Giả sử em đi trên đường và bắt gặp một người đang gặp nguy hiểm
(Ví dụ: bị cướp giật, bị bắt cóc, bạo lực ,…) thì em sẽ làm gì? Vì sao em lại hành động như thế?
Trên trời có những vì sao có ánh sáng khác thường nhưng thoạt nhìn chưa thấy sáng, song càng nhìn càng sáng. Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại của nhân dân miền Nam thế kỉ XIX – là một trong những ngôi sao như thế
Phạm Văn Đồng
Hồ sơ tác giả tiêu biểu
Mời nhóm… thuyết trình sản phẩm hồ sơ tác giả
Nguyễn Đình Chiều
1822 - 1888
Tên
Quê hương
Năm sinh- mất
Gia đình
Hồ sơ tác giả
Quê nội: Thừa Thiên Huế, quê ngoại: Gia Định ( Hồ Chí Minh)
Gia đình có truyền thống nho giáo
Nguyên Đình Chiểu (Đồ Chiểu), tự Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
a) cuộc đời
I.
1.
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
a) cuộc đời
I.
1.
1849 : Mẹ mất > bỏ thi > Chịu tang > bị mù > bị bội hôn
Trước 1859
Khi mất
Sau 1859
Hồ sơ tác giả
Tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp
Cánh đồng Ba Tri (Bến Tre)rợp trắng khăn tang
1843 : Đỗ Tú Tài
Bản thân
Sau đó về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc, sáng tác thơ văn
Sáng tác thơ văn phục vụ kháng chiến
Thực dân Pháp dụ dỗ => kiên quyết bất hợp tác
Cuộc đời đau khổ bất hạnh nhưng là một người đầy nghị lực: vượt lên những éo le của số phận, trở thành thầy thuốc, thầy giáo, nhà văn có uy danh. Luôn sát cánh cùng phong trào yêu nước, đấu tranh giải phóng dân tộc.
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
a) cuộc đời
I.
1.
Lăng mộ cụ Đồ Chiểu ở Ba Tri (Bến Tre)
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
b) sự nghiệp sáng tác
I.
1.
Là nhà thơ lớn nhất của miền Nam Việt Nam trong nửa cuối thế kỉ XIX
Nhân đạo và yêu nước
Lấy văn chương làm vũ khí đánh giặc
Vị trí
Cảm hứng sáng tác
Quan niệm sáng tác
Một số tác phẩm:
Trước khi thực dân Pháp xâm lược
Truyền bá đạo lí làm người
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
b) sự nghiệp sáng tác
I.
1.
Là nhà thơ lớn nhất của miền Nam Việt Nam trong nửa cuối thế kỉ XIX
Nhân đạo và yêu nước
Lấy văn chương làm vũ khí đánh giặc
Vị trí
Cảm hứng sáng tác
Quan niệm sáng tác
Một số tác phẩm:
Sau khi TDP xâm lược
Cỗ vũ lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến
TÌM HIỂU CHUNG
Tác phẩm
I.
2.
a) Truyện Lục Vân Tiên
Thể loại: truyện thơ Nôm
Thời gian sáng tác: khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ XIX
Hình thức lưu truyền: sinh hoạt văn hóa dân gian “kể thơ”, “nói thơ”, “hát”…
Dung lượng: 2082 câu thơ lục bát
TÌM HIỂU CHUNG
Tác phẩm
I.
2.
a) Truyện Lục Vân Tiên
TÌM HIỂU CHUNG
Tác phẩm
I.
2.
b) Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
+ Phần 2: Đoạn còn lại (Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên với Kiều Nguyệt Nga)
+ Phần 1: 14 câu đầu (Lục Vân Tiên đánh bọn cướp)
II. PHÂN TÍCH VĂN BẢN
II. PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
Hoàn cảnh chiến đấu
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp Phong Lai

Lục Vân Tiên đang trên đường đi thi thực hiện ước mơ khoa cử

Giữa đường thấy
bọn cướp Phong Lai hung hãn

Tạm hoãn hành trình => Ra tay cứu giúp người bị nạn
Hoàn cảnh thử thách, làm sáng lên phẩm chất nghĩa hiệp của Lục Vân Tiên.
II. PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
Hoàn cảnh chiến đấu
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp Phong Lai
Em có nhận xét gì về hoàn cảnh chiến đấu của Lục Vân Tiên, qua đó em thấy Lục Vân Tiên có phẩm chất gì?
Vân Tiên ghé lại bên đàng
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô
Kêu rằng bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp Phong Lai
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp
“Bẻ cây làm gậy”; “Xông vô”
=> Hành động có tính chất dứt khoát, mạnh mẽ, quyết liệt
“Bớ đảng
hung đồ…”
Lời nói
Hành động
=> Lời nói dõng dạc, mạnh mẽ
Hành động và lời nói thể hiện thái độ căm ghét, khinh bỉ lũ côn đồ
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mầy,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Giang
Lâu la 4 phía vỡ tan
Vội quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay
Phong Lai chẳng kịp trở tay
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp
Thảo luận nhóm
Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi có trong PHT sau
Thời gian: 5 phút
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
a) Lục Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp
=> Giữa vòng vây của cái ác, dũng khí, tài ba của người anh hùng Lục Vân Tiên hiện lên thật đẹp, rõ nét, sống động. Càng trong hiểm nguy, Nguyễn Đình Chiểu càng làm sáng lên ý chí, sức mạnh của Lục Vân Tiên.
Bọn cướp Phong Lai – Thế mạnh vì rất đông
Lục Vân Tiên – Yếu thế vì chỉ có một mình
Đại diện cho kẻ xấu, gian tà
Đại diện cho chính nghĩa
THẤT BẠI
CHIẾN THẮNG
“Với lý do chính nghĩa, kẻ yếu sẽ chiến thắng kẻ mạnh” Sophocles
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
b) Lục Vân Tiên đối thoại với
Kiều Nguyệt Nga
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong
Hỏi : “ai than khóc ở trong xe nầy”
* Khi vừa đánh tan bọn cướp
- Lục Vân Tiên ân cần hỏi han. Hành động của chàng xuất phát từ tấm lòng nhân hậu, sự quan tâm dành cho những con người khi gặp tai ương.
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
b) Lục Vân Tiên đối thoại với Kiều Nguyệt Nga
« Khoan khoan ngồi đó chớ ra
Nàng là phận gái ta là phận trai »
* Khi vừa đánh tan bọn cướp
Lục Vân Tiên rất tế nhị, hiểu và giữ đúng phép tắc Nho giáo.
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
b) Lục Vân Tiên đối thoại với Kiều Nguyệt Nga
* Khi Kiều Nguyệt Nga tỏ ý trả ơn
Vân Tiên nghe nói liền cười
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn
Nay đà rõ đặng nguồn cơn
Nào ai tính thiệt, so hơn làm gì
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”.
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
b) Lục Vân Tiên đối thoại với Kiều Nguyệt Nga
* Khi Kiều Nguyệt Nga tỏ ý trả ơn
Nụ cười
Lời nói
Lục Vân Tiên hành động như một nhiệm vụ của bản thân chứ không màng đến danh lợi, thể hiện quan niệm sống của người anh hùng: không chấp nhận cái xấu, cái ác hoành hành làm hại những con người vô tội
Nụ cười của người quân tử, thể hiện sự tự nhiên và rộng lượng của một con người lương thiện.
Mượn tư tưởng của người xưa “kiến nghĩa bất vi vô dũng dã” => Làm việc nghĩa không mong trả ơn
Coi thường danh lợi
1. Hình tượng Lục Vân Tiên
Gan dạ, dũng cảm, nghĩa hiệp
Trọng lễ nghĩa
Có tấm lòng nhân hậu,
Coi thường danh nghĩa
Là hình mẫu lí tưởng về một trang nam nhi hào kiệt,
trừ gian diệt bạo, văn võ toàn tài
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga

Quê ở quận Tây Xuyên
Cha làm tri phủ miền Hà Khê
Đang trên đường đến gặp cha thì gặp nạn
Lai lịch, hoàn cảnh
? Em có nhận xét gì về cách xưng hô của Kiều Nguyệt Nga?
Thưa rằng: “ Tôi Kiều Nguyệt Nga,
Con này tì tất tên là Kim Liên.
Quê nhà ở quận Tây Xuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Sai quân đem bức thơ về,
Rước tôi qua đó định bề nghi gia.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
 Cách xưng hô: Tế nhị, dịu dàng, khiêm nhường.
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
…Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa…
Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.
…Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa…
Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
Hành động lễ nghĩa, biết ơn người cứu nạn
? Em có nhận xét gì về hành động của Kiều Nguyệt Nga?
Qua cách xưng hô và hành động của Kiều Nguyệt Nga ta thấy rằng nàng là người con gái truyền thống: gia giáo, nề nếp, đoan trang, có học thức, trọng ân nghĩa.
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
III. TỔNG KẾT
2. NGHỆ THUẬT
Miêu tả nhân vật chủ yếu qua cử chỉ, hành động, lời nói.
Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, gần với lời nói thông thường, mang màu sắc Nam bộ rõ nét.
1. NỘI DUNG
Khắc hoạ những phẩm chất đẹp đẽ của hai nhân vật Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga.
Thể hiện khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả
Theo em cuộc sống hiện nay còn hiện hữu con người như Lục Vân Tiên Không? Ví dụ cụ thể?
“Lục Vân Tiên” hiện hữu quanh ta
Những tấm gương người tốt việc tốt, giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn hoạn nạn…
Hay những con người có tấm lòng nhân ái…
“F0 cứu F0 ở TPHCM: Câu chuyện về những tấm lòng nhân ái”
…Và còn những con người không ngại khó khăn trong cuộc chiến chống đại dịch Covid…
Hơn ai hết tinh thần “Lục Vân Tiên” ấy còn có thể hiện hữu trong mỗi chúng ta…