Phiếu bài tập số 1
Hãy ghi lại một cách chân thực thái độ, suy nghĩ của em bằng cách chọn 1
phương án sau:
1. Khi một người thân (anh/ chị/ em ruột…) hoặc bạn cùng lớp đạt được một
thành tích thực sự xuất sắc, cảm xúc của em thế nào?
A. Vui mừng
B. Buồn bã
C. Khó chịu
D. Khác:………………
2. Khi một người mà em không/ ít yêu mến, thậm chí còn ghét, đưa ra những lời
nhận xét tốt về em trước mặt mọi người, em sẽ:
A. Cảm ơn
B. Dửng dưng
C. Hối hận
D. Khác:………
3. Sẵn sàng chỉ ra những điều chưa hoàn hảo của mình và hành động:
•Nên làm. Vì…………………………………………………….....
•Không nên làm. Vì………………………………………………

Bức tranh
của em gái tôi
- Tạ Duy Anh -

I. Tìm
hiểu chung

1. Tác giả

Tôi là Tạ Duy Anh.
Em đã tìm hiểu
được gì về tôi?

- Tạ Duy Anh (1959), tên khai sinh là Tạ
Việt Đãng.
- Bút danh: Lão Tạ; Chu Quý; Bình Tâm

- Quê: Chương Mĩ – Hà Tây.
- Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới.

Tác phẩm tiêu biểu

2. Tác phẩm
Xuất xứ: In trong “ Con dế
ma” (1999)
Đạt giải nhì trong cuộc thi viết
“Tương lai vẫy gọi” (Báo thiếu
niên tiền phong).
Thể loại: Truyện ngắn

Sử dụng các từ: nhân vật/ câu chuyện/ sự việc
để hoàn thành đoạn văn sau:
câu chuyện

Một tác phẩm truyện ngắn thường chứa đựng
một .......................do nhà văn hoặc một nhân vật trong
truyện thuật lại. Câu chuyện đó bao giờ cũng có
các .................. diễn ra theo một trình tự nhất định và ở
những địa điểm cụ thể. Trung tâm của câu chuyện là
các .................., có thể là con người, con vật, thần linh,đồ
vật.

sự việc

PTBĐ: Tự sự + Miêu tả +
Biểu cảm
Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
→ Chủ đề tác phẩm càng có ý
nghĩa về sự tự đánh giá, tự nhận
thức cho sự hoàn thiện bản thân

Đọc văn bản “Bức tranh của em gái tôi” và nêu suy nghĩ
của em sau khi đọc.
To, rõ ràng
Đúng diễn
biến tâm lí
của nhân
vật người
anh

Khi nói về cuộc sống thường
ngày: giọng coi thường, bực
bội xen lẫn tò mò.
Khi tài năng của em được
phát hiện: Ganh ghét, đố kị.
Đứng trước bức tranh: ngạc
nhiên, hãnh diện, xấu hổ.

2 anh em

t
ậ
v
n
â
h
N

NV chính
NV trung tâm
Người anh

1

Chuyện về hai anh em Mèo – Kiều Phương:
anh trai bực vì em gái hay lục lọi đồ vật...

2

Mèo bí mật học vẽ và tài hoa hội hoạ
của Mèo được bất ngờ phát hiện.

3

Người anh không vui, ghen ghét, đố kị với
tài năng của em, cảm thấy thua kém em.

4

Em gái thành công cả nhà mừng vui, người
anh đi xem triển lãm tranh của em gái.

5

Đứng trước bức tranh của Kiều Phương,
người anh hối hận vô cùng.

Sự việc
chính

Đoạn 1: Từ đầu ...
“tài năng”

Kiều Phương được
phát hiện có tài
năng hội họa

Tiếp ... “nhận giải”

Sự thay đổi thái độ
của người anh đối với
Kiều Phương

Bố cục
Phần 3: còn lại

Người anh nhận ra
sai lầm của mình và
tình cảm của em gái.

II. Đọc
hiểu văn bản

1. Nhân vật người em

Tóm tắt đ
ặc điểm
nhân vật
Kiều
Phương t
h e o g ợi ý
của sơ đồ
dưới đây

Tên thân mật: …….
Ngoại hình

……

Cử chỉ,
hành động

……

Tài năng

……

Thái độ

……

……

Tên thân mật: Mèo
Ngoại hình
Cử chỉ,
hành động

Mặt luôn bị
bẩn, lọ lem
Lục lọi đồ vật
Tự chế màu vẽ

Tài năng

Vẽ rất đẹp

Thái độ

Hồn nhiên, yêu
thương anh

Chi tiết nào thể
hiện tập trung
nhất tấm lòng tốt
đẹp của KP?

Tại sao tác giả lại
để KP vẽ anh mình
hoàn thiện đến thế?

 Là cô bé hồn nhiên, trong sáng, đáng
yêu có tài năng và lòng vị tha, nhân hậu

Qua nhân vật KP, em có
suy nghĩ gì về lòng nhân
hậu và sự độ lượng
trong cuộc sống?

2. Nhân vật người anh
iến
b
n
ễ
i
d
n
ệ
y
u
r
t
t
ậ
v
n
â
Trong
h
n
a
ủ
c
g
n
lộ
c
ộ
tâm trạ
b
c
ợ
ư
đ
h
n
a
i
ờ
h
t
g
người
n
ữ
h
n
a
u
q
rõ nhất
?
o
à
n
m
điể

g
n
ô
h
t
p
iế
t
n
ề
i
đ
Em hãy rống dưới đây
t
ô
o
i ến
à
b
v
n
ễ
tin
i
d
n
ơ
h
õ
r
để thấy ủa nhân vật
tâm lí c nh nhé!
a
i
ờ
ư
g
n

Từ trước cho tới
khi thấy em gái tự
chế màu vẽ:

…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
………………..................

Khi tài năng hội
họa của em gái
được phát hiện:

…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………

Khi đứng trước
bức tranh em gái
vẽ:

…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………
…………………………………

a/ Từ trước cho tới khi thấy em gái tự chế màu vẽ
- Đặt biệt danh cho em là Mèo
 Vui vẻ, thân thiết
- Khi thấy em pha màu vẽ
 Vừa ngạc nhiên, vừa xem
thường, coi đó là trò trẻ con

b/ Khi tài năng hội họa của em gái được phát hiện

- Cảm thấy mình bất tài
- Chỉ muốn gục xuống khóc
- Gắt um lên, không thân với Mèo như trước nữa.
- Xem trộm tranh – thở dài
- Viện cớ dở việc đẩy em ra

Buồn bã
+
Mặc cảm
+
Đố kị

c/ Khi đứng trước bức tranh em gái vẽ

- Sững sờ, bám chặt tay mẹ
- Ngỡ ngàng  Hãnh diện  Xấu hổ
- Muốn khóc khi mẹ hỏi
 Người anh nhận ra tính xấu của mình và tấm lòng nhân
hậu, trong sáng của em gái

Giải thích lí do vì sao nhân vật “tôi” khi xem tranh của
em gái lại có những cảm giác “ngỡ ngàng, hãnh diện,
xấu hổ”

Ngỡ ngàng
…………
…………

Hãnh diện
…………
…………

Xấu hổ
…………
…………

Ngỡ
ngàng

Hãnh
diện

Xấu
hổ

Vì không ngờ
em gái lại vẽ
mình trong bức
tranh dự thi,
coi mình là
người thân

Thấy mình hiện
lên trong tranh đẹp
và hoàn hảo, bức
tranh ấy được
nhiều người xem
trong triển lãm

Tự nhận ra tính
xấu của bản thân:
Ích kỉ, đố
kị, ghen tị, tầm
thường

Sức
Tại sao bức tranh lại
mạnhlàm cho người anh
nghệthay đổi như vậy?
thuật
chân
chính

 Bức tranh là nghệ thuật. Sức mạnh của nghệ thuật là tìm
kiếm cái đẹp, giúp con người phát hiện ra cái đẹp, cái toàn
mĩ: Chân, thiện, mĩ; giúp con người nhận ra cái khuyết
điểm của mình và hoàn thiện nó. Bức tranh còn được
người em gái vẽ bằng cả tài năng và tình cảm trong sáng
của mình.

Theo em nhân vật Người anh đáng trách nhưng cũng
người anh đáng
đáng cảm thông:
thương hay đáng trách
- Đáng trách vì đã ích kỉ, ghen tức
với em, chỉ nghĩ đến bản thân
mình.
- Đáng cảm thông vì cậu đã nhận ra
lỗi lầm của mình, thấy xấu hổ và
biết sửa lỗi

III.
Tổng kết

1. Nội dung
Tình cảm trong sáng,
hồn nhiên và lòng
nhân hậu của người em
đã giúp cho người anh
nhận ra phần hạn chế ở
chính mình.

2. Nghệ thuật
- Kể chuyện theo ngôi
thứ nhất
- Nghệ thuật miêu tả
tâm lí nhân vật

2.Cảm
Truyện
giác
BTCEGT
thoạt
đạt
của
giải
người
gì
trong
anh
khi
cuộc
đứng
thi
viết
trước
bức
3.4.Truyện
Tên
BTCEGT
người
đã
em
miêu
gái
trong
tảcuối
tinh
truyện
tế điều
BTCEGT?
gìđạt
của
nhân
vật?
7.
Tác
5.6.1.Bức
Mọi
giả
chân
điều
truyện
dung
gìtiên
của
ngắn
người
Mèo
“Bức
anh
tranh
cùng
của
của
Mèo
cũng
em
bị
gái
giải
tôi”?
này?
“tương
vẫy gọi”?
dung mình do em gái vẽ là gì?
lộ?laichân

1
2
3
4
5
6
7

K

I

Ề

U

P

H

Ư Ơ
N
T
N G Ỡ
N
B Í M
T Ạ D

N
H
Â
N
H
Ậ
U

G

Ì
M
G
Ấ
T
Y

L
À
T

Í
N G

A

N H

1
2
3
4
5
6
7

K

I

Ề

U

P

H Ư Ơ
N
T
N G Ỡ
N
B Í M
T Ạ D

N
N
H
H
Â
Â
N
N
H
H
Ậ
Ậ
U
U

G
Ì
M
G
Ấ
T
Y

L
À
T
A

Í
N G
N H

Viết một bức thư gửi cho bố/mẹ hoặc người
thân trong gia đình về cảm giác khi bị/ được so
sánh với người khác.

HƯỚNG
DẪN
TỰ
HỌC

Ôn lại
bài

Lên ý
tưởng, xây
dựng màn
kịch ngắn
về đề tài
gia đình?

Soạn bài
“Luyện nói về
quan sát, tưởng
tượng, so sánh
và nhận xét
trong văn miêu
tả”

“Đừng để cho con rắn ghen tị luồn vào
trong tim. Đó là một con rắn độc, nó sẽ
gặm mòn khối óc và làm đồi bại con tim.”
(Ét-môn-đô đơ A-mi-xi)

Tạm biệt
các em!