LUYỆN TỪ VÀ CÂU
GIỮ PHÉP LỊCH SỰ KHI ĐẶT CÂU HỎI
NHẬN XÉT
01
04
03
02
01
Bài 1: Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?
Mẹ ơi, con tuổi gì ?
Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
XUÂN QUỲNH
Câu hỏi
Mẹ ơi, con tuổi gì ?
Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép
Lời gọi: Mẹ ơi
Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em.
- Thưa cô, cô có thích đi du lịch không ạ?
- Thưa thầy, thầy có thích đọc thơ không ạ?
- Thưa cô, cô thích thể loại nhạc gì vậy ạ?
- Thưa thầy, thầy thích môn thể thao nào nhất ạ?
Bài 2: Em muốn biết sở thích của mọi người trong ăn mặc, vui chơi, giải trí. Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
b) Với bạn em.
Bạn có thích mặc áo phông không?
Bạn thích học vẽ hay học múa hơn?
- Bạn có thích xem phim hoạt hình không?
Bạn có thích đi sở thú không?
…
Bài 3: Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào?
GHI NHỚ
02
Khi hỏi chuyện người khác, cần giữ phép lịch sự. Cụ thể là:
1. Cần thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.
03
LUYỆN TẬP
Bài 1: Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
a. Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
- Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
- Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
- Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
- Thưa thầy, con muốn đi học ạ.
Tính cách mỗi nhân vật:
+ Thầy Rơ – nê
+ Lu-i Pa-xtơ
Quan hệ giữa hai nhân vật là:
quan hệ thầy trò.
hỏi Lu-i thật ân cần, trìu mến chứng tỏ thầy rất yêu học trò.
trả lời câu hỏi của thầy rất lễ phép đủ cho thấy cậu
là đứa bé ngoan, biết kính trọng thầy giáo
b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
trả lời trống không vì cậu yêu nước, căm ghét và khinh bỉ bọn xâm lược cướp nước.
Quan hệ giữa hai nhân vật là:
quan hệ thù địch: tên sĩ quan phát xít xâm lược và cậu bé yêu nước bị chúng bắt.
Tính cách mỗi nhân vật:
+ Tên sĩ quan phát xít

+ Cậu bé
gọi chú bé là “thằng nhóc”, là “mày” đủ thấy chúng hách dịch, xấc xược.
Bài 2: So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau. Em thấy câu các bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?
– Chúng mình thử hỏi xem đi !
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Câu hỏi các bạn nhỏ hỏi cụ già:
Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ?
Những câu hỏi khác:
– Thưa cụ, chuyện gì đã xảy ra với cụ thế ạ ?
– Thưa cụ, chắc là cụ bị ốm ạ ?
– Thưa cụ, có phải cụ đánh mất cái gì không ạ ?
Đây là câu hỏi thể hiện sự lễ phép, tế nhị, thông cảm sẵn lòng giúp đỡ cụ già của các bạn nhỏ.
Các câu ấy hoặc hơi tò mò, hoặc chưa thật tế nhị
04
HẸN GẶP LẠI CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!
04
03
02
01