác động của một số virút cũng gây nên đột biến gen. Ví dụ như virut viêm gan B, virut hecpet,…
II. NGUYÊN NHÂN PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN
2. Cơ chế phát sinh đột biến gen:
Sự kết cặp nu không đúng trong nhân đôi ADN:
b. Tác động của các tác nhân gây đột biến:
1. Nguyên nhân:
III. HẬU QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐỘT BIẾN GEN
1. Hậu quả của đôt biến gen
- Đột biến gen làm biến đổi cấu trúc mARN biến đổi cấu trúc prôtêin thay đổi đột ngột về 1 hay 1 số tính trạng.
- Đa số có hại, giảm sức sống, gen đột biến làm rối loạn quá trình sinh tổng hợp protein.
- Một số có lợi hoặc trung tính
2. Vai trò của đột biến gen
a. Đối với tiến hoá
- Làm xuất hiện alen mới
- Cung cấp nguyên liệu cho tiến hoá
b. Đối với thực tiễn
Cung cấp nguồn nguyên liệu cho quá trình tạo giống
Các đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình là có hại cho bản thân sinh vật vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chon lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin.
Một số thể đột biến gen
Một số thể đột biến gen
Rắn 2 đầu
Một số thể đột biến gen
Giống siêu lúa NPT4, NPT5 và giống QP-5 được chọn tạo băng phương pháp gây đột biến
Gà trứng
Gà thịt
Gà chọi
Gà rừng hoang dại
Gà phượng hoàng
ĐỘT BIẾN GEN
Mù tạc hoang dại
Súp lơ xanh
Súp lơ trắng
Cải Bruxen
Su hào
Cải xoăn
Bắp cải
Quan sát đột biến màu sắc sâu ăn lá trên hình, xác định có phải đột biến luôn luôn có hại?
Đột biến màu xanh lá có lợi đối với sâu ăn lá
ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
ÔN LẠI BÀI CŨ
1.Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào?
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm các dạng :Mất, thêm, thay thế cặp nucleotit
Ví dụ:Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
2.Nguyên nhân phát sinh và vai trò của đột biến gen.
-Do rối loạn trong quá trình sao chép ADN dưới tác động của các yếu tố tự nhiên
-Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học
-Đa số đột biến có hại, một số có lợi
Chỉ điểm bị đứt
: Chỉ quá trình dẫn đến đột biến
Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Chữ cái: A,B,C...Kí hiệu một đoạn NST
Tiết 18-Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Hoàn thành phiếu học tập
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
A
B
C
D
E
F
G
H
H
MẤT ĐOẠN
a
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
NST BAN ĐẦU
A
C
B
D
E
F
G
H
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
LẶP ĐOẠN
b
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
B
A
C
D
E
F
G
H
H
A
G
F
E
c
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
ĐẢO ĐOẠN
NST BAN ĐẦU
Một số dạng đột biến cấu trúc NST
Tiết 18- Bài 22 : ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Quan sát hình sau:
NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp
đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
Trình tự đoạn BCD đổi lại thành đoạn DCB
Đảo
đoạn
Gồm các đoạn ABCDEFGH
I.ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST LÀ GÌ?
- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Tiết 23: Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
- Các dạng: Mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn.
Quan sát hình sau: a; b; c. Cho biết tên các dạng đột biến
a
b
c
Mất đoạn
Lặp đoạn
Đảo đoạn
? Đột biến cấu trúc NST là gì? Gồm những dạng nào.
?
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
-Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
1. Các tác nhân gây phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?
Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau.
- Tác nhân bên trong (rối loạn nội bào) và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học.)
2. Vì sao các tác nhân lý hoá trong ngoại cảnh lại là nguyên nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST?
- Vì các tác nhân lý hoá đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST.
Vậy nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?
-Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
-Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Các tác nhân vật lý
Vũ khí mang đầu đạn hạt nhân
Nhà máy điện hạt nhân
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Các tác nhân hóa học
Chất độc Mỹ thả xuống Việt Nam
Thuốc bảo vệ thực vật
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Một số ví dụ khác
Đúng 8h15 phút sáng ngày 6/8/1945, quả bom nguyên tử phát nổ ở độ cao 580 m trên bầu trời Hiroshima, tạo nên một khối cầu lửa khổng lồ và phát tán khắp bề mặt thành phố sức nóng 4.000 độ C. Bức xạ và sóng nén áp suất cao lan tỏa khắp bốn phương tám hướng, thiêu rụi hàng chục ngàn người và gia súc, làm tan chảy tất cả các tòa nhà và xe cộ. Trong nháy mắt, thành phố 400 năm tuổi tan thành tro bụi. Rất nhiều người dân vô tội khác đã mang trên mình tàn tích của của vụ nổ bom nguyên tử, chất phóng xạ đã nhiễm vào cơ thể họ và gây các đột biến nhiễm sắc thể
Bom nguyên tử
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ô nhiễm môi trường nước
Rác thải
Cháy rừng
Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu trúc NST?
-Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ
-Có ý thức phòng chống sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học
-Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Bản thân là HS em làm gì để bảo vệ môi trường ?
Tiết 18-Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng : mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn . . .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST
Hãy quan sát các hình ảnh sau
KHE HỞ MÔI HÀM
BÀN TAY MẤT MỘT SỐ NGÓN
BÀN CHÂN MẤT NGÓN VÀ DÍNH NGÓN
BÀN TAY NHIỀU NGÓN
HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
I. Đột biến cấu trúc NST là gì?
Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn .
II. Nguyên nhân phát sinh và tính chất cấu trúc NST
1. Nguyên nhân phát sinh
Do các tác nhân vật lí, hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng.
Có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.
2.Tính chất đột biến cấu trúc NST
-Thường có hại cho bản thân sinh vật.
Một số đột biến có lợi => có ý nghĩa trong chọn giống và tiến hóa.
? Đột biến cấu trúc NST có lợi hay có hại?
Tiết 18- Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Tiết 18-Bài 22: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người
? Nghiên cứu VD 1, VD 2 SGK/66: Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại? Phân dạng đột biến trong 2 VD đó?
? Tại sao đột biến cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh vật.
Vì: Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, các gen được sắp xếp hài hòa trên NST. Biến đổi cấu trúc NST làm thay đổi số lương và cách sắp xếp gen trên đó nên thường gây hại cho sinh vật
Có hại - Mất đọan
Có lợi- Lặp đọan
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này.
Câu 1:
Đột biến cấu trúc NST là gì? Nêu một số dạng đột biến.
-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST.
-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn.
Câu 2:
Nguyeân nhaân nào gây ra sự biến đổi NST?
Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên gây ra phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn trên NST.
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
- Đột biến số lượng NST là những biễn đổi số lượng xảy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả các cặp của bộ NST.
- Các dạng đột biến số lượng NST
+ Thể dị bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở một hoặc một số cặp NST nào đó)
+Thể đa bội (biến đổi số lượng NST xẩy ra ở tất cả cặp NST)
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST
Đột biến gen, đột biến cấu trúc NST
Đột biến số lượng NST
Nhận xét về sự khác nhau (hình dạng quả, kích thước…) quả cà độc dược số I (bình thường) so với quả II – XIII (dị bội thể).
2n
24
Bình thường
Bình thường
Bầu dục
2n +1, 2n -1
25, 23
Không bình thường
Không bình thường
Bầu dục hoặc hình tròn
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Có dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm (2n -2)
Bộ NST người bình thường
2n = 46 NST
Bộ NST người mắc bệnh Đao
2n + 1 = 47 NST
THỂ TAM NHIỄM
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
Hiện tượng thể dị bội là đột biến thêm hoặc mất nhiễm sắc thể ở một cặp nhiễm sắc thể nào đó.
- Có dạng thể dị bội:
+ Thể tam nhiễm (2n +1)
+ Thể một nhiễm (2n -1)
+ Thể không nhiễm nhiễm (2n -2)
2. Nguyên nhân phát sinh
Cơ chế phát sinh thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST.
Thể 2n +1
Thể 2n - 1
Hợp tử
GTP
Tế bào sinh giao tử:
(Bố hoặc mẹ)
(Mẹ hoặc bố)
Giải thích sự hình thành thể dị bội có (2n+1) và (2n-1)NST?
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
- Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
Đột biến số lượng NST
Dưa hấu tam bội
Nho tam bội
Người có 3 NST 21
Tật thừa ngón do thừa 1 NST ở cặp 13,14,15
Người mắc bệnh Đao: Do cặp NST số 21 có 3 NST (2n + 1)
Người mắc bệnh Tớcnơ
TIẾT 24: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ
I. Thế nào là đột biến số lượng NST
II. Thể dị bội
1. Hiện tượng thể dị bội
2. Nguyên nhân phát sinh
- Do ảnh phức tạp của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể, do các tác nhân vật lý, hóa học. Các tác nhân trên dẫn đến sự phân ly không bình thường của cặp NST nào đó trong quá trình giảm phân gây ra thể dị bội.
- Tác hại: gây biến đổi về hình thái ở sinh vật và người.
TIẾT 25: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ(tt)
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III. Hiện tượng đa bội thể:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Cho biết bộ NST trong tế bào cây rêu ở các hình a, b, c, d?
Đa bội thể là gì ?
* Đa bội thể : là hiện tượng bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng theo bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
3n 6n 9n 12n
Cây cà độc dược đa bội
Thể đa bội là gì?
Thể đa bội: là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
1/Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và kích thước của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản như thế nào?
2/Có thể nhận biết thể đa bội qua những dấu hiệu nào?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Quan sát hình vẽ và thảo luận:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Củ cải
2n 4n
Táo
4n
2n
Cà độc dược
3n 6n 9n 12n
1/Sự tương quan giữa mức bội thể (số n) và kích thước của các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản như thế nào?
Quan sát hình vẽ và thảo luận:
Tế bào cây rêu
n 2n 3n 4n
Củ cải
2n 4n
Táo
4n
2n
Cà độc dược
3n 6n 9n 12n
Mức bội thể(số n) càng lớn kích thước của tế bào,cơ quan đa bội càng lớn.
2/Có thể nhận biết thể đa bội qua những dấu hiệu nào?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
Sự tăng gấp bội số lượng NST, ADN trong tế bào đã ảnh hưởng tới cường độ trao đổi chất và kích thước tế bào như thế nào?
*Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội,số lượng ADN cũng tăng tương ứng, nên quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ . Vì vậy cơ thể đa bội có tế bào lớn, cơ quan sinh dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt .
* Đa bội thể : là hiện tượng bộ NST trong tế bào sinh dưỡng tăng theo bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
Thể đa bội: là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Chuối rừng – 2n
Chuối nhà – 3n
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
- Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
3/Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
Bài 24. ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III/ Hiện tượng đa bội thể:
- Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
Hãy lấy các ví dụ về các ứng dụng khác mà em biết?
Và còn nhiều ứng dụng khác nữa.
Tiết 25 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ ( tiếp theo )
III. Hiện tượng đa bội thể:
* Đa bội thể : Bộ NST trong tế bào sinh dưỡng là bội số của n như 3n, 4n, 5n, …..
* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n ( nhiều hơn 2n )
*Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội,số lượng ADN cũng tăng tương ứng, nên quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ . Vì vậy cơ thể đa bội có tế bào lớn, cơ quan sinh dưỡng to, phát triển khỏe, chống chịu tốt .
*Ứng dụng: khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả” để tăng năng suất của những cây cần sử dụng các bộ phận này.
 







Các ý kiến mới nhất