NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
Môn: Vật lí 7
Về dự giờ sinh hoạt chuyên môn cụm III
Môn: VẬT LÍ 7
Tiết 11. Bài 10: NGUỒN ÂM
NhiÖt liÖt Chµo mõng c¸c vÞ ®¹i biÓu,
C¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o,
c¸c em häc sinh!

Giáo viên dạy: Vũ Thu Hường
Đơn vị: Trường THCS Bạch Sam
Tất cả chúng ta hãy cùng nhau giữ im lặng và lắng nghe.

Hãy kể những âm thanh mà em nghe được?
Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
 Âm trầm, âm bổng khác nhau ở chỗ nào?
 Âm to, âm nhỏ khác nhau ở chỗ nào?
 Âm truyền qua những môi trường nào?
 Chống ô nhiễm tiếng ồn như thế nào?
Chương II:
ÂM HỌC
Giáo dục hướng nghiệp:
- Thiết kế và bố trí sân khấu nghệ thuật…
- Học làm ca sĩ, nhạc sĩ….
-Thiết kế chế tạo các thiết bị âm thanh như: các loại nhạc cụ, các loại loa,…
Người ta thường vận dụng kiến thức âm học để:
- Thiết kế các phòng cách âm.
I. Nhận biết nguồn âm:
Vật phát ra âm gọi là nguồn âm.
Em hãy kể tên một số nguồn âm?
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
Câu 1/ Ta nghe được tiếng hát của ca sĩ từ máy vi tính khi:
A. Màng loa của máy bị căng ra.
B. Màng loa của máy bị nén lại.
D. Màng loa của máy bị dịch chuyển.
C. Màng loa của máy bị rung động và phát ra âm
A. Do chúng vừa bay vừa kêu.
C. Do chúng có bộ phận phát ra âm.
B. Do đôi cánh của chúng khi bay vẫy rất nhanh tạo ra dao động và âm phát ra.
D. Do chúng mệt thở ra và phát ra âm thanh.
Câu 2/ Khi bay, một số loài côn trùng như ruồi, muỗi, ong ... tạo ra những tiếng vo ve. Câu giải thích nào sau đây là hợp lí nhất?
A. Chiếc sáo mà người nghệ sĩ đang thổi trên sân khấu.
B. Chiếc ti vi đặt trên bàn.
C. Cái trống để trong sân trường.
D. Cái còi của trọng tài bóng đá đang cầm.
A. Chiếc sáo mà người nghệ sĩ đang thổi trên sân khấu.
Câu 3/
Trong các vật sau đây vật nào được coi là nguồn âm?
Câu 4/ Trªn h×nh vÏ lµ mét bé trèng th­ưêng ®ư­îc dïng trong c¸c buæi biÓu diÔn ca nh¹c. H·y cho biÕt khi nµo bé trèng nµy lµ nguån ©m?
A. Khi nó đưuợc đặt trên sân khấu.
B. Khi nó đưuợc nguười nhạc công sử dụng (gõ lên trống).
C. Bộ trống đưuợc coi là nguồn âm trong mọi trưuờng hợp.
D. Khi nó đuược tháo rời từng bộ phận.
Câu 5/ Khi nghe ®µi, ©m thanh ph¸t ra tõ ®©u
Tõ ph¸t thanh viªn ®äc ë ®µi ph¸t thanh.
Tõ nóm chØnh ©m thanh.
Tõ vá cña chiÕc ®µi.
Tõ chiÕc loa cã mµng ®ang rung ®éng.
Đàn Viôlông
Đàn tranh
Trống
Chiêng
Đàn Ghita
Câu 6: Em h·y t×m hiÓu xem bé phËn nµo dao ®éng ph¸t ra ©m trong c¸c nh¹c cô sau: еn ghi ta, đàn Viôlông, trống, chiêng, đàn tranh.

Đàn Ghita
Đàn Viôlông
Đàn tranh
Trống
Chiêng
Đàn Viôlông
Đàn tranh
Trống
Chiêng
Đàn Ghita
Với từng loại nhạc cụ ta sẽ nghe được mỗi âm thanh khác nhau, như vậy khi phát ra âm chúng có đặc điểm chung nào không?
Chương II: ÂM HỌC
Tiết 11. Bài 10 : NGUỒN ÂM
Nguồn âm:
Nguồn âm là vật phát ra âm
II. Đặc điểm chung của nguồn âm:
Chương II: ÂM HỌC
Tiết 11. Bài 10: NGUỒN ÂM
II. Đặc điểm chung của nguồn âm:
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Các nhóm hãy làm cho các vật sau phát ra âm thanh
- Quan sát và nêu nhận xét:
Bộ phận nào phát ra âm? Khi đó nó có đặc điểm gì? Vì sao em biết?

Dây cao su
Trống
Âm thoa
Cái cốc
7 phút
I. Nhận biết nguồn âm:
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
1. Thí nghiệm 1:
* Nhận xét: Dây cao su dao động (rung động) và âm phát ra âm.
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
I. Nhận biết nguồn âm:
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
1. Thí nghiệm1:
2. Thí nghiệm 2:
2. Thí nghiệm 2 hình 10.2
3.Thí nghiệm 3.
Sau khi gõ vào mặt trống ta nghe được âm thanh.
Vật nào phát ra âm ? Vật đó
có rung động không?
Nhận biết điều đó bằng cách nào?
C4
 Mặt trống phát ra âm, có rung động. Để các vật nhẹ như mẩu giấy lên mặt trống, khi gõ vào mặt trống thì vật bị nảy lên nảy xuống.
Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng cuả dây cao su, mặt trống,… gọi là dao động.
4. Thí nghiệm 4.
Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một nhánh âm
thoa và lắng nghe âm do âm thoa phát ra.
Âm thoa có dao động
không?
Hãy tìm cách kiểm tra xem khi
phát ra âm thì âm thoa có dao
động không?
C5
Thí nghiệm hình 10.3
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
I. Nhận biết nguồn âm:
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
1. Thí nghiệm1:
2. Thí nghiệm 2:
* Nhận xét: Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng gọi là dao động.
3. Thí nghiệm 3:
4. Thí nghiệm 4:
Khi dây cao su phát ra âm thì nó dao động
Khi mặt trống phát ra âm thì nó dao động
Khi âm thoa phát ra âm thì nó dao động
? Vậy khi phát ra âm các vật có chung đặc điểm gì?
Khi thành cốc phát ra âm thì nó
dao động
? Điền cụm từ thích hợp vào chỗ trống
Âm thanh đưuợc tạo ra từ các................... âm, có chung đặc điểm là khi .................. ra âm, các nguồn âm đều ......................
nguồn
phát
dao động
TIẾT 11: NGUỒN ÂM
I. Nhận biết nguồn âm:
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
1. Thí nghiệm1:
2. Thí nghiệm 2:
3. Thí nghiệm 3:
Khi phát ra âm, các vật đều…………..
* Kết luận:
dao động
4. Thí nghiệm 4:
Ghi nhớ
Các vật phát ra âm đều dao động
2. Các vật phát ra âm có chung đặc điểm gì?
1. Vật như thế nào được gọi là nguồn âm?
Các vật phát ra âm gọi là nguồn âm
THỂ LỆ TRÒ CHƠI
Hai đội tham gia chơi trò chơi:
Mỗi đội có 2 lượt lựa chọn hình ảnh các nhạc cụ, tương ứng với mỗi nhạc cụ là 1 câu hỏi, trả lời đúng ghi được 10 điểm (nếu gặp nhạc cụ may mắn thì được 20 điểm), trả lời sai 0 điểm, cơ hội trả lời thuộc về đội còn lại nếu có câu trả lời. Hai đội không trả lời được cơ hội dành cho các bạn hs lớp.
Thời gian tối đa cho việc đọc câu hỏi và suy nghĩ câu trả lời là 30 giây.
- Tổng kết cuộc chơi, đội nào ghi được nhiều điểm, đội đó sẽ giành chiến thắng.
* Khoanh tròn vào câu em cho là đúng: Âm thanh được tạo nhờ:
a. Nhiệt. b. Điện.
c. Ánh sáng. d. Dao động.
* Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, lá chuối… phát ra âm.
Một điểm +
* Hãy chỉ ra bộ phận dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết
Một quyển vở
* Hãy thổi vào miệng một lọ nhỏ và cho biết vật nào dao động phát ra âm? Nêu cách kiểm tra?
Một tràng pháo tay
Một điểm 10
Hãy làm một nhạc cụ (đàn ống nghiệm) theo chỉ dẫn dưới đây:
III. VẬN DỤNG
Đổ nước vào bảy ống nghiệm khác nhau đến các mực nước khác nhau.

Dùng thìa gõ nhẹ lần lượt vào từng ống nghiệm sẽ nghe được các âm trầm, âm bổng khác nhau.
C9

Đó là vì khi chúng ta nói, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và nhanh làm cho các dây âm thanh dao động (hình 10.6). Dao động này tạo ra âm.
Có thể em chưa biết:

2.Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu “aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay ?


1. Khi ta thổi sáo, cột không khí trong ống sáo dao động phát ra âm. Âm phát ra cao thấp tùy theo khoảng cách từ miệng sáo đến lỗ mở mà ngón tay vừa nhấc lên.
Có thể thay các ống nghiệm ở hình 10.4 bằng các bát hoặc chai cùng loại và điều chỉnh mực nước trong ống nghiệm, bát hoặc chai để khi gõ vào chúng, âm phát ra gần đúng các nốt nhạc “đồ, rê, mi, pha, son, la, si”.

? Khi ta nói chuyện thì bộ phận dao động và phát ra âm thanh là............................
Để bảo vệ giọng nói của mình, ta cần:
dây âm thanh
- Hạn chế ăn đồ quá nóng, quá lạnh, hạn chế dùng các chất như rượu, bia, không hút thuốc lá…
- Luyện tập thường xuyên, nói vừa đủ nghe, tránh nói quá to
Làm như vậy, không những bảo vệ được sức khỏe mà còn góp phần bảo vệ môi trường xung quanh ta.
Sét là tia lửa khổng lồ, đi xuyên qua không khí làm không khí bị dãn nở đột ngột ( không khí dao động) tạo ra tiếng sấm. Hiện tượng sấm sét là nguồn âm khổng lồ trong tự nhiên.
Lần lượt thổi mạnh vào miệng các ống nghiệm cũng sẽ nghe được các âm trầm, âm bổng khác nhau.
III. VẬN DỤNG
- Ống nào phát ra âm trầm nhất?
- Cái gì dao động phát ra âm





- Ống nào phát ra âm bổng nhất?
*/ Đàn ống nghiệm:
*- Dùng thìa gõ nhẹ từng ống
**- Thổi mạnh vào miệng từng ống

=> Lắng nghe và nhận xét:
- Bộ phận nào dao động?
- Ống nào phát ra âm trầm, âm bổng?
Chuẩn bị bài 11: Độ cao của âm
SƠ ĐỒ TƯ DUY
TÌM TÒI, MỞ RỘNG
- Học bài.
- Hoàn chỉnh câu C3 đến C8 vào tập.
- Làm bài tập 10.1 đến 10.8 – SBT.
Tìm hiểu: + Cách lập đàn ống nghiệm
+ Tại sao khi vỗ tay lại có tiếng kêu ?
- Đọc bài 11 - Độ cao của âm.

Kính chúc quý thầy cô giáo mạnh khoẻ , chỳc cỏc em h?c t?t!
III. VẬN DỤNG
Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động và phát ra âm. Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột khí dao động không.
 Dán vài tua giấy mỏng ở miệng lọ, khi ta thổi sẽ thấy tua giấy rung rung.
C8
Hãy làm một nhạc cụ (đàn ống nghiệm) theo chỉ dẫn dưới đây:
III. VẬN DỤNG
Đổ nước vào bảy ống nghiệm khác nhau đến các mực nước khác nhau.

Dùng thìa gõ nhẹ lần lượt vào từng ống nghiệm sẽ nghe được các âm trầm, âm bổng khác nhau.
C9
a) Bộ phận nào dao động phát ra âm ?
III. VẬN DỤNG
b) Ống nào phát ra âm trầm nhất, ống nào phát ra âm bổng nhất ?

 Ống có nhiều nước nhất phát ra âm trầm nhất, ống có ít nước nhất phát ra âm bổng nhất
 Ống nghiệm và nước trong ống nghiệm.
Lần lượt thổi mạnh vào miệng các ống nghiệm cũng sẽ nghe được các âm trầm, âm bổng khác nhau.
III. VẬN DỤNG
d). Ống nào phát ra âm trầm nhất?
c) Cái gì dao động phát ra âm
 Cột không khí trong ống.

 Ống có ít nước nhất.

 Ống có nhiều nước nhất.
Ống nào phát ra âm bổng nhất?
Có thể em chưa biết

Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu “aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay ?

Đó là vì khi chúng ta nói, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và nhanh làm cho các dây âm thanh dao động (hình 10.6).
Dao động này tạo ra âm.

Đó là vì khi chúng ta nói, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và nhanh làm cho các dây âm thanh dao động (hình 10.6). Dao động này tạo ra âm.
Có thể em chưa biết:

2.Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu “aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay ?


1. Khi ta thổi sáo, cột không khí trong ống sáo dao động phát ra âm. Âm phát ra cao thấp tùy theo khoảng cách từ miệng sáo đến lỗ mở mà ngón tay vừa nhấc lên.
Có thể thay các ống nghiệm ở hình 10.4 bằng các bát hoặc chai cùng loại và điều chỉnh mực nước trong ống nghiệm, bát hoặc chai để khi gõ vào chúng, âm phát ra gần đúng các nốt nhạc “đồ, rê, mi, pha, son, la, si”.

Có thể em chưa biết

Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu “aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay ?


Để bảo vệ giọng nói, cần có biện pháp gì?
III. Vận dụng
C�U 2. Khi gõ vào mặt trống thì ta nghe thấy âm thanh phát ra, vậy:
Cỏi tr?ng lỳc n�y cú ph?i l� ngu?n õm khụng?
B? ph?n n�o dao d?ng phỏt ra õm?.
Đúng
Mặt trống dao động phát ra âm
III. Vận dụng
CÂU 4. §iÒn côm tõ thÝch hîp vµo chç trèng
¢m thanh ®­îc t¹o ra tõ c¸c ................................ ©m, cã chung ®Æc ®iÓm lµ khi ........................ ra ©m, c¸c nguån ©m ®Òu ...................................
nguồn
phát
dao động
NHÂN 2
Đàn Ghita
Đàn Viôlông
Đàn tranh
Trống
Chiêng
3/ Khi ta nói chuyện thì bộ phận dao động và phát ra âm thanh là............................
Để bảo vệ giọng nói của mình, ta cần:
dây âm thanh
- Hạn chế ăn đồ quá nóng, quá lạnh, hạn chế dùng các chất như rượu, bia, không hút thuốc lá…
- Luyện tập thường xuyên, nói vừa đủ nghe, tránh nói quá to
Làm như vậy, không những bảo vệ được sức khỏe mà còn góp phần bảo vệ môi trường xung quanh ta.
Tiết học đến đây là kết thúc
Chúc các em học tốt
Chúc quí thầy cô vui vẻ