1
TRƯỜNG THPT CẦU NGANG B
TỔ: LÝ - HÓA - SINH - CN
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
CHÀO CÁC EM!
Hiệp Mỹ Tây, ngày 22/02/2022
CHƯƠNG V. SÓNG ÁNH SÁNG
Vì sao xuất hiện cầu vồng ở trên thác nước?
Vào năm 1672 Newton là người đầu tiên tiến hành thí nghiệm để khảo sát màu sắc của ánh sáng trắng.
BÀI 24. TÁN SẮC ÁNH SÁNG
I. Thí nghiệm về sự tán sắc ánh sáng của Newton
A
P
E
4
Khi đi qua lăng kính chùm sáng trắng bị khúc xạ về phía đáy của lăng kính và bị tách ra thành nhiều chùm sáng có màu sắc khác nhau.
Ta gọi đó là hiện tượng tán sắc ánh sáng.
Dải màu ta thu được trên màn có màu như cầu vồng gọi là quang phổ của ánh sáng trắng. Trong quang phổ có rất nhiều màu biến thiên liên tục từ màu này sang màu khác.
Quang phổ của ánh sáng trắng:
Tím Chàm Lam Lục Vàng Cam Đỏ
380nm ................................................................................ 760nm
II. Thí nghiệm về ánh sáng đơn sắc của Newton.
a) Màu lục
b) Màu vàng
A
B
C
E
(1)
(2)
? Liệu rằng từ các màu đơn sắc đó
chúng ta có thể tổng hợp
thành ánh sáng trắng được
hay không?
Từ một chùm sáng trắng
chúng ta có thể tách được thành
những chùm đơn sắc khác nhau.
* Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc.
Ánh sáng đơn sắc có tần số (bước sóng) xác định, chỉ có một màu nhất định.
Tổng hợp ánh sáng trắng.
A
(1)
(2)
E
Một số TN đơn giản để tổng hợp
ánh sáng trắng:
Cho đĩa quay nhanh dần quanh trục 0 của đĩa. Do hiện tượng lưu ảnh trên võng mạc sẽ gây cho mắt cảm giác về màu tổng hợp là ánh sáng trắng.
0
Sự hòa trộn từ 3 màu sơ cấp.
Như vậy nếu tổng hợp
các ánh sáng đơn sắc khác nhau
ta sẽ được ánh sáng trắng.

ĐN: Ánh sáng trắng là tập hợp
của vô số ánh sáng đơn sắc khác
nhau có màu biến thiên liên tục
từ đỏ đến tím.
III. Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng
+ Ánh sáng trắng là hỗn hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc có màu biến thiên liên tục từ đỏ tới tím.
+ Chiết suất của thuỷ tinh đối với các ánh sáng đơn sắc có màu khác nhau thì khác nhau, chiết suất đối với ánh sáng đỏ là nhỏ nhất, với ánh sáng tím là lớn nhất.
nđỏ < nda cam < nvàng < nlục < nlam < nchàm < ntím
+ Mặt khác, góc lệch của một tia sáng (đơn sắc) khúc xạ qua lăng kính phụ thuộc vào chiết suất của lăng kính, chiết suất của lăng kính càng lớn thì góc lệch càng lớn.
Vì vậy, các chùm ánh sáng đơn sắc có màu khác nhau trong chùm ánh sáng trắng, sau khi khúc xạ qua lăng kính, bị lệch các góc khác nhau. Kết quả là, chùm ánh sáng trắng ló ra khỏi lăng kính bị trải rộng ra nhiều chùm sáng đơn sắc, tạo thành quang phổ của ánh sáng trắng.
4. Ứng dụng ( Tự học có HD )
Giải thích một số hiện tượng như cầu vồng, .... là do ánh sáng bị tán sắc khi chiếu vào các giọt nước, tinh thể băng ... trong không khí.
Dùng trong các máy quang phổ.
Cầu vồng trên bầu trời
- Hiện tượng cầu vồng
Mắt con người
Bước sóng và màu sắc ánh sáng.
- Mỗi ánh sáng đơn sắc có màu sắc và bước sóng xác định.
- Ngoài những màu đơn sắc thì có những màu không đơn sắc là hỗn hợp của nhiều màu đơn sắc.
- Trong thực tế, những ánh sáng đơn sắc có bước sóng lân cận nhau có cùng một màu.
+ Vùng màu Đỏ:
+ Vùng màu Cam:
+ Vùng màu Vàng:
+ Vùng màu Lục:
+ Vùng màu Lam:
+ Vùng màu Chàm:
+ Vùng màu Tím:
Kiến thức trọng tâm cần nắm được:





Khái niệm hiện tượng tán sắc ánh sáng.
Định nghĩa ánh sáng đơn sắc.
Định nghĩa ánh sáng trắng.
Sự phụ thuộc của chiết suất của một môi
trường trong suốt vào màu sắc ánh sáng.
Xin chân thành cảm ơn
quý thầy cô và các em!