CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN

MÔN: NGỮ VĂN 9
CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
I. Thành phần tình thái
1. Ví dụ:
a. … ,chắc …
-> Là nhận định của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu, thể hiện mức độ tin cậy cao.
b. …Có lẽ …
-> Là nhận định của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu, thể hiện mức độ tin cậy thấp.
 Thành phần tình thái.
2. Ghi nhớ 1( Sgk)
? Nếu không có những từ ngữ in đậm thì nghĩa sự việc của câu chứa chúng có khác đi không? Vì sao?
=> Ý nghĩa sự việc không thay đổi.  Vì các từ in đậm không tham gia diễn đạt ý nghĩa sự việc, chỉ thể hiện cách nhìn sự việc của người nói.
II. Thành phần cảm thán
1. Ví dụ:
a. Ồ, sao mà độ ấy vui thế.
-> Bộc lộ sự vui mừng
b. - Trời ơi, chỉ còn có năm phút!
-> Bộc lộ sự tiếc nuối
=> Bộc lộ tâm lý của người nói (vui, buồn, mừng, giận...).
=> Thành phần cảm thán
2. Ghi nhớ 2 ( Sgk)
Thành phần tình thái
Thành phần cảm thán
 Không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.
=> Thành phần biệt lập


a/ Nhưng còn cái này mà ông sợ, còn ghê rợn hơn cả những tiếng kia nhiều.
-> Thành phần tình thái
b/ , bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành sáng tác còn là một chặn đường dài.
-> Thành phần cảm thán
b/ Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu.
-> Thành phần tình thái
c/ Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được đúng lắm. cái bọn ở làng lại đốn đến thế được.
-> Thành phần tình thái
có lẽ
hình như
Chả nhẽ
III. Luyện tập:
Bài 1: Tìm thành phần tình thái, thành phần cảm thán trong những câu sau?
Chao ôi
Bài 2:
Chắc là, dường như, chắc chắn,có lẽ,
chắc hẳn, hình như,có vẻ như
Hãy xếp những từ ngữ sau đây theo trình tự tăng dần độ tin cậy (hay chắc chắn)?
ĐÁP ÁN
dường như
hình như
có vẻ như
có lẽ
chắc là
chắc hẳn
chắc chắn
Bài tập 3: Trong ba từ: “chắc”, “hình như”, “chắc chắn”:
+ Từ nào độ tin cậy cao nhất?
+ Từ nào độ tin cậy thấp nhất?
Vì sao nhà văn Nguyễn Quang Sáng lại chọn từ “chắc” trong văn cảnh ấy?
- Từ “chắc chắn” có độ tin cậy cao nhất.
- Từ “hình như” có độ tin cậy thấp nhất.
- Chọn từ “chắc”:
+ Theo tình cảm huyết thống sự việc sẽ diễn ra như vậy .
+ Do thời gian và ngoại hình có thể sự việc sẽ diễn ra khác đi một chút.
Bài tập 4 : Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc của em khi được thưởng thức một tác phẩm văn nghệ (truyện ,thơ ,phim , ảnh ,tượng…),trong đoạn văn đó có câu chứa thành phấn tình thái hoặc cảm thán .

Đọc “ trong lòng mẹ” của nhà văn Nguyên Hồng, ta bắt gặp hình ảnh một em bé mồ côi bố, phải xa mẹ, sống thui thủi cô đơn giữa sự ghẻ lạnh, cay nghiệt của bà cô. Em phải chịu những ngày thàng đau khổ, tủi nhục. Nhưng trong những ngày tháng đau khổ ấy, trái tim yêu thương của em vẫn dành cho mẹ một cách đằm thắm và trọn vẹn. Cuộc gặp gỡ mẹ sau một năm trời xa cách là một niềm hạnh phúc vô bờ. Ôi, thật không gì bằng khi được sống trong vòng tay yêu thương của mẹ
DẶN DÒ
- Học thuộc bài thơ, luận điểm
- Học thuộc vở ghi, ghi nhớ SGK
- Đề tập làm văn: cảm nhận của em về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!