TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HỒNG ĐỨC
SINH HỌC 8
Bài 34 : THÂN NHIỆT
Đồng hóa là gì? Dị hóa là gì?
Kiểm tra bài cũ
- Đồng hóa là quá trình tổng hợp từ những chất đơn giản thành các chất phức tạp đặc trưng của cơ thể và tích lũy năng lượng.
- Dị hóa là quá trình phân giải các chất phức tạp thành các sản phẩm đơn giản và giải phóng năng lượng.
Thực vật
Cá
ếch, nhái
Bò sát
Chim
Thú
Tiết 35 - bài 33: thân nhiệt
I. THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA CỦA THÂN NHIỆT
III. PHƯƠNG PHÁP PHÒNG CHỐNG NÓNG, LẠNH
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
? Thân nhiệt là gì?
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
? Người ta đo thân nhiệt bằng gì? Nêu cách đo thân nhiệt mà em biết
Nhiệt kế
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
Một số loại nhiệt kế
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
Cáchđo nhiệt độ cơ thể
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
? Nhiệt độ cơ thể ở người khỏe mạnh bình thường là bao nhiêu
? Nhiệt độ cơ thể ở người bình thường khi trời nóng và trời lạnh là bao nhiêu?
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
- Người khỏe mạnh bình thường, nhiệt độ cơ thể luôn ổn định ở mức 37°C và không dạo động quá 0,5°C.
Sinh nhiệt
Tỏa nhiệt
Dị hóa
Da
Hô hấp
Bài tiết
Thân nhiệt ổn định
Sinh nhiệt
Tỏa nhiệt
Thân nhiệt tăng
90%
10%
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
? Nhiệt độ cơ thể có nguồn gốc từ đâu?
? Tại sao nhiệt độ cơ thể luôn ổn định?
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
- Người khỏe mạnh bình thường, nhiệt độ cơ thể luôn ổn định ở mức 37°C và không dạo động quá 0,5°C.
- Trong quá trình dị hóa đã sinh ra nhiệt.
- Do có sự cân bằng giữa quá trình sinh nhiệt và quá trình tỏa nhiệt.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
- Thân nhiệt là nhiệt độ cơ thể.
- Người khỏe mạnh bình thường, nhiệt độ cơ thể luôn ổn định ở mức 37°C và không dạo động quá 0,5°C.
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
- Trong quá trình dị hóa đã sinh ra nhiệt.
- Do có sự cân bằng giữa quá trình sinh nhiệt và quá trình tỏa nhiệt.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
? Hoạt động nào của cơ thể sinh ra nhiệt?
- Mọi hoạt động của cơ thể đều sinh ra nhiệt.
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Vì các hoạt động cần có năng lượng và cuối cùng năng lượng đó đều tỏa ra dưới dạng nhiệt.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
? Nhiệt do hoạt động của cơ thể sinh ra đã đi đâu? Có vai trò gì
- Mọi hoạt động của cơ thể đều sinh ra nhiệt.
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
- Nhiệt sinh ra được tỏa ra môi trường qua da (chiếm 90%), qua hô hấp và bài tiết.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Em hãy liên hệ thực tế và hoàn thành bảng sau:
Hô hấp mạnh và đổ mồ hôi
Da hồng hào
Toát mồ hôi và có cảm giác khó chịu
Da tái
Da sởn gai ốc, tím tái và cơ thể run
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
Cấu tạo da
Mao mạch
Lông mao
Tuyến mồ hôi
Cơ co chân lông
Khi trời lạnh, mao mạch dưới da co, luưu luượng máu qua da ít nên da tím tái. Đồng thời cơ chân lông co nên sởn gai ốc làm giảm thiểu sự toả nhiệt qua da.
Khi trời nóng, mao mạch dưới da dãn, lưuu lưuợng máu qua da nhiều nên da hồng hào. Đồng thời làm tăng quá trình toả nhiệt qua da.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
? Vai trò của da trong sự điều hòa thân nhiệt là gì?
- Mọi hoạt động của cơ thể đều sinh ra nhiệt.
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
- Nhiệt sinh ra được tỏa ra môi trường qua da (chiếm 90%)
- Khi co dãn mạch máu dưới da và cơ co chân lông, thoát mồ hôi,.. => Giúp cân bằng giữa sinh nhiệt và tỏa nhiệt
2. Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
? Hệ thần kinh có vai trò như thế nào trong điều hòa thân nhiệt?
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
- Mọi hoạt động điều hòa thân nhiệt (Sự tăng – giảm quá trình dị hóa, các phản ứng co – dãn mạch máu dưới da, tăng giảm tiết mồ hôi, co – dãn cơ chân lông) đều là phản xạ dưới sự điều khiển của hệ thần kinh.
2. Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt
- Mọi hoạt động điều hòa thân nhiệt đều là phản xạ dưới sự điều khiển của hệ thần kinh.
TIẾT 35 – BÀI 34; THÂN NHIỆT
I. THÂN NHIỆT
II. SỰ ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT
1. Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt
2. Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt
CỦNG CỐ
Hoàn thành bảng sau
- Vì mao mạch máu dãn, lưu lượng máu qua da nhiều
- Tỏa nhiệt ra môi trường nhiều
- Mao mạch máu co, lưu lượng máu qua da ít
- Tỏa nhiệt ra môi trường ít
- Mồ hôi bay hơi mang đi một lượng nhiệt lớn làm mát cơ thể
Mồ hôi thoát ra không bay hơi được nên chảy thành dòng, nhiệt không thoát ra ngoài nên người bức bối khó chịu
DẶN DÒ
-Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2 SGK trang 104.
-Chuẩn bị phần III: Thân nhiệt.
? Tìm hiểu một số phương pháp phòng chống nóng, lạnh.
Để đề phòng cảm nóng, cảm lạnh thì trong lao động, sinh hoạt hàng ngày ta cần chú ý điều gì ?
1 Khi bị cảm nóng cần chú ý:
a. Tắm ngay khi người đang nóng nực.
b. Nghỉ ngơi nơi có nhiều gió để mồ hôi khô nhanh, hạ nhiệt nhanh
c. Hạ nhiệt một cách từ từ
d. Tránh ngồi chỗ có gió lùa
e. Gồm c và d
Đáp án: 1 e
CỦNG CỐ
2 Khi bị cảm lạnh ta cần:
a. Mặc thật nhiều quần áo
b. Mặt đủ ấm
c. Ngâm chân nước muối nóng khi thấy lạnh và uống nước gừng nóng.
d. Gồm b và c
e. Gồm a và c
Đáp án: 2d
Hãy giải thích câu "Trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói"
Trời nóng chóng khát vì: Trời nóng cơ thể đổ mồ hôi nhiều để toả nhiệt -> cơ thể mất nhiều nước -> chóng khát.
Trời mát (rét) chóng đói vì: Cơ thể tăng cường quá trình chuyển hoá để sinh nhiệt nên tiêu hao nhiều năng lượng -> chóng đói.