Luyện từ và câu

Đại từ

Vở 3

Thứ năm, ngày 3 tháng 11 năm
2022 Luyện từ và câu
Đại từ

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

gì?

1. Các từ in đậm dưới đây được dùng để làm

a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo.
Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được
không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt
sâu bọ.

I. Nhận xét:
1. Các từ in nghiêng dưới đây được dùng để làm gì?
a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
tớ thay thế Hùng (danh từ)
cậu thay thế Qúy và Nam (cụm danh từ)
tớ (để tự xưng); cậu (để gọi)
xưng hô
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
Nó thay thế Chích bông (danh từ) để tránh lặp từ.
Nó (để gọi)
dùng để xưng hô
Các từ: tớ, cậu, nó được gọi là đại từ. Thế nào là đại từ?
Đại từ là từ dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ
hoặc cụm danh từ.

I. Nhận xét:

2. Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống cách
nêu ở bài tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
Từ vậy thay thế cho cụm từ thích thơ (cụm động từ) tránh lặp từ

b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế.
Nhưng quý nhất là người lao động.
Từ thế thay thế cho từ rất quý (cụm tính từ) tránh lặp từ

 Cả 2 từ thế và vậy giống cách nêu ở bài 1 là thay thế
từ ở câu 2 với từ đã sử dụng ở câu 1 để tránh lặp từ.
 Từ vậy và thế cũng là đại từ.

I. Nhận xét:
1. Các từ in đậm dưới đây được
dùng làm gì?
1.a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là
lúa gạo. Các cậu có thấy ai không ăn
mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b)Chích bông sà xuống vườn cải. Nó
tìm bắt sâu bọ.
2.a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng
vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời
gian cũng thế. Nhưng quý nhất là
người lao động.

Hỏi:

1. Qua 2 nhận xét, các từ: tớ,
cậu, nó, vậy, thế được gọi là đại
từ. Vậy thế nào là đại từ?
 Đại từ là từ dùng để xưng hô
hay thay thế danh từ, động từ,
tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm
động từ, cụm tính từ).

2. Việc thay thế từ ngữ như
vậy có tác dụng gì?
 Thay thế như vậy để tránh
lặp lại từ ngữ.

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

II. Ghi nhớ:
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay
để thay thế danh từ, động từ, tính từ
(hoặc cụm danh từ, cụm động từ,
cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp
lại các từ ngữ ấy.

III. Luyện tập:
1. Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai?
Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người

- Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Bác Hồ.
- Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ
quý trọng, kính mến Bác.

III. Luyện tập:

2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông

Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Con cò

Con bồ nông

Con vạc

Con diệc

2. Tìm những đại từ trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin, ông đến mà coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

3. Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế
cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện
sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột chui
2

1

qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một con chuột tham
3

nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột
nó phình
lam nên chuột
4

5

to ra. Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá,
6

nó không sao lách qua khe hở được.
chuột
7

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Đại từ là gì ?
II. Ghi nhớ:
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay
để thay thế danh từ, động từ, tính từ
(hoặc cụm danh từ, cụm động từ,
cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp
lại các từ ngữ ấy.