Tiết 21- Bài 14:
ÔN TẬP LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
(TỪ GIỮA THẾ KỶ XVI ĐẾN NĂM 1917)
I. NHỮNG SỰ KIỆN LỊCH SỬ CHÍNH

Lập bảng những sự kiện cơ bản nhất của lịch sử thế giới cận
đại (từ giữa TK XVI đến năm 1917)
Thời gian
8/1566
1640 – 1688
1775
1789 – 1794
2/1848
1848 – 1849
1868
1871
1911
1914 – 1918
10/1917

Sự kiện

Kết quả

CÁC SỰ KIỆN CHÍNH CỦA LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI
Thời gian

Sự kiện

8/1566

Cách mạng Hà Lan

1640 – 1688

Cách mạng tư sản Anh

1775

Chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

1789 – 1794
2/1848
1848 – 1849

Lật đổ ách thống trị của vương quốc Tây Ban Nha
Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho CNTB
phát triển
Anh công nhận nền độc lập của thuộc địa.
Thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ (USA)

Phá bỏ tận gốc chế độ phong kiến, mở đường cho
CNTB phát triển
Nêu bật quy luật phát tiển của xã hội loài người
Tuyên ngôn Đảng Cộng sản ra đời
và sự thắng lợi của CNXH
Giai cấp vô sản xác định được sứ mệnh của mình,
Phong trào cách mạng ở Pháp và Đức có sự đoàn kết quốc tế
Cách mạng tư sản Pháp

1868

Minh Trị Duy Tân

1871

Công xã Pari

1911

Cách mạng Tân Hợi

1914 – 1918

Chiến tranh
thế giới thứ nhất

10/1917

Kết quả

Cách mạng Tháng 10 Nga

Đưa Nhật Bản chuyển sang CNTB rồi CNĐQ
Là cuộc CMVS đầu tiên trên thế giới, lật đổ chính
quyền giai cấp tư sản
Là cuộc CMTS lật đổ chế độ phong kiến ở Trung
Quốc, ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân
tộc ở Châu Âu
Là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa, ảnh hưởng
đến tình hình thế giới sau chiến tranh
Là cuộc CMVS thắng lợi đầu tiên trên thế giới.
Mở đầu thời kỳ lịch sử thế giới hiện đại

II. Những nội dung chủ yếu
1. Những cuộc cách mạng tư sản

• Những sự kiện nào chứng tỏ sự ra đời của nền sản
xuất mới trong lòng chế độ phong kiến ?
• Xuất hiện các công trường thủ công máy móc được sử
dụng trong sản xuất, kĩ nghệ đóng tàu xuất nhập khẩu
• Mâu thuẩn giữa chế độ phong kiến với tư sản và các
tầng lớp nhân dân dẫn tới điều gì ?
• Hãy nêu một số cuộc cách mạng tư sản mà em đã
học ?

II. Những nội dung chủ yếu

2. Sự xâm lược của thực dân phương Tây

• Những cuộc cách mạng tư sản đưa đến kết quả gì?
• Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ
nghĩa tư bản phát triển

MA RỐC

TUY NI ĐI

AN GIÊ RI

AI CẬP
XU ĐĂNG

Ấn độ

MI AN MA

VIỆT NAM
LÀO
PHI-LÍP-PIN

CAM PU CHIA

MÃ LAI XI A

IN ĐÔ NÊ XI A

MA ĐA GA X CA

NAMPHI

Ô X TRÂY LIA

II. Những nội dung chủ yếu

• Hậu quả sự xâm lược của thực dân phương
Tây ?
• Xâm chiếm thuộc địa vơ vét sức người, sức của,
nhân dân cực khổ. Phong trào đấu tranh chống
thực dân xâm lược phát triển
• Nêu một số cuộc đấu tranh của công nhân chống
tư bản ?
• + Khởi nghĩa Li-ông Pháp 1831
• + Khởi nghĩa Sơ-lê-din ở Đức 1944
• + Phong trào Hiến chương ở Anh 1836- 1844

II. Những nội dung chủ yếu

4. Sự phát triển của văn học, nghệ thuật, khoa
•họcKếtkĩ
quả
?
thuật
• Các tổ chức quốc tế của công nhân được thành
lập. Chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời.
• Nêu các thành tựu tiêu biểu của văn học nghệ
thuật, khoa học – kĩ thuật thế kỉ XIX?
• + Xuất hiện máy dệt, máy hơi nước, tàu hoả, tàu
thuỷ…
• + Xuất hiện nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà tư tưởng
lỗi lạc…

II. Những nội dung chủ yếu

5. Chiến tranh thế giới thứ nhất
• Tác dụng những thành quả nói trên đối với
đời sống xã hội loài người ?
• + Thúc đẩy nền kinh tế, khoa học- kĩ thuật
các nước phát triển vượt bậc, các dân tộc
“xích lại” gần nhau hơn.
• + Nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho
nhân dân.
• Nêu nguyên nhân, tính chất của chiến tranh
thế giới thứ nhất ?
• Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất

Tóm lại:

• Sự xác lập chủ nghĩa tư bản là thắng lợi lớn.
Tuy nhiên, trong lòng xã hội tư bản vẫn tồn
tại những mâu thuẩn, hạn chế không thể
khắc phục được .Chủ nghĩa tư bản không thể
là hình mẫu lí tưởng của xã hội loài người
• Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười
Nga mở ra thời kì mới- thời kì lịch sử thế
giới hiện đại

II. Những nội dung chủ yếu
1.Những cuộc cách mạng tư sản
2.Sự xâm lược của thực dân phương Tây.
3. Phong trào đấu tranh của công nhân các nước
tư bản.
4.Sự phát triển của văn học, nghệ thuật khoa họckĩ thuật
5.Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Đặc điểm cơ bản nhất thể hiện chủ nghĩa tư
bản đã chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa
đế quốc
• A. Hình thành các công ti độc quyền lũng
đoạn trong nước và quốc tế
• B. Sản xuất công nghiệp hiện đại, tạo ra
năng suất cao và cạnh tranh quyết liệt
• C. Xuất khẩu tư bản chiếm ưu thế để có lợi
nhuận cao.
• D. Chạy đua vũ trang gây chiến tranh xâm
lược thuộc địa hoặc can thiệp vào các nước

4. Kết cục cơ bản của chiến tranh thế giới
thứ nhất là gì ?
• A. Phe Liên minh thất bại.
• B. Các nước đế quốc suy yếu nhân loại bị thiệt
hại nặng nề, phong trào cách mạng thế giới lên
cao
• C. Mĩ giàu mạnh lên sau chiến tranh
• D. Đức mất hết thuộc địa Anh- Pháp mở rộng
thêm thuộc địa

Ph¸p

Nga

NhËt
Mü

Đøc

Anh

C¸c n­íc ®Õ quèc x©u xÐ “b¸nh ngät” Trung Quèc

Những hình ảnh về nạn đói ở Ấn Độ do chính sách cai trị của thực dân Anh

Khởi nghĩa Xi-pay

NIÊN BIỂU VỀ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN TRONG
NHỮNG NĂM 1830-1840
Năm

Nơi
diễn ra

Lực lượng
đấu tranh

Hình thức
đấu tranh

1831,
1834

Li-ông
(Pháp)

Công nhân
dệt

Khởi nghĩa - Đòi thiết lập chế độ cộng hoà
vũ trang - Tăng lương, giảm giờ làm.

1844

Sơ-lêdin
(Đức)

Công nhân
dệt

Khởi nghĩa - Chống sự hà khắc của chủ
vũ trang xưởng và điều kiện lao động tồi
tệ.

1839
đến
1847

Anh

Nhận xét

Mục tiêu
đấu tranh

Công nhân
- Mít tinh, - Đòi quyền phổ thông bầu cử.
và các tầng biểu tình có -Tăng lương, giảm giờ làm.
lớp lao động
tổ chức
khác
Chủ yếu là Đấu tranh - Đấu tranh kinh tế + chính trị
công nhân Quyết liệt - Đấu tranh chính trị rõ nét

Cuối cùng đều bị thất bại

Công nhân Anh đưa Hiến chương đến Quốc hội

C.Mác (1818-1883)

“Giai cấp vô sản được vũ
trang bằng lý luận cách mạng
sẽ đảm đương sứ mệnh lịch
sử giải phóng loài người khỏi
ách áp bức bóc lột”.

Ph. Ăng-ghen (1820-1895)

“Giai cấp vô sản không chỉ là nạn
nhân của chủ nghĩa tư bản mà còn
là lực lượng có thể đánh đổ sự thống
trị của giai cấp tư sản và tự giải
phóng khỏi mọi sự xiềng xích”.

Giêm Oát

Đầu máy xe lửa

Máy hơi nước 1784

Tàu hỏa đầu tiên

Xe lửa Xti-phen-xơn

Tàu thủy Phơn-tơn

Xe lửa Xti-phen-xơn

Ô tô

Ngư lôi cuối thế kỉ XIX
Chiến hạm vỏ thép Le
Napoleon của Pháp năm 1850