CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
ĐẾN DỰ TIẾT HỌC
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
-NGUYỄN DU-
(ĐỘC TIỂU THANH KÍ)
**
*
*
3
I. TÌM HIỂU CHUNG
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
1. Tác giả:
ĐỘC TIỂU THANH KÍ (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Chuyện nàng Phùng Tiểu Thanh : (SGK)
Phùng Tiểu Thanh
(1594- 1612)
- Tiểu Thanh là người con gái tài sắc họ Phùng, làm lẽ một nhà quyền quý, bị vợ cả ghen, hành hạ, nàng buồn khổ đến chết khi mới 18 tuổi.
- Khi nàng chết vợ cả còn tìm cách đốt thơ của nàng, nhưng còn sót lại một số bài thơ gọi là phần dư.
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
1. Tác giả:
I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Chuyện nàng Phùng Tiểu Thanh : (SGK)
3. Tác phẩm:
a) Hoàn cảnh sáng tác:
Nguyễn Du đi sứ sang Trung Quốc, thăm mộ Tiểu Thanh và đọc tập thơ của nàng mà cảm xúc sáng tác bài thơ này.
b) Xuất xứ:
Trích trong tập “Thanh Hiên Thi Tập”.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
1. Tác giả:
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đề: Niềm xúc cảm của tác giả.
“Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư,
Độc điếu song tiền nhất chỉ thư.”
(Tây Hồ cảnh đẹp hoá gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.)
- Cảnh Tây hồ :
+ Quá khứ “hoa uyển”: vườn hoa đẹp rực rỡ
+ “Tẫn”: thay đổi khốc liệt, tận cùng.
+ Hiện tại “thành khư”: gò hoang, bãi hoang
 Xót xa, thương cảm cho cái đẹp bị tàn phá, vùi dập, huỷ hoại phũ phàng.
Đối lập
9
10
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đề: Niềm xúc cảm của tác giả.
“Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư,
Độc điếu song tiền nhất chỉ thư.”
(Tây Hồ cảnh đẹp hoá gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.)
- Cảnh Tây hồ :
- Tâm trạng Nguyễn Du:
+ “Độc điếu” :
+ “Nhất chỉ thư”:
Sự đồng cảm của những người cùng chung cảnh ngộ (cô độc, lẻ loi).
Tiếng thở dài trước những đổi thay dâu bể của cuộc đời.
một tập sách.
viếng một mình.
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đề: Niềm xúc cảm của tác giả.
2. Thực: Nỗi oan trái của cuộc đời Tiểu Thanh
“Chi phấn hữu thần liên tử hậu,
Văn chương vô mệnh lụy phần dư.”
(Son phấn có thần chôn vẫn hận,
Văn chương không mệnh đốt còn vương.)

- “Chi phấn”:
- “Văn chương”:
 Cái tài, cái sắc của Tiểu Thanh đã bị vùi dập.

Nỗi xót xa, thương cảm cho kiếp người tài hoa bạc mệnh.
Ẩn dụ, đối lập, nhân hóa
sắc đẹp
tài năng
13
Đọc một số câu thơ viết về số phận của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa?


ĐỘC TIỂU THANH KÍ
Nguyễn Du
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chọ biết vào tay ai?
14
Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.
ĐỘC TIỂU THANH KÍ
Nguyễn Du
15
Trong cung quế âm thầm chiếc bóng,
Đêm năm canh trông ngóng lần lần.
Khoảnh làm chi bấy chúa xuân!
Chơi hoa cho rữa thúy dần lại thôi.
ĐỘC TIỂU THANH KÍ
Nguyễn Du
16
Thuở trời đất nổi cơn gió bụi
Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên.
Xanh kia thăm thẳm tầng trên,
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này.
ĐỘC TIỂU THANH KÍ
Nguyễn Du
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đề: Niềm xúc cảm của tác giả.
2. Thực: Nỗi oan trái của cuộc đời Tiểu Thanh
3. Luận : Số phận người tài hoa
“Cổ kim hận sự thiên nan vấn,
Phong vận kì oan ngã tự cư.”
(Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi,
Cái án phong lưu khách tự mang.)
- “Cổ kim hận sự”:
“thiên nan vấn”:
 Sự bế tắc, bất lực của tác giả trước nỗi đau của con người.
-“Phong vận kì oan”:
“ngã tự cư”:
 Sự đồng cảm với những người bất hạnh.
Quy luật nghiệt ngã “hồng nhan bạc phận”,“tài mệnh tương đố”.
những mối hận từ xưa đến nay.
khó mà hỏi trời được.
nỗi oan trái của người phong lưu, tài tử.
mình tự mang.
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Đề: Niềm xúc cảm của tác giả.
2. Thực: Nỗi oan trái của cuộc đời Tiểu Thanh.
3. Luận : Số phận người tài hoa.
4. Kết : Tâm sự của tác giả.
“Bất tri tam bách dư niên hậu,
Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?”
(Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa
Người đời ai khóc Tố Như chăng?)
- Câu hỏi tu từ:
- “Thiên hạ”:
“hà nhân”:
Tiếng lòng khao khát tri âm hậu thế.
sự day dứt, trăn trở, hi vọng ở tương lai.
nhiều người.
một người.
“Tiếng thơ ai động đất trời
Nghe như non nước vọng lời ngàn thu
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày...”
Đọc Tiểu Thanh kí
Nguyễn Du
Thảo luận nhóm: (3 phút)
- Thương người, thương đời, thương mình.
- Vấn đề về quyền sống của người nghệ sĩ, tài hoa: thái độ nâng niu, trân trọng những giá trị tinh thần và những người làm ra chúng.
Em có nhận xét gì về nội dung nhân đạo được thể hiện trong bài thơ?
III. TỔNG KẾT :
1. Nghệ thuật :


1. Böùc tranh Phoá
huyeän ngheøo.

2. Những kiếp người
tàn tạ.


3. Caûnh ñôïi taøu .
2. Ý nghĩa văn bản :



1. Đề: Niềm xúc
cảm của tác giả.

2. Thực: Nỗi oan
trái của cuộc đời
Tiểu Thanh.

3. Luận : Số phận
người tài hoa.

4. Kết : Tâm sự của
tác giả.

I. TÌM HIỂU CHUNG
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
ĐỌC TIỂU THANH KÍ
(Độc Tiểu Thanh kí) - (Nguyễn Du)
- Sử dụng tài tình phép đối và khả năng thống nhất những mặt đối lập trong hình ảnh, ngôn từ.
- Ngôn ngữ trữ tình đậm chất triết lí.
Niềm cảm thương của tác giả đối với nàng Tiểu Thanh và tâm sự khao khát tri âm hướng về hậu thế ; vẻ đẹp của chủ nghĩa nhân đạo Nguyễn Du.
Bi kịch cuộc đời Tiểu Thanh
Thái độ của Nguyễn Du
Cảm thương kiếp tài hoa bạc mệnh
Tố cáo xã hội phong kiến
Tinh thần nhân đạo, nhân văn của Nguyễn Du
Ngợi ca tài sắc của Tiểu Thanh
Câu hỏi tu từ đầy day dứt, trăn trở
Sự cô đơn của tác giả
Khát khao tri âm, tri kỉ
Nhà thơ từ thương người đến thương mình