Ngày soạn: 12/09/2022
Ngày dạy: 23/10/2022
MÔN: NGỮ VĂN LỚP
9
TUẦN
TIẾT
38,39,40
Giáo
viên :7.Vũ
Thủy
Xuân Bích

Tiết 35 - Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.

I. Từ đơn & từ phức (Tự học)
II. Thành ngữ (Tự học)
III. Nghĩa của từ.
1. Kh¸i niÖm.
- Nghĩa của từ là nội dung (sự
vật, tính chất, hoạt động, quan
hệ, …) mà từ biểu thị.
- Có 2 cách giải thích nghĩa của từ
(trình bày khái niệm mà từ biểu
thị và đưa ra từ đồng nghĩa hoặc
trái nghĩa với từ cần giải thích).

? Nghĩa của từ là gì? Có
mấy cách giải thích
nghĩa của từ?

Tiết 38,39,40- Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.

1. Kh¸i niÖm.
2. Bµi tËp.
2.1. Chọn cách hiểu đúng trong những cách hiểu sau.
a. Nghĩa của từ mẹ là “người phụ nữ, có con, nói trong quan hệ với con”
b. Nghĩa của từ mẹ khác với nghĩa của từ bố ở phần nghĩa “người phụ
nữ có con”
c. Nghĩa của từ mẹ không thay đổi trong hai câu: Mẹ em rất hiền
& Thất bại là mẹ thành công.
d. Nghĩa của từ mẹ không có phần nào chung với nghĩa của từ bà.
=> Chọn cách (a)
Không chọn b vì nghĩa của “mẹ” khác bố ở phần “người phụ nữ”;
không chọn c vì nghĩa của “mẹ” đã thay đổi; không chọn d vì mẹ &
bà có nghĩa chung “người phụ nữ”.

Tiết 38,39,40- Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.

1. Kh¸i niÖm.
2. Bµi tËp.

2.2. Chọn cách giải thích
đúng. Giải thích

Độ lượng là:

Trong 2 cách giải thích trên,
em chọn cách giải thích nào?
Vì sao?

a. đức tính rộng lượng, dễ thông cảm với người có sai lầm và
dễ tha thứ.
b. rộng lượng, dễ thông cảm với người có sai lầm và dễ tha
thứ.
=> Chọn cách hiểu b
Không chọn a vì (a) đã dùng một cụm từ có nghĩa thực tế để
giải thích cho một từ chỉ đặc điểm, tính chất.

Tiết 38,39,40 - Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.
IV.Từ nhiều nghĩa và hiện
tượng chuyển nghĩa của từ.

? Thế nào là từ
nhiều nghĩa? Thế
1. Kh¸i niÖm.
nào là hiện tượng
- Tõ nhiÒu nghÜa: Là từ có từ
chuyển nghĩa của
hai nghĩa trở lên
từ?
- Hiện tượng chuyển nghĩa của từ: Là hiện tượng thay đổi nghĩa
của từ, tạo ra những từ nhiều nghĩa. Trong từ nhiều nghĩa có.
+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành
nghĩa khác.
+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa
gốc.

Tiết 38,39,40 - Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.

IV. Tõ nhiÒu nghÜa vµ hiÖn tượng chuyÓn nghÜa cña tõ.
1. Khái niệm.
2. Bài tập.
Trong hai câu thơ sau, từ hoa trong thềm hoa, lệ hoa được dùng
theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Có thể coi đây là hiện tượng
chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa được không? Vì sao?
Nỗi mình them tức nỗi nhà
Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng!
 Từ hoa được dùng theo nghĩa chuyển. Không thể coi là hiện tượng
chuyển nghĩa làm xuất hiện từ nhiều nghĩa, vì đây chỉ là nghĩa chuyển
lâm thời.

Tiết 38,39,40 - Tiếng Việt : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG.
1. Khái niệm.
? VËn dông
2. Điền từ.
Tõ
kiÕn thøc ®·
(xÐt vÒ ®Æc ®iÓm cÊu t¹o)
häc, h·y hoµn

Tõ ®¬n

Tõ phøc

Tõ ghÐp
Tõ ghÐp
®¼ng lËp

Tõ ghÐp
chÝnh phô

thµnh s¬ ®å

Tõ l¸y
Tõ l¸y
hoµn toµn
Tõ l¸y ©m

Tõ l¸y
bé phËn
Tõ l¸y vÇn

DẶN DÒ.

Về nhà: - Các em cần học bài, nắm vững phần lí thuyết và

vận dụng vào trong thực tiễn (cách dung từ, đặt câu, tạo lập
đoạn văn) với kiến thức đã học.
- Soạn bài: Tổng kết từ vựng (tt)
- Đọc và nắm vững về tác giả, hoàn cảnh ra đời của bài thơ;
trả lời các câu hỏi SGK

Giờ học tới đây kết
thúc
CHÀO TẠM BIỆT,
HẸN GẶP LẠI!