MÔN VẬT LÍ 9

Giáo viên: NGUYEN QUANG MINH
Trường THCS PHAN BOI CHAU
TIẾT 29: BÀI 27:
LỰC ĐIỆN TỪ
Lực từ là gì?
Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều gây ra tác dụng lực lên kim nam châm đặt gần nó, lực này gọi là Lực từ.
A
LỰC TỪ
So sánh lực từ và lực điện từ?
S
N
K
A
A
B
+
1.Thí nghiệm
Mắc mạch điện như hình dưới đây. Đoạn dây dẫn thẳng AB nằm trong từ trường của nam châm
I. TÁC DỤNG CỦA TỪ TRƯỜNG LÊN DÂY DẪN CÓ DÒNG ĐIỆN
S
N
K
A
Đóng công tắc K : Quan sát xem có hiện tượng gì xảy ra với đoạn dây AB.
Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
A
B
+
Chứng tỏ đoạn dây AB chịu tác dụng của một lực nào đó.
S
N
K
A
A
B
+
2. Kết luận: Từ trường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường. Lực đó gọi là lực điện từ
Lực đó gọi là lực điện từ
II. CHIỀU CỦA LỰC ĐIỆN TỪ - QUY TẮC BÀN TAY TRÁI
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Thí nghiệm
Làm lại thí nghiệm trên. Quan sát chuyển động của dây dẫn AB và cho biết:
Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ
8
S
N
K
A
A
B
+
-
Chúng ta theo dõi chậm từng bưu?c, chú ý chiều chuyển động của đoạn dây AB
D?i chi?u dũng di?n ch?y qua dõy d?n AB
9
S
N
K
A
A
B
+
-
D?i chi?u dũng di?n ch?y qua dõy d?n AB
10
Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ
: chiều lực điện từ thay đổi.
: chiều lực điện từ thay đổi
Qua 2 TN em hãy rút ra kết luận?
Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn và chiều đường sức từ.
2. Quy tắc bàn tay trái
Ii. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
Biết chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn thẳng và chiều đưu?ng sức từ.
Quy tắc bàn tay trái giúp ta xác định đưuợc chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn.
Quy tắc bàn tay trái:
Đặt bàn tay trái sao cho các đưuờng sức từ
hưu?ng vào lòng bàn tay.
Chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hưuớng theo chiều dòng điện.
Thì ngón tay cái choãi ra 900 chỉ chiều của lực điện từ.
2
0
1
3
4
A
-
+
K
13

I. Tác dụng của từ trUường lên dây dẫn có dòng điện
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
Từ truường tác dụng lực lên đoạn dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong từ trưuờng. Lực đó gọi là lực điện từ
Ii. Chiều của lực điện từ. Quy tắc bàn tay trái
1. Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào yếu tố nào?
a. Thí nghiệm

b. Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn và chiều đưuờng sức từ.
2. Qui t?c b�n tay trỏi
- D?t b�n tay trỏi sao cho cỏc du?ng s?c t? hu?ng v�o lũng b�n tay chi?u t? c? tay d?n ngún tay gi?a hu?ng theo chi?u dũng di?n thỡ ngún tay cỏi choói ra m?t gúc 900 ch? chi?u c?a l?c di?n t?.
TIẾT 29: LỰC ĐIỆN TỪ
GHI NHỚ
B
A
F
C2. Áp dụng quy tắc bàn tay trái, xác định chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn AB trong hình 27.3
III. VẬN DỤNG
C3. Xác định chiều đường sức từ của Nam châm trên hình 27.4
B
A
F
C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB , CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình 27.5a, b , c. Các cặp lực điện từ tác dụng lên AB và CD trong mỗi trường hợp có tác dụng gì đối với khung dây?
B
A
C
D
Hình a : Cặp lực từ F1 F2 , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay theo chiều kim đồng hồ .
B
A
C
D
Hình c : Cặp lực từ F1 F2 , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay ngược chiều kim đồng hồ .
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ̀
1.Học thuộc phần ghi nhớ.
Đọc phần: “ Có thể em chưa biết”
Bài tập: 27.1; 27.2; 27.3; 27.4; 27.5 SBT. Trang 33-34
Đọc trước bài: Động cơ điện một chiều
Bài tập:Hình nào mô tả đúng chiều đường sức từ (hoặc cực) của nam châm trên hình ?
Hình c
Hình a
Hình b
BÀI HỌC KẾT THÚC
29
Hãy so sánh lực từ và lực điện từ?