Tiết
TẬP LÀM MỘT BÀI THƠ BỐN
CHỮ HOẶC NĂM CHỮ

1.Đặc điểm của thơ bốn chữ, năm
chữ.
-Thể thơ: Bốn chữ hoặc năm chữ.

Thơ là một loại hình nghệ thuật của ngôn từ, âm thanh của thơ có
vần- có
điệu
nhịpThơ
nhàng.
Đặc
điểm:
4 chữLời lẽ của thơ ngắn gọn, hàm chứa, súc tích.
Một bài thơ hay có thể làm người đọc rung cảm bởi tiết tấu, bởi nội
+ Số
dung
và tiếng:
còn bởi hình thức thể hiện của bài thơ đó.
+ Vần
+ Thanh điệu.
+ Nhịp.

? Em hãy đọc một bài thơ hoặc một bài ca dao bốn chữ hoặc năm
chữ mà em yêu thích nói về tình yêu quê hương đất nước hoặc gia
đình, nhà trường…..
? Hãy cho biết chủ đề của bài thơ em vừa đọc?

Bài thơ 4 chữ:
Mẹ là dòng sông
Cho tôi tắm mát
Mẹ là khúc hát
Ru tôi lớn khôn.

Bài thơ năm chữ : Tình bạn
Bạn bè là đám mây
Còn tôi là Mặt trời
Đội bạn bước cùng nhau
Trên con đường tình bạn.
Tình bạn là vô tận
Dễ tìm nhưng dễ mất
Tình bạn mãi tồn tại
Tình bạn luôn sống mãi.
Trong trái tim con người
Tình bạn có câu răng:
Nếu ai đó hỏi bạn
Tình bạn giá bao nhiêu.
Bạn hãy trả lời rằng
Tình bạn là vô giá.

 

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
Ai là bạn gió
Mà gió đi tìm
Bay theo cánh…
Lùa trong tán lá.
Gió nhớ bạn…..
Nên gõ cửa hoài.

( Theo Ngân Hà ,Bạn của gió)

? Em hãy cho biết bài thơ thuộc thể thơ nào? Hãy điền từ còn
thiếu vào dấu ba chấm trong bài thơ? Nhận xét cách gieo vần
trong bài thơ?
- Bài thơ thuộc thể thơ bốn chữ
- Từ còn thiếu là: Chim, quá.
- Bài thơ có vần liền: Gió

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
Nhà trẻ con đã quen
Không còn hờn khóc nữa
Nhưng cứ độ tan tầm
Con lại ra đứng…….
Mong mẹ và mong bố
Mắt nhìn về phố đông
Ôi tấm lòng thơ nhỏ
Đã thuộc giờ ngóng…..
 
Thành phố rộng mênh ….
Bao la chiều gió thổi
Ở cuối con đường kia
Có con đang đứng …..

( Theo Lưu Quang Vũ, Buổi chiều đón con )

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
? Em hãy cho biết bài thơ thuộc thể thơ nào? Hãy điền từ còn
thiếu vào dấu ba chấm trong bài thơ? Nhận xét cách gieo vần
trong bài thơ?
- Bài thơ thuộc thể bốn chữ
- Từ còn thiếu là: Cửa, trông, mông, đợi.
- Bài thơ có vần cách: Nữa với cửa, trông với mông.

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
Mặt trời thổi lửa
Sông biển bốc hơi
Hơi bay cao vút
Thành mây lưng….
 
Mây hồng nhẹ trôi
Mây xanh đằm thắm
Dịu dàng mây….
Thẩn thơ mây vàng
 
Mây đen lang….
Thân mình nặng trĩu
Gió trêu tí xíu
Đã vội khóc oà.
( Theo Hoàng Lựu, Mây khóc)

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
? Em hãy cho biết bài thơ thuộc thể thơ nào? Hãy điền từ còn
thiếu vào dấu ba chấm trong bài thơ? Nhận xét cách gieo vần?
- Bài thơ thuộc thể thơ bốn chữ
- Từ còn thiếu là:. Trời, trắng, thang.
- Bài thơ có vần cách quãng:

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
Quadòng
ba bài
thơ mỗi
em hãy
ra nhận
xét số
số dòng
-? Số
trong
bài rút
không
hạn chế,
cócâu,
thể chia
theotrong
khổ hoặc
các bài thơ trên?
không.
*Hiệp vần:
? Nêu nhận xét chung về cách hiệp vần trong các bài thơ?
-Vần liền được gieo liên tiếp ở hai câu thơ.
-Vần cách: gieo cách 1 dòng thơ.
- Vần chân:Được gieo ở cuối dòng thơ.
-Vần lưng: Được gieo ở giữa dòng thơ.
?*Em
có nhận
Thanh
điệu:xét gì về thanh điệu trong các bài thơ?
- Theo luật bằng trắc
- Nếu chữ thứ 2 là thanh bằng thì chữ thứ 4 là thanh trắc
và ngược lại.

2. Nhận diện thơ bốn chữ và năm chữ.
? Em hãy cho biết nhịp thơ trong các bài thơ trên?
*Nhịp trong thơ bốn chữ có thể là nhịp 2/2 hoặc 3/1.
*Nhịp trong thơ năm chữ: 2/3 hoặc 3/2.

VIẾT ĐOẠN VĂN THỂ HIỆN CẢM XÚC VỀ MỘT
BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ.
1. Giới thiệu kiểu bài.
? HS đọc các bài thơ mà mình sưu tầm và nêu cảm nhận của
em về bài thơ đó?

VIẾT ĐOẠN VĂN THỂ HIỆN CẢM XÚC VỀ MỘT
BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ.
I. Giới thiệu kiểu bài.
II. Đọc và phân tích bài viết tham khảo.
Đồng dao mùa xuân- một bài thơ xúc động về người lính.

Thảo luận nhóm 5p
1. Đoạn văn gồm mấy câu, hình thức đoạn như thế nào?
2. Những câu nào giới thiệu tác giả bài thơ.
3. Những câu nào nêu cảm xúc và ấn tượng về nội dung chính
của bài ca dao. Em hãy tái hiện lại nội dung ấy.
4. Những câu nào nêu cảm nhận về một số yếu tố nghệ thuật
của bài ca dao. Chỉ rõ các yếu tố nghệ thuật ấy.
5. Câu nào nêu khái quát cảm xúc của cả bài thơ.

Bài tham khảo: Đồng dao mùa xuân- một bài thơ xúc động
về người lính.
- Đoạn văn gồm 12 câu. Hình thức tính từ chữ cái viết hoa lùi đầu
dòng đến dấu chấm xuống dòng.
-Câu 1: Giới thiệu tác giả.
-Câu 2- 5: Cảm nhận về ấn tượng cảm xúc chung về nét đặc sắc nổi
bật của bài thơ.
-Câu 6,7,8,9,10,11:Diễn tả cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của
bài thơ.
Câu 12: Khái quát về cảm xúc của bài thơ.

THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC
1. Trước khi viết.
? Trước
a)
Lựa chọn
khi viết
bài các
thơ em
bốncần
chữlàm
hoặc
gì?năm chữ về tình cảm
gia đình hoặc tình yêu con người quê hương đất nước…
b) Tìm ý
? Sau khi lựa chọn được bài thơ bước tiếp theo em
Đọc bài thơ đó nhiều lần để có cảm nhận chung về bài
phải làm gì?
thơ.
Nêu cảm xúc của em về những nét đặc sắc trên 2 phương
diện nội dung và nghệ thuật( vần , nhịp , yếu tố miêu tả,
hình ảnh, từ ngữ…) của bài thơ
Ghi lại cảm xúc chung về bài thơ.

THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC
1. Trước khi viết.
? Trước
a)
Lựa chọn
khi viết
bài các
thơ em
bốncần
chữlàm
hoặc
gì?năm chữ về tình cảm
gia đình hoặc tình yêu con người quê hương đất nước…
b) Tìm ý
? Sau khi lựa chọn được bài thơ bước tiếp theo em
Đọc bài thơ đó nhiều lần để có cảm nhận chung về bài
phải làm gì?
thơ.
Nêu cảm xúc của em về những nét đặc sắc trên 2 phương
diện nội dung và nghệ thuật( vần , nhịp , yếu tố miêu tả,
hình ảnh, từ ngữ…) của bài thơ
Ghi lại cảm xúc chung về bài thơ.

THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC
1. Trước khi viết.
a) Lựa chọn bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ về tình cảm gia đình
hoặc tình yêu con người quê hương đất nước…
b) Tìm ý
Đọc bài thơ đó nhiều lần để có cảm nhận chung về bài thơ.
Nêu cảm xúc của em về những nét đặc sắc trên 2 phương diện nội
dung và nghệ thuật( vần , nhịp , yếu tố miêu tả, hình ảnh, từ ngữ…)
của bài thơ
Ghi lại cảm xúc chung về bài thơ.

THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC
1. Trước khi viết.
c) Lập dàn ý
- Mở đoạn giới thiệu tác giả , nêu ấn tượng cảm xúc chung về bài
thơ .
- Thân đoạn: Trình bày cảm xúc về bài thơ.
+ Nêu ấn tượng chung về nội dung bài thơ.
+ Nêu ý nghĩa, chủ đề của bài thơ.
+ Nêu cảm nhận về từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ….
- Kết đoạn: Khái quát lại những ấn tượng, cảm xúc về bài thơ.
2. Viết
bài cuối cùng của việc viết đoạn văn là gì?
? Bước
- Viết đoạn văn theo dàn ý một đoạn văn hoàn chỉnh.
3. Chỉnh sửa bài viết
- Đọc và sửa lại đoạn văn theo những yêu cầu trong sách
giáo khoa.

TRẢ BÀI
-Thấy được ưu điểm và tồn tại của đoạn văn.
- Chỉnh sửa đoạn văn cho mình và cho bạn.
- GV

trả bài, yêu cầu HS thảo luận nhóm nhận xét bài của mình và
bài của bạn.
- HS đọc bài viết, làm việc nhóm.
- GV chốt lại những ưu điểm và tồn tại của bài viết.