Chào các em

tả
01 Miêu
-Tái hiện chân dung con người, ngoại

Miêu
tả

cảnh, sự vật

02 Biểu cảm

- Khơi gợi tình cảm, cảm xúc

minh
03 -Thuyết
Đối tượng thuyết minh được
nổi bật, gây ấn tượng
04 Tự sự

MIÊU TẢ TRONG VĂN
TỰ SỰ

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
văn bản tự sự:
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Đọc ví dụ trong sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi
sau

1. Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận
đánh đó, nhân vật vua Quang Trung làm gì,
xuất hiện như thế nào?
2. Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả trong đoạn
trích? Các chi tiết ấy nhằm thể hiện những đối
tượng nào?

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
văn bản tự sự:
- Sự việc : Vua Quang Trung đánh vào
đồn Ngọc Hồi .
- Diễn biến: Quang Trung cho ghép ván,
tiến sát đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh phun
khói lửa. Quân của vua Quang Trung xông
đánh.
Quân tả:
Thanh
đại bại
-lên
Yếu
tố miêu
Quang
Trung cưỡi voi,
lưng giắt dao ngắn, khói tỏa mù trời, thây
nằm đầy đồng…

ĐỐI TƯỢNG VÀ CÁC CHI TIẾT MIÊU TẢ
Đối tượng được miêu
tả
Quang Trung
Cảnh ghép ván

Chi tiết miêu tả
truyền, kén hạng lính, cưỡi voi đi đốc thúc, gấp rút
sai.
lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy
rơm dấp nước phủ kín,..

Quân lính

khoẻ mạnh, mười người khiêng một bức, lưng giắt dao ngắn,…cầm binh
khí theo sau, dàn thành trận chữ “nhất”

Thời gian

mờ sáng ngày mồng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi.

Không gian
Cảnh giao
chiến

khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy
gì…
khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên trước, chạm nhau, quăng ván
xuống đất, chém bừa, cầm binh khí theo sau, nhất tề xông tới, …

bỏ chạy toán loạn, giày xéo lên nhau... tên Thái thú Điền Châu tự thắt cổ
Cảnh quân Thanh tháo chết, chém giết lung tung, thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối.
chạy

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
văn bản tự sự:
Đoạn văn mới: Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người khiêng một bức, rồi tiến
Hãy
nốibắn
cácra, sự
việc
ở ýngười
c tạo
sát đến đồn Ngọc Hồi. Quân
Thanh
không
trúng
nào, sau đó phun khói lửa.
Quân của vua Quang Trung thành
khiêng ván
nhất
tề xông
lênvà
màso
đánh. Quân Thanh chống đỡ
một
đoạn
văn
không nổi, tướng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết. Quân Thanh đại bại.

sánh với đoạn văn đã có trong
sách giáo khoa. Nhận xét sự
khác nhau giữa hai đoạn văn

Đoạn văn ban đầu: Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức,
bên ngoài lấy rơm dấp nước phủ kín, tất cả là hai mươi bức. Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ mười
người khênh một bức, lưng giắt dao ngắn, hai mươi người khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận
chữ “nhất”, vua Quang Trung cưỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi. Quân
Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng người nào cả. Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói
lửa ra, khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn. Không ngờ trong
chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình.
Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên trước. Khi gươm giáo
của hai bên đã chạm nhau thì quăng ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, những người cầm
binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh.
Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau mà chết. Tên Thái thú Điền Châu
là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết. Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung thây nằm đầy đồng, máu
chảy thành suối, quân Thanh đại bại.
(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
văn bản tự sự:

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
Qua việc tìm hiểu ví dụ, hãy rút ra nhận xét :
yếu tố miêu tả có vai trò như thế nào đối với
văn bản tự sự ?
(Nếu chỉ kể sự việc diễn ra như thế nhân vật
vua Quang Trung có nổi bật không? Trận đánh
có sinh động không? Tại sao?)

I. Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
văn bản tự sự:
Đoạn văn bị lược bỏ yếu
tố miêu tả trở nên thiếu
sinh động, khô khan,
kém hấp dẫn vì chỉ đơn
giản kể lại sự việc.

Đoạn trích trong “ Hoàng Lê
nhất thống chí” nhờ có yếu tố
miêu tả mà trận đánh của vua
Quang Trung được tái hiện cụ
thể, sinh động, hấp dẫn. Hình
ảnh vua Quang Trung hiện lên
thật oai phong, lẫm liệt.

=> Trong văn bản tự sự, sự miêu tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân
vật và sự việc có tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm,
sinh động.

II. TẬP
LUYỆN

Bài 1: SGK/ trang 92

Tìm những yếu tố tả người và tả cảnh trong hai đoạn trích Chị em
Thúy Kiều
Đầu lòng hai ả tố nga,
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.
Mai cốt cách tuyết tinh thần,
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn
mười.
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở
nang.
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu
da.
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn.

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai.
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm một trương
Khúc nhà tay lựa nên chương,
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân.
Phong lưu rất mực hồng quần,
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
( Nguyễn Du – Truyện Kiều )

Bài 1: SGK/ trang 92

Tìm những yếu tố tả người và tả cảnh trong hai đoạn trích Chị em
Thúy Kiều

• Câu tả cảnh: Êm đềm chướng rủ màn
che
• Câu tả người:
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

=> Dùng hình ảnh
Hoa cười ngọc thốt đoan trang,
thiên nhiên để miêu tả
nét đẹp con người (ước Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
lệ). Từ đó thấy được vẻ
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
đẹp đoan trang, phúc
So bề tài săc lại là phần hơn:
hậu, quý phái của Thuý
Vân; vẻ đẹp thông
Làn thu thuỷ nét xuân sơn,
minh, sắc sảo của Thúy
Kiều, qua đó dự báo số Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
phận và cuộc đời của
(Chị em Thuý Kiều họ.

VẬN DỤNG
Bài tập: Thêm yếu tố miêu tả hợp lý vào đoạn văn
tự sự sau:

“Mới đây mà đã hai mươi năm tôi rời xa ngôi trường
cấp hai. Hôm nay, nhân dịp thành lập trường , tôi
đã được về thăm trường cũ. Tôi đi tham quan các
lớp học và thấy trường đã có nhiều thay đổi. Lúc
ghé vào thăm lớp học cũ, tôi được gặp lại cô giáo
chủ nhiệm - người cô mà tôi hằng yêu quý, kính

Một số lưu ý khi đưa yếu tố miêu
tả vào bài văn tự sự
Lưu ý:
• Tự sự đóng vai trò chủ đạo, miêu tả chỉ đóng vai
trò bổ trợ.
• Yếu tố miêu tả thường được thể hiện qua các từ
ngữ, hình ảnh có sức gợi lớn (từ tượng thanh,
tượng hình, nghệ thuật so sánh, nhân hoá…) làm
cho câu chuyện thêm sinh động.
• Yếu tố biểu cảm làm cho câu chuyện thêm sâu

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
• Hoàn thành bài tập 2, 3 trong sách giáo
khoa.
• Đọc trước bài: Miêu tả nội tâm trong
văn bản tự sự