NGỮ VĂN9
GV: VÕ THỊ LỆ HẰNG
CHÀO CÁC EM HỌC SINH THÂN YÊU
Tiết: 12,13 TIẾNG VIỆT
CÁCH DẪN TRỰC TIẾP - CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
Đọc và tìm hiểu các đoạn văn sau (trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long). Chỳ ý nh?ng cõu in d?m:
a) Cháu ở liền trong trạm hang tháng. Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống. Ấy thế là một hôm, bác lái phải than hành lên trạm cháu. Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng thèm người là gì?”
b) Hoạn sĩ nghĩ thầm: “ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”
Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ nhân vật? Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng những dấu gì?
 Là lời nói, vì trước đó có từ “nói” trong phần lời của người dẫn. Nó được tách với bộ phận đứng trước bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
Trong đoạn trích (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ nhân vật? Nó được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng những dấu gì?
 Là ý nghĩ của ông hoạ sĩ, vì trước đó có từ “nghĩ thầm”. Nó được tách với bộ phận đứng trước bởi dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
Đọc và tìm hiểu các đoạn văn sau (trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long). Chỳ ý nh?ng cõu in d?m:
a) Cháu ở liền trong trạm hàng tháng. Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống. ?y thế là một hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu. Cháu nói: " Đấy, bác cũng chẳng thèm nguười là gì? "
b) Ho? si nghi th?m: "Khỏch d?n b?t ng?, ch?c cu c?u chua k?p quột tu?c d?n d?p, chua k?p g?p chan ch?ng h?n.
Trong cả hai đoạn trích, có thể thay đổi vị trí giữa các bộ phận in đậm với bộ phận đứng trước nó được không? Nếu được thì hai bộ phận ấy được ngăn cách với nhau bằng những dấu gì?
 “Đấy, bác cũng chẳng thèm người là gì?”- cháu nói.
 “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn” – Hoạ sĩ nghĩ thầm.
 Có thể thay đổi vị trí của hai bộ phận.
 Ngăn cách bằng dấu ngoặc kép và dấu gạch ngang.
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
Được nhắc lại một cách nguyên vẹn
Nằm trong dấu ngoặc kép và đứng sau dấu hai chấm
Cách dẫn trực tiếp
Em hiểu thế nào là lời dẫn trực tiếp?
Là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật; lời dẫn trực tiếp được đặt trong dấu ngoặc kép.
VD1: Nam nói: “Ngày mai tôi đi Hà Nội”
Lưu ý: Ngoài ra lời đối thoại của các nhân vật cũng được xem là lời dẫn trực tiếp
Ví dụ:
“Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó khẽ hỏi:
- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
- Là con thầy mấy lị con u
Thế nhà ta ở đâu?
- Nhà ta ở làng chợ Dầu” (Làng – Kim Lân)
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
VD2: - Bấy giờ bà mẹ vui lòng nói: “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây” (Trích “Mẹ hiền dạy con”)
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
Bài tập nhanh
Trong những đoạn văn sau đây, đoạn nào sử dụng lời dẫn trực tiếp:
A. Lúc về đến nhà, Phan đem chuyện kể với họ Trương. Ban đầu Trương không tin nhưng khi nhận được chiếc hoa vàng, chàng mới sợ hãi mà nói rằng, đó đúng là vật dùng mà vợ chàng mang theo lúc ra đi.
(Nguyễn Dữ)
B. Hắn tự đắc: “Anh hùng làng này cóc thằng nào bằng ta”
(Nam Cao)
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
II. Cách dẫn gián tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk-53
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
b) Nhung ch? hi?u l?m r?ng Bỏc s?ng kh?c kh? theo l?i nh� tu h�nh, thanh tao theo ki?u nh� hi?n tri?t ?n d?t.
( Ph?m Van D?ng, Ch? t?ch HCM, tinh hoa v� khớ phỏch c?a dõn t?c, luong tõm c?a th?i d?i)
Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ nhân vật? Nó có được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì không?
 Thuật lại lời nói, không ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì cả.
Trong đoạn trích (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ ? Giữa bộ phận in đậm và bộ phận đứng trước có từ gì? Có thể thay thế từ đó bằng từ gì?
 Thuật lại ý nghĩ, ngăn cách bằng từ “rằng” có thể thay bằng từ “là”
Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
a) Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai hiểu. Lão khuyên nó hãy dằn lòng bỏ đám này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác; làng này đã chết hết con gái đâu mà sợ. (Nam Cao, Lão Hạc)
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
Cách dẫn gián tiếp
Lưu ý: Có thể chuyển từ lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) cần chú ý điều chỉnh cho thích hợp
Ví dụ: Nam nói “Ngày mai tôi đi Hà Nội”
Nam nói rằng ngày mai bạn ấy đi Hà Nội
Được thuật lại
Không được đặt trong dấu ngoặc kép
Cách dẫn như ở ngữ liệu trên có được dẫn nguyên vẹn không? Vì sao?
Em hiểu thế nào là cách dẫn gián tiếp?
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
II. Cách dẫn gián tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk-53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 2/sgk-54
So sánh hai cách dẫn
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
Phân biệt sự giống và khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dân gián tiếp?
Bài tập nhanh:
Tìm lời dẫn trong các câu sau và cho biết đâu là lời dẫn trực tiếp, đâu là lời dẫn gián tiếp?
a, An đã hứa với tôi: “Từ ngày mai tôi sẽ đi học chăm chỉ hơn.”
b, An đã hứa với tôi rằng từ ngày mai bạn ấy sẽ đi học chăm chỉ hơn.
Lời dẫn trực tiếp.
Lời dẫn gián tiếp.
c, - Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói : “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây.”

d, Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói rằng đây là chỗ con bà ở được
Lời dẫn gián tiếp.
Lời dẫn trực tiếp.
* Chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
+ Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
+ Thay đổi đại từ nhân xưng cho phù hợp.
+ Lược bỏ các từ chỉ tình thái.
+ Thêm từ rằng hoặc từ là trước lời dẫn.
* Chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tiếp:
+ Khôi phục lại nguyên văn lời dẫn (Thêm, bớt từ ngữ cần thiết)
+ Sử dụng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
Lưu ý
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
II. Cách dẫn gián tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk-53
III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1/sgk/54.
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 2/sgk-54
Luyện tập
Bài tập 1 : Tìm lời dẫn trong những đoạn trích sau. Cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay lời dẫn gián tiếp.
a/ Nó cứ làm in như nó trách tôi ; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn
bảo tôi rằng : “A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?” .

b/ Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng : “ Cái vườn là của con ta. Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè sẻn mãi, mới để ra được năm mươi đồng bạc tậu . Hồi ấy, mọi thức còn rẻ
cả …”.
- Cả hai tình huống đều là lời dẫn trực tiếp.
a. Dẫn ý nghĩ nhân vật gán cho con chó.
b. Dẫn ý nghĩ nhân vật.
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk- 53
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 1/ sgk- 54
II. Cách dẫn gián tiếp:
1) Ngữ liệu: sgk-53
III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1/sgk/54.
2) Kết luận: Ghi nhớ ý 2/sgk-54
Bài tập 2/sgk/54: Viết đoạn văn nghị luận có nội dung liên quan đến một trong ba ý kiến dưới đây. Trích dẫn ý kiến đó theo hai cách : dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp :
a/ Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng)
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
II. Cách dẫn gián tiếp:
III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1/sgk/54.
Bài tập 2/sgk/54.
Cách dẫn trực tiếp :

Trong báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ: “Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
Cách dẫn gián tiếp :

Trong báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
I. Cách dẫn trực tiếp:
II. Cách dẫn gián tiếp:
III. LUYỆN TẬP:
Bài tập 1/sgk/54.
Bài tập 2/sgk/54.
Bài tập 3/sgk/54.
Hãy thuật lại lời nhân vật Vũ Nương từ LDTT sang LDGT?
Bài tập 3/sgk/55 Thuật lại lời Vũ Nương theo cách dẫn gián tiếp.
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước. Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng mà dặn:
- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về.
Hôm sau, Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước. Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng và dặn Phan nói hộ với chàng Trương rằng nếu chàng Trương còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ thì xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước Vũ Nương sẽ trở về .
TIẾT 12, 13: CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
-Phạm Tiến Duật-


Tiết 46
Văn bản:
I. Tỡm hi?u chung
II. Đọc hiểu văn bản
1. Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. Nhan đề bài thơ
3. Phân tích
3.1. Hình ảnh những chiếc xe không kính
Hiện thực khốc liệt thời chiến tranh: bom đạn kẻ thù, những con đường ra trận để lại dấu tích trên những chiếc xe không kính.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1- Bài vừa học:
Nắm được nội dung bài học.
Hoàn thành tiếp các bài tập/ sgk/ 55
2- Bài sắp học: CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG/ SGK/43-> 51
- Vài nét về tác giả, tác phẩm.
- Đọc, tóm tắt văn bản.
- Trả lời câu hỏi phần đọc-hiểu văn bản/sgk/51.