SINH HỌC 9
Bài 25
THƯỜNG BIẾN

I.Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
Bài 25: THƯỜNG BIẾN

Cây rau dừa mọc trên bờ
Cây rau dừa mọc ven bờ
Cõy rau d?a m?c tr?i trờn m?t nu?c
Su hào trồng đúng quy trình
Cây rau mác trong các môi trường khác nhau
Su hào trồng không đúng quy trình
- Mọc ven bờ
- Trên mặt nước
- Trên cạn
- Mọc trên bờ
- Trên mặt nước
- Trồng đúng
kĩ thuật
- Trồng không
đúng kĩ thuật
Lá lớn, hình mũi mác
Lá nhỏ, hình mũi mác
Nước
Thân, lá nhỏ
Thân, lá to hơn
Thân, lá to hơn, rễ biến thành phao
Củ to
Củ nhỏ hơn
Quy trình kỹ thuật
Độ ẩm
BH
- Mọc trong nước
Lá dài, mảnh
? Nhận xét kiểu gen của cây rau mác, cây dừa nước, cây su hào mọc trong các môi trường khác nhau ?
Kiểu gen giống nhau
? Sự biểu hiện ra KH của 1 KG phụ thuộc vào những yếu tố nào, trong các yếu tố đó yếu tố nào được xem như không biến đổi ?
+ Sự biểu hiện ra KH của 1 KG phụ thuộc vào cả KG và môi trường. Trong các yếu tố, yếu tố KG coi như không đổi.
? Sự biến đổi kiểu hình trong các cây trên do nguyên nhân nào ?
Do tác động của môi trường sống
? Thường biến là gì ?
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời sống cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Mạ gieo ngoài ánh sáng
Mạ gieo trong bóng râm

+ Thường biến có đặc điểm gì ?
+ Thường biến có di truyền cho đời sau không ?
Vì sao ?
Mùa hè: Bộ lông thưa, vàng hay xám lẫn với màu đất, cây bụi
Mùa đông: Bộ lông dày, trắng lẫn với tuyết, che mắt kẻ thù.
Thường biến có ý nghĩa gì đối với đời sống sinh vật ?
Thường biến giúp SV thích nghi với môi trường để tự vệ và săn mồi.
I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
- Đặc điểm:
+ Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định.
+ Thường biến không di truyền được.
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
- Ý nghĩa: Giúp cho sinh vật thích nghi với điều kiện sống của môi trường.
II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
3
1
Kiểu gen
Kiểu hình
2
Môi trường
quy định
tác động
Sơ đồ:
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Trong thực tiễn sản xuất:
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Kiểu gen
Kiểu hình
Môi trường
Giống
Biện pháp kĩ thuật
Năng suất
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Kiểu gen
Kiểu hình
Môi trường
Giống
cà rốt
Củ
to
Đúng kĩ thuật
Sai kĩ thuật
Củ
nhỏ
Giống
Trong sản xuất
Năng suất
BH
KH
VD
Biện pháp kĩ thuật
II. Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
- Bố mẹ không truyền cho con những TT có sẵn, mà truyền 1 KG quy định cách phản ứng trước môi trường.
- Kiểu hình là kết quả sự tương tác giữa KG và môi trường.
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào KG, thường ít chịu ảnh hưởng của môi trường.
- Các tính trạng số lượng thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên hoặc điều kiện kĩ thuật nuôi trồng.
II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
III- Mức phản ứng
Mức phản ứng
Là giới hạn thường biến của một kiểu gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhóm nhóm gen) trước môi trường khác nhau.
Do kiểu gen quy định.
Gieo trồng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)
Gieo trồng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ)
A
B
Giống lúa DR2
BH
Mức phản ứng
Là giới hạn thường biến của một kiểu gen (hoặc chỉ 1 gen hay 1nhóm nhóm gen) trước môi trường khác nhau.
Do kiểu gen quy định.
Gieo trồng tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)
Gieo trồng bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ)
A
B
Giống lúa DR2
BH
Giới hạn năng suất của giống lúa DR2 do giống hay do kĩ thuật trồng trọt quy định ?
Mức phản ứng là giới hạn thường biến của một kiểu gen trước môi trường khác nhau.
Mức phản ứng do kiểu gen quy định.
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
III- Mức phản ứng
* Phân biệt thường biến với đột biến:
Bài 25: THƯỜNG BIẾN
Luyện tập
1. Thường biến là những:
A. Biến đổi kiểu hình do ngoại cảnh mà không biến đổi kiểu gen
B. Biến đổi kiểu gen do ngoại cảnh mà không biến đổi kiểu hình.
C. Biến đổi kiểu hình mà không liên quan đến kiểu gen.
D. Biến đổi kiểu hình do biến đổi kiểu gen.
2. Thường biến có ý nghĩa:
A. Là nguồn nguyên liệu quan trọng cho quá trình tiến hóa.
B.Là biểu hiện kiểu hình thích nghi khác nhau của cùng 1 kiểu gen.
C. Thường biến có tính đồng loạt, định hướng và không di truyền được.
3. Điểm khác nhau cơ bản giữa thường biến và đột biến là:
A. Thường biến không do kiểu gen quy định.
B. Thường biến không liên quan đến kiểu gen.
C. Thường biến không di truyền còn đột biến di truyền được.
D. Thường biến có lợi còn đột biến có hại.
D. Giúp sinh vật thích nghi với điều kiện môi trường thay đổi.
A
C
D