CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC

Viết các số hữu tỉ và dưới dạng số
thập phân?

1
=0,1
10

1
=0,111 …
9

BÀI 5: BIỂU DIỄN THẬP
PHÂN CỦA SỐ HỮU TỈ
(2 tiết)

NỘI DUNG BÀI HỌC
Số thập phân hữu hạn và số thập phân vô hạn tuần hoàn

Biểu diễn thập phân của số hữu tỉ

Luyện tập

I. SỐ THẬP PHÂN HỮU HẠN VÀ SỐ THẬP PHÂN VÔ HẠN
TUẦN HOÀN

HĐ1

Đặt tính để tính thương

22
30
13 0 1, 6 5
10 0
0

Lưu ý: Các số thập phân chỉ
gồm hữu hạn chữ số khác 0
sau dấu "," được gọi là số thập
phân hữu hạn. Chẳng hạn số
1,65 là số thập phân hữu hạn.

Ví dụ 1

Sử dụng máy tính cầm tay để viết thương của phép
chia dưới dạng số thập phân hữu hạn.

Ta có

HĐ2
4
10
10
10
1
⋮

Đặt tính để tính thương

3
1, 3 3 3…

Lưu ý: Phép chia ở HĐ2 không bao giờ
chấm dứt. Nếu cứ tiếp tục chia thì trong
phần thập phân của thương, chữ số 3 sẽ
xuất hiện liên tiếp mãi. Ta nói rằng khi chia
cho được số .Số đó được gọi là số thập
phân vô hạn tuần hoàn.

Sử dụng máy tính cầm tay để viết thương của phép

Ví dụ 2

chia dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn.

a)

b)

Nhận xét
Các số thập phân vô hạn tuần hoàn đã nêu ở trên có tính chất: Trong
phần thập phân, bắt đầu từ một hàng nào đó, có một chữ số hay một
cụm chữ số liền nhau xuất hiện liên tiếp mãi.

Sử dụng máy tính cầm tay để tính
nhanh các phép tính sau:

Luyện tập

a)

1
9

¿ 0 , (1)

− 11
b)
45

¿− 0 , 2(4 )

II. BIỂU DIỄN THẬP PHÂN CỦA SỐ HỮU TỈ

Mỗi số hữu tỉ đều viết được
dưới dạng phân số với

Bài toán

a) Hãy thực hiện các phép chia sau đây:

a)

3 :2=1,5

37 :25=1,48

5 : 3=1 ,(6)

1: 9=0 ,(1)

b) Dùng kết quả trên để viết các số ; ; ; dưới dạng số thập phân.

3
=3 : 2=1,5
2

5
=5 : 3=1 ,(6 )
3

“

37
=37 : 2=1,48
25

1
=1 : 9=0 ,( 1)
9

Nhận xét
Mỗi số hữu tỉ được biểu diễn bởi một
số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn
tuần hoàn.

Ví dụ 3
Viết biểu diễn thập phân của mỗi số hữu tỉ sau

123
40

¿3,075.

Đây là số thập phân hữu hạn.

12
¿ 1 , ( 09 ) . Đây là số thập phân vô hạn tuần hoàn.
11
37
¿ 1,2 ( 3 ) . Đây là số thập phân vô hạn
30
tuần hoàn.

III. LUYỆN TẬP

Viết mỗi số hữu tỉ sau dưới dạng số thập phân
hữu hạn

13
16

¿ 0 , 8125

− 18
¿−
0
,12
.
150

Viết mỗi phân số sau dưới dạng số
thập phân vô hạn tuần hoàn (dùng
dấu ngoặc để nhận rõ chu kì):

5
111 ¿0,(0 45)

−7
18 ¿ − 0,3(8)

Vận dụng
Viết mỗi số thập phân hữu hạn sau dưới dạng phân số tối giản:
65
13
¿
a) 6,5 ¿
10
2

c) 0 , 124 ¿

124
31
¿
1000 250

b) −1,28 ¿

−128 −32
¿
100
35

Sử dụng máy tính cầm tay để viết
thương của mỗi phép chia sau:
a) 1: 999 ¿ 0 , (001)
b) 8,5 :3 ¿ 2,8 (3)
c) 14,2: 3,3 ¿ 4 ,(30)

"TÌM TÒI – MỞ RỘNG"
 Các phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu không có ước nguyên tố
khác 2 và 5 thì viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn và chỉ
những phân số đó mới viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn.
 Các phân số tối giản với mẫu dương mà mẫu có ước nguyên tố khác 2
và 5 thì viết được dưới dạng số thập phân vô hạn tuần hoàn và chỉ
những phân số đó mới viết được dưới số thập phân vô hạn tuần hoàn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn lại kiến thức

Hoàn thành các bài

Chuẩn bị bài mới “Bài

đã học trong bài

tập trong SBT

tập cuối chương I”.

CẢM ƠN CÁC
EM
ĐÃ
“
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!