*Bài 32: THỰC HÀNH MỔ CÁ *
*TRƯỜNG THCS LAM HẠ

I/ YÊU CẦU
* * - Nhận dạng được một số nội quan của cá.
* *- Quan sát bộ xương cá và não cá.
* *- Rèn luyện cho học sinh kỹ năng mổ động vật có xương sống
II/ CHUẨN BỊ
*- Cá chép:
*- Dụng cụ mổ gồm:
*+ Khay mổ:
*+ Kéo:
*+ Kim mũi giáo:
*
*+ Kẹp:
*Tên cơ quan
*Nhận xét và nêu vai trò
*Mang
*Tim
*Thực quản, dạ dày, ruột, gan
*Bóng hơi
*Thận
*Tuyến sinh dục, ống sinh dục
*Bộ não
*Bảng các nội quan của cá

III/ NỘI DUNG
*2. Quan sát: Mẫu bộ não cá
*1. Quan sát: Bộ xương của cá *
*3. Kỹ thuật mổ cá
*a. Bước 1
*b. Bước 2
*c. Bước 3
*d. Bước 4
*4. Mổ và quan sát cấu tạo trong của cá trên mẫu mổ
Bộ não cá
a. Bước 1: Dùng kéo cắt một vết trước lỗ hậu môn của cá.
*Lỗ hậu môn
b. Bước 2
* Chú ý: Nâng mũi kéo hướng ra ngoài *tránh cắt vào các nội quan.
*b. Bước 2
*Từ vết cắt trước lỗ hậu môn ta mổ dọc bụng cá về phía dưới vùng vây ngực
c. Bước 3
*Cắt vòng theo nắp mang đi qua cơ quan đường bên
d. Bước 4
*Sau đó cắt qua các xương sườn, dưới cột sống đến nắp mang và cắt tiếp xương nắp mang ; bỏ phần cơ đã cắt để lộ toàn bộ các nội quan
*B1: Dùng kéo cắt 1 vết trước lỗ hậu môn của cá
*B2: Từ vết cắt trước lỗ hậu môn ta mổ dọc bụng cá về phía vùng vây ngực
*B3: Cắt vòng theo nắp mang đi qua cơ quan đường bên
*B4: Cắt qua các xương sườn, dưới cột sống đến nắp mang và cắt tiếp xương nắp mang bỏ phần cơ để lộ các nội quan
*Trình bày mẫu mổ

2. Quan sát: Cấu tạo trong của cá: Xác định vị trí các cơ quan:
*- Lá mang *- Tim *- Dạ dày *- Ruột *- Gan *- Mật *- Tinh hoàn (cá đực) hay buồng trứng (cá cái) *- Bóng hơi
*1
*2
*3
*4
*5
*6
*7
*8
IV/ BÀI THU HOẠCH:
*Tên cơ quan
*Nhận xét và nêu vai trò
*Mang
*Tim
*Thực quản, dạ dày, ruột, gan
*Bóng hơi
*Thận
*Tuyến sinh dục, ống sinh dục
*Bộ não
*Bảng các nội quan của cá
*Nằm dưới xương nắp mang trong phần đầu, có vai trò trao đổi khí
*Nằm ở khoang thân ứng với vây ngực, có vai trò co bóp đẩy máu vào động mạch
*Phân hóa rõ rệt gồm: Thực quản, dạ dày, ruột, gan tiết ra mật giúp tiêu hóa thức ăn
*Nằm ở khoang thân, sát cột sống giúp cá chìm nổi dễ dàng trong nước
*Hai thận giữa màu tím đỏ, nằm sát cột sống. Lọc từ máu các chất không cần thiết để thải ra ngoài
*Nằm ở khoang thân gồm hai dải tinh hoàn (ở cá đực), và buồng trứng (ở cá cái)
*Nằm trong hộp sọ nối với tủy sống nằm trong xương cột sống. Điều khiển các hoạt động của cá.
Một số hình ảnh tham khảo
III/ NỘI DUNG
*Mỗi nhóm chọn một con cá chép để tiến hành mổ và quan sát. *
*1. Các bước mổ cá
*a. Bước 1
*b. Bước 2
*c. Bước 3
*d. Bước 4
*2. Quan sát: Cấu tạo trong của cá
*3. Quan sát: Bộ xương của cá *
*4. Quan sát: Mẫu bộ não cá
*.
Bộ xương của cá chép
*Cột sống
*Xương đầu
*Xương sườn
*Tia vây xương
2. Quan sát: Cấu tạo trong của cá
*Xác định vị trí các cơ quan: *- Lá mang *- Tim *- Dạ dày *- Ruột *- Gan *- Mật *- Tinh hoàn (cá đực) hay buồng trứng (cá cái) *- Bóng hơi
Bộ não cá
*1
*2
*3
*4
*5
*6
*7
*8
*Cấu tạo trong của cá chép
*4