CHƯƠNG V: SÓNG ÁNH SÁNG
Bài 25: GIAO THOA ÁNH SÁNG
Bài 24: TÁN SẮC ÁNH SÁNG
Bài 26: CÁC LOẠI QUANG PHỔ
Bài 27: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ NGOẠI
Bài 28: TIA X
Tại sao có cầu vồng xuất hiện?
Tại sao cầu vồng lại có 7 màu?
Cầu vồng
Bài 24: TÁN SẮC ÁNH SÁNG
I. THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIUTƠN(1672)
Gương
Khe
Lăng kính
Màn
Chiếu vào khe F một chùm sáng trắng(ánh sáng Mặt Trời)
đến lăng kính
Bài 24: TÁN SẮC ÁNH SÁNG
1. Thí nghiệm:
Gương
Lăng kính
Màn
Chùm tia ló bị lệch về phía đáy lăng kính đồng thời
trải ra thành 1 dải màu từ đỏ đến tím.
I. THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIUTƠN(1672)
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Nêu kết quả thí nghiệm ?
Gương
Đáy
Màn
Tia tím bị lệch nhiều nhất, tia đỏ bị lệch ít nhất.
I. THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIUTƠN(1672)
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Tia nào lệch về đáy nhiều nhất?
Tia nào lệch về đáy ít nhất?
Gương
Lăng kính
Màn
- Ánh sáng trắng bị lệch về phía đáy lăng kính và tách ra thành một dải màu. Hiện tượng này gọi là sự tán sắc ánh sáng.
I. THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIUTƠN(1672)
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Hiện tượng xảy ra ở thí nghiệm trên gọi là hiện tượng gì?
Một số hình ảnh minh hoạ
Gương
Lăng kính
Màn
- Dải màu từ đỏ đến tím gọi là quang phổ của ánh sáng Mặt Trời hay quang phổ Mặt Trời
- Ánh sáng Mặt Trời là ánh sáng trắng
I. THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TÁN SẮC ÁNH SÁNG CỦA NIUTƠN(1672)
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Có phải lăng kính thủy tinh đã nhuộm màu của ánh sáng trắng hay không ?
Vệt màu vàng
Tách chùm ánh sáng vàng chiếu đến lăng kính P2. Quan sát thí nghiệm.
II. THÍ NGHIỆM VỚI ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC CỦA NIUTƠN
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Tách chùm ánh sáng lục chiếu đến lăng kính P2. Quan sát thí nghiệm.
II. THÍ NGHIỆM VỚI ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC CỦA NIUTƠN
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Vệt màu lục
Nhận xét: Chùm ánh sáng vàng, lục là chùm sáng đơn sắc.
II. THÍ NGHIỆM VỚI ÁNH SÁNG ĐƠN SẮC CỦA NIUTƠN
1. Thí nghiệm:
2. Kết quả thí nghiệm:
Vệt màu lục
Nhận xét gì về các chùm
ánh sáng thu được?
Ánh sáng đơn sắc là gì?
Có bị tán sắc qua lăng kính ?
Vậy: Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng có một màu nhất định và không bị tán sắc khi truyền qua lăng kính.
III. GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC
- Ánh sáng trắng không phải là ánh sáng đơn sắc, mà là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
Ánh sáng trắng có phải ánh
sáng đơn sắc hay không?
Tổng hợp ánh sáng trắng
A
(1)
(2)
E
Thí nghiệm để tổng hợp ánh sáng trắng
- Cho đĩa quay nhanh dần quanh trục 0 của đĩa. Do hiện tượng lưu ảnh trên võng mạc sẽ gây cho mắt cảm giác về màu tổng hợp là ánh sáng trắng.
0
III. GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG
→ Góc lệch D =(n-1)A: Dđ< Ddc< Dv < Dl < Dl
- Chiết suất của thuỷ tinh:
- Kết luận: Sự tán sắc ánh sáng là sự phân tách một chùm ánh sáng phức tạp thành chùm sáng đơn sắc.
III. GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC
→ Tia đỏ bị lệch ít nhất, màu tím bị lệch nhiều nhất về đáy lăng kính.
nđ< ndc< nv < nl < nl IV. ỨNG DỤNG
- Cầu vồng bảy sắc.
Đọc sách và nêu các ứng
dụng của hiện tượng tán sắc?
- Máy quang phổ lăng kính…
Hiện tượng cầu vồng.
Hiện tượng cầu vồng.
Hiện tượng cầu vồng.
Hiện tượng cầu vồng.
Màu sắc của Kim Cương
Nêu một vài ví dụ về sự tán sắc trên thực tế ?
Viên kim cương lớn nhất thế giới- Star of Africa.Màu sắc quyến rũ của nó là do ánh sáng chiếu vào bị tán sắc.
Hiện tượng cầu vồng là sự tán sắc của ánh sáng
Mặt Trời qua những hạt nước trong không khí.
Máy quang phổ : dùng để phân tích chùm ánh sáng phức tạp thành những thành phần đơn sắc khác nhau
2.Máy quang phổ lăng kính
Sự tán sắc trong thực tế
Màu sắc
các loài hoa
Màu sắc
trên đĩa CD
Thí nghiệm với ánh sáng đơn sắc của Niutơn nhằm chứng minh.
A. Sự tồn tại của ánh sáng đơn sắc
B. Lăng kính không làm thay đổi màu sắc của ánh sáng đó.
C. Ánh sáng Mặt Trời không phải là ánh sáng đơn sắc.
D. Ánh sáng có bất kỳ màu gì khi qua lăng kính cũng bị lệch về phía đáy.
CỦNG CỐ
Một chùm ánh sáng đơn sắc sau khi qua lăng kính thủy tinh thì:
A. Không bị lệch và không bị đổi màu.
C. Chỉ bị lệch mà không đổi màu.
B. Chỉ đổi màu mà không bị lệch.
D. Vừa bị lệch vừa bị đổi màu.
35
Chiếu một chùm ánh sáng trắng qua lăng kính. Chùm sáng tách thành nhiều chùm sáng có màu sắc khác nhau. Đó là hiện tượng
A. khúc xạ ánh sáng.
B. nhiễu xạ ánh sáng.
C. giao thoa ánh sáng.
D. tán sắc ánh sáng.

Ánh sáng trắng là ánh sáng như thế nào :
A. Bị tán sắc khi đi qua lăng kính.
D. Tập hợp của vô số các ánh sáng đơn sắc khác nhau có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
B. Tập hợp của tất cả các ánh sáng đơn sắc.
C. Tập hợp của 7 ánh sáng đơn sắc: Đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
37
37
Chọn câu sai
A. Ánh sáng trắng là tập hợp gồm 7 ánh sáng đơn sắc: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
B. Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc khi qua lăng kính.
C. Vận tốc của sóng ánh sáng trong các môi trường trong suốt khác nhau có giá trị khác nhau.
D. Dãy cầu vồng là quang phổ của ánh sáng trắng.

38
38
38
Ánh sáng đơn sắc là
A. ánh sáng giao thoa với nhau B. ánh sáng không bị tán sắc khi đi qua lăng kính
C. ánh sáng tạo thành dãy màu từ đỏ sang tím
D. ánh sáng luôn truyền theo đường thẳng