* KIỂM TRA BÀI CŨ * *_Câu1_: Yêu cầu “khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch, tránh cách nói mơ hồ" thuộc về phương châm hội thoại nào ? *A. Phương châm về lượng. *B. Phương châm về chất. *C. Phương châm cách thức. *D. Phương châm quan hệ. *E. Phương châm lịch sự. *_Câu 2_: Lời thoại sau đã không tuân thủ phương châm hội thoại nào ? * A.Bài toán này khó quá phải không cậu ? * B. Tớ được tám phẩy môn Văn.
*Lời thoại đã không tuân thủ phương châm quan hệ
*
*TiÕt 14 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (TT)
*I. Quan hệ giữa phương châm hội thoại_ _với tình huống giao tiếp.
* *CHÀO HỎI * Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê, được người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi người xung quanh. * Một hôm, anh ta ra đường và thấy một người đang đốn cành trên một cây cao, liền ra dấu gọi. * Người kia dừng việc, lật đật trèo xuống, hỏi: * Có chuyện gì thế? * Có gì đâu! Bác làm việc vất vả lắm phải không? * ( _Truyện cười dân gian Việt Nam_)
*- Câu hỏi có tuân thủ phương châm lịch sự vì nó thể hiện sự quan tâm đến người khác. * - Sử dụng không đúng lúc đúng chỗ vì người được hỏi đang ở trên cành cây cao nên phải vất vả trèo xuống để trả lời.
* *CHÀO HỎI * Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê, được người nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi người xung quanh. * Một hôm, anh ta ra đường và thấy một người đang đốn cành trên một cây cao, liền ra dấu gọi. * Người kia dừng việc, lật đật trèo xuống, hỏi: * Có chuyện gì thế? * Có gì đâu! Bác làm việc vất vả lắm phải không? * ( _Truyện cười dân gian Việt Nam_)
*Tiết 14: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
*I. Quan hệ giữa phương châm hội thoại_ _với tình huống giao tiếp.
* Vận dụng các phương châm hội thoại phải phù hợp với đặc điểm của tình huống giao tiếp (Nói với ai? Nói khi nào? Nói ở đâu? Nói nhằm mục đích gì?)
*Tiết 14: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
*I. Quan hệ giữa phương châm hội thoại_ _với tình huống giao tiếp.
*
*II.Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.
*
* Ví dụ 1: *An: - Cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo vào năm nào không? *Ba: - Đâu khoảng đầu thế kỉ XX
*Nhận xét: *- Câu trả lời của Ba không đáp ứng được yêu cầu của An. *- Phương châm về lượng không được tuân thủ. *Vì Ba không biết chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo vào năm nào. Để tuân thủ phương châm về chất nên Ba phải trả lời chung chung như vậy. * = > Người nói thiếu hiểu biết
* Ví dụ 2: * Giả sử có 1 người bệnh mắc bệnh ung thư đã đến giai đoạn cuối ( có thể sắp chết ) thì sau khi khám bệnh, bác sĩ có nên nói thật cho người ấy biết hay không ? Tại sao?
*Nhận xét: *- Bác sĩ không nên nói thật vì có thể sẽ khiến cho bệnh nhân hoảng sợ, tuyệt vọng. *- Bác sĩ không tuân thủ phương châm về chất ( nói điều mình tin là không đúng) *- Có thể chấp nhận được vì nó có lợi cho bệnh nhân, giúp cho người bệnh lạc quan trong cuộc sống.
*= >Phải ưu tiên cho một phương châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn. *
*Ví dụ 3. *? Khi nói: " Tiền bạc chỉ là tiền bạc " thì có phải người nói không tuân thủ phương châm về lượng không ? *? Theo em, nên hiểu ý nghĩa câu này như thế nào ?
*Nhận xét. *- Nếu xét nghĩa bề mặt thì cách nói này không tuân thủ phương châm về lượng vì nó dường như không cho người nghe thêm một thông tin nào. *- Nếu xét theo nghĩa hàm ý thì cách nói này vẫn tuân thủ phương châm về lượng. * Tiền bạc chỉ là phương tiện để sống chứ không phải là mục đích cuối cùng của con người. Câu này có ý nghĩa răn dạy con người ta không nên chạy theo tiền bạc mà quên tất cả.
*=> Muốn gây một sự chú ý, để người nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó
*Tiết 14: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI *
*I. Quan hệ giữa phương châm hội thoại_ _với tình huống giao tiếp. *
*
*II.Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.
*Việc không tuân thủ các phương châm hội thoại có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân sau *+ Người nói vô ý, vụng về, thiếu văn hoá giao tiếp. *+ Người nói phải ưu tiên cho một phương châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn *+ Người nói muốn gây một sự chú ý, để người nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó
*Tiết 14: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI *
*I. Quan hệ giữa phưương châm hội thoại_ _với tình huống giao tiếp.
*
*II.Những trương hợp không tuân thủ phương châm hội thoại.
*III. Luyện tập *
*Bài 1: *Một cậu bé 5 tuổi không thể nhận biết được _Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao _để mà tìm quả bóng. Vì vậy câu nói của ông bố không tuân thủ phương châm cách thức. Cách nói của ông bố đối với cậu bé là không rõ. Còn đối với những người đã đi học thì đây có thể là câu trả lời đúng, rõ ràng.
*Bài 2. *- Thái độ của : Chân, Tay, Tai, Mắt là bất hoà với lão Miệng. *- Lời nói của : Chân, Tay, Tai, Mắt không tuân thủ phương châm lịch sự. *- Việc không tuân thủ đó là không thích hợp với tình huống giao tiếp -> thật vô lí, khách đến nhà phải chào hỏi chủ nhà rồi mới nói chuyện khác, ở đây thái độ và lời nói của các vị khách thật hồ đồ, không có lí do chính đáng.
*- Học thuộc nội dung hai (ghi nhớ) để nắm nội dung cơ bản của tiết học. *- Làm hoàn thiện cỏc bài tập trong SGK và bài tập bổ sung SBT vào vở *- Tự học bài " Xưng hô trong hội thoại“ *- Chuẩn bị bài: Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp
*HƯỚNG DẪN TỰ HỌC