NĂM HỌC 2022 - 2023

MRVT: Thiên nhiên

NĂM HỌC 2022 - 2023
Tác giả: Vũ Đức Tứ
Trường Tiểu học Đức Xuân – TP Bắc Kạn

Khởi động

Thế nào là từ nhiều nghĩa?
Từ nhiều nghĩa là từ có một
nghĩa gốc và một hay một số nghĩa
chuyển.
Các nghĩa của từ nhiều nghĩa
bao giờ cũng có mối liên hệ với
nhau.

Nêu nghĩa của từ “thiên nhiên”?
Nghĩa của từ thiên nhiên:
Thiên nhiên là tất cả những gì
không do con người tạo ra

Thứ hai ngày 31 tháng 10 năm 2022
Luyện từ và câu:

MRVT: thiên nhiên

Bài 1:

Đọc mẩu chuyện sau:
Bầu trời mùa thu

Bài 2: Tìm những từ ngữ tả bầu trời
trong mẩu chuyện nêu trên. Những từ
ngữ nào thể hiện sự so sánh? Những
từ ngữ nào thể hiện sự nhân hóa?
(Thảo luận nhóm đôi )

BẦU TRỜI MÙA THU
Tôi cùng bọn trẻ đi ra cánh đồng.Buổi sáng tháng chín mát mẻ và dễ chịu.Tôi nói với các em
- Các em hãy nhìn lên bầu trời mà xem. Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên những tia sáng của
ngọn lửa. Còn bây giờ bầu trời thế nào? Hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp để miêu
tả nó.
Bọn trẻ nhìn lên bầu trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
(So sánh)
- Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – Tôi hỏi lại.
- Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt và đứng lại với
màu xanh nhạt. Nó mệt mỏi !
Những em khác tiếp tục nói:
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
(Nhân hóa)
- Bầu trời xanh biếc.
Cô bé Va –li –a nhỏ nhắn đứng trầm ngâm một chỗ. Tôi hỏi:
- Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
- Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
- Em đã tìm được câu nào chưa?
- Bầu trời dịu dàng – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
(Nhân hóa)
Sau đó,mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng từ ngữ của riêng mình:
- Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
(Nhân hóa)
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca. –
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng.Còn bây giờ
chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang ở trong
8
bụi cây hay ở nơi nào.

(Nhân hóa)

(Nhân hóa)

Hình ảnh so sánh:
- Mùa hè, nó rất nóng và cháy lên
những tia sáng của ngọn lửa.
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt
mỏi trong ao.

Hình ảnh nhân hóa:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt
mỏi trong ao.
- Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
- Bầu trời dịu dàng.
- Bầu trời buồn bã.

Hình ảnh nhân hóa:
- Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến
tiếng hót của bầy chim sơn ca.
- Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè,
nó cao hơn...
- ...vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe
để tìm xem chim én đang ở trong bụi
cây hay ở nơi nào.

Bài tập 3: Dựa theo cách dùng từ ngữ ở mẩu
chuyện nêu trên, viết một đoạn văn khoảng 5 câu
tả một cảnh đẹp của quê em hoặc nơi em ở.
- Cảnh đẹp đó có thể là một ngọn núi hay cánh
đồng, công viên, vườn hoa, dòng sông, vịnh,
hồ nước …
- Trong đoạn văn cần sử dụng từ ngữ gợi tả gợi
cảm, sử dụng hình ảnh so sánh hoặc nhân hóa
cho đoạn văn thêm sinh động.

Tiêu chí đánh giá đoạn văn:
- Viết được đoạn văn tả cảnh với đủ các
phần: câu mở đoạn, câu phát triển đoạn,
câu kết đoạn, độ dài bài viết khoảng 5 câu.
- Viết câu đúng ngữ pháp, dùng từ đúng,
không mắc lỗi chính tả.
- Chữ viết rõ ràng, trình bày bài viết sạch sẽ.
- Đoạn văn có sử dụng từ ngữ gợi tả gợi
cảm, sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh,
nhân hóa để tả.

Ví dụ:

Vịnh Hạ Long một cảnh biển thơ mộng và
huyền ảo, như một tác phẩm điêu khắc kỳ vĩ của
thiên nhiên. Nhìn xa xa Hạ Long hiện lên những
hòn đảo núi đá nhấp nhô thật kì diệu bởi tạo hóa
của trời đất ban cho nơi đây. Nơi đây, nước và
trời hòa chung một màu xanh biếc.Những ngọn
gió biển êm ả như lời hát ru của mẹ. Ai đã từng
đến đây không khỏi ngỡ ngàng như lạc vào xứ sở
thần tiên vậy, thật hũng vĩ mà duyên dáng quyến
rũ lòng người .

15

MỘT SỐ CẢNH ĐẸP THIÊN NHIÊN NƯỚC TA
HÒN GÀ CHỌI – VỊNH HẠ LONG
Thác Bản Giốc- CaoBằng

Hồ Gươm- Hà Nội

HÒN GÀ CHỌI VỊNH HẠ LONG

Vịnh Hạ Long
Động Phong Nha –Kẻ Bàng
- Quảng Bình

Bãi biển Cửa Tùng –Quảng Trị

Thác Bản Giốc
Động
Phong
Nha
ẻHà
Bàng
Hồ
GươmNội
Biển đảo Phú Quốc -–K
–Kiên
Giang
Cao
Bằng
Bãi biển
Cửa
Tùng
– Quảng
Trị
Thác
Cam
Lynước
–Đà
Lạt –Trang
Lâm Đồng
Non
Nha
- Quảng
Bình
Vịnh Hạ Long

Biển đảo Phú Quốc –Kiên Giang

Non nước Nha Trang

Thác Cam Ly -Đà Lạt- Lâm Đồng

16