PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN BẮC QUANG

CUỘC THI THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ E - LEARNING

CHIẾC LƯỢC NGÀ
Ngữ văn 9
Giáo viên: Hoàng Minh Ngân
Gmail: Minhngandhkh@gmail.com
Điện thoại: 0843499926
Trường THCS Vĩnh Phúc – Bắc Quang – Hà Giang
Giấy phép: CC-BY-SA
Tháng 10 năm 2022

CHIẾC LƯỢC NGÀ
-Nguyễn Quang Sáng-

Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức:
+ Nhận biết về nhân vật, sự việc, cốt truyện trong đoạn trích “Chiếc lược ngà”. Hiểu
tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
+ Nắm được sự sáng tạo trong nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, miêu tả
tâm lí nhân vật của tác giả.
2. Năng lực: Thu thập và xử lí thông tin, quản lí thời gian, kỹ năng ra quyết định,
giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác, kỹ năng giao tiếp, lắng nghe tích cực.
3. Phẩm chất: Giáo dục học sinh thái độ biết ơn, tôn trọng những hy sinh của thế
hệ cha anh.

•

Ông là nhà văn đã từng
tham gia hai cuộc kháng
chiến chống Pháp, chống Mỹ
cứu nước

• Đề tài: cuộc sống và con
người Nam Bộ trong hai
cuộc kháng chiến cũng như
sau hòa bình.
• Truyện của ông hấp dẫn,
giàu kịch tính xoay quanh
những tình huống bất ngờ, tự
nhiên, ngôn ngữ đậm màu
sắc Nam Bộ.

(1932 – 2014)

+ Truyện ngắn: “Con chim vàng” (1957),
“Chiếc lược ngà”(1966)…
+ Truyện vừa: “Câu chuyện bên trận địa
pháo” (1966), “Cái áo thằng hình rơm”
(1975)…
+ Tiểu thuyết: “Nhật kí người ở lại” (1962),
“Dòng sông thơ ấu” (1985)…
+ Kịch bản phim: “Mùa gió chướng” (1977)
“Cánh đồng hoang” (1978)…

- Sáng tác năm 1966, khi cuộc kháng
chiến chống Mĩ đang diễn ra khốc liệt,
tác giả đang hoạt động tại chiến trường
Nam Bộ.
- In trong tập truyện ngắn cùng tên.

Nêu thể loại và phương thức biểu đạt của văn
bản?
• A. Ký - Tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm
• B. Truyện truyền kỳ - Tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm
• C. Truyện ngắn - Tự sự kết hợp miêu tả biểu cảm, nghị luận.

Hãy xác định nhân vật chính của tác
phẩm?
A. Ông Sáu và bé Thu
B. Bé Thu
C. Ông Sáu

Những chi tiết nào thể hiện thái độ, hành động của bé Thu khi gặp
ông Sáu?

A. Thu giật mình tròn mắt nhìn.
B. Ngơ ngác, lạ lùng
C. Mặt nó bỗng tái đi, rồi vụt chạy. Kêu thét lên: Má! Má!
D. Cả 3 đáp án trên.

Khi mới gặp ba
- Thu giật mình, tròn mắt nhìn
- Ngơ ngác, lạ lùng
- Mặt nó bỗng tái đi, rồi vụt chạy, kêu thét lên: Má ! Má!
Hai cha con xa cách quá lâu. Ba em đi kháng chiến từ khi
em chưa đầy tuổi. Nhìn ông Sáu và tấm hình chụp chung
với má thấy không giống. Em không tin ông Sáu là cha
của mình.
Cách miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế, miêu tả
cụ thể, tỉ mỉ: Tâm lí sợ hãi được miêu tả bằng
tiếng kêu thét & hành động vụt chạy rất phù hợp
tâm lí trẻ thơ, gây cho người đọc sự xúc động,
cảm thương cho ông Sáu & sự tò mò về bé Thu.

Chi tiết
- Xa lánh, nhất quyết không gọi ba
- Má doạ đánh => Thu buộc gọi ông
Sáu vô ăn cơm nhưng gọi trống không
- Gọi chắt nước nhưng lại nói trống
không, nhất quyết không gọi tiếng ba.
- Bé Thu hất tung cái trứng cá ra khỏi
bát cơm khi ông Sáu gắp cho nó
miếng cá -> bị đánh – không khóc, từ
lái xuồng bỏ về ngoại.
- Khi xuống xuồng còn cố ý khua dây
cột xuồng kêu rổn rảng thật to.

Thái độ
Không chấp nhận ông
Sáu là ba.Từ chối sự
quan tâm chăm sóc của
ông Sáu vì nghĩ rằng
ông không phải là cha
mình.

Nhận xét
+ Một cô bé có tình cảm
sâu sắc, nồng nàn, mãnh
liệt với cha: kiên quyết
không nhận người cha có
vết thẹo dài trên má
(không giống với bức
hình chụp chung với má)
+ Một cô bé có cá tính
mạnh mẽ, hành động
quyết liệt để bảo vệ tình
cha con của mình.

TỔNG KẾT
NỘI DUNG
- Tình cha con sâu nặng, bền chặt dù trong hoàn cảnh éo le.
- Là câu chuyện cảm động về tình cảm cha con sâu nặng. Chiếc
lược ngà cho ta hiểu thêm về những mất mát to lớn của chiến
tranh mà nhân dân ta đã trải qua trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
cứu nước.

NGHỆ THUẬT
- Tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lí.
- Miêu tả tâm lí nhân vật, xây dựng tính cách nhân vật.

Cho đoạn văn sau:
Trong bữa cơm đó, anh Sáu gắp một cái trứng cá to vàng để vào chén nó. Nó liền lấy đũa xoi vào
chén, để đó rồi bất thần hất cái trứng ra, cơm văng tung toé cả mâm. Giận quá và không kịp suy nghĩ,
anh vung tay đánh vào mông nó và hét lên :
.
- Sao mày cứng đầu quá vậy, hả ?
Tôi tưởng con bé sẽ lăn ra khóc, sẽ giẫy, sẽ đạp đổ cả mâm cơm, hoặc sẽ chạy vụt đi. Nhưng không, nó
ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Nghĩ thế nào nó cầm đũa, gắp lại cái trứng cá để vào chén, rồi lặng lẽ đứng
dậy, bước ra khỏi mâm. Xuống bến, nó nhảy xuống xuồng, mở lòi tối cố làm cho dây lòi tối khua rổn
rảng, khua thật to, rồi lấy dầm bơi qua sông. Nó sang qua nhà ngoại, mét với ngoại và khóc ở bên ấy.
(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà, )
1.Đoạn truyện được kể theo ngôi thứ mấy ? Ai là người kể chuyện ? Kể về ai ?
2.Nêu tóm tắt mối quan hệ tình cảm giữa hai nhân vật được kể trước khi sự việc này xảy ra.
3. Sự việc kể trên giữ vai trò như thế nào trong câu chuyện ?
4. a) Viết đoạn văn khoảng 15 câu về nhân vật bé Thu từ khi gặp ông Sáu đến khi sang nhà bà ngoại;
trong đoạn văn có sử dụng khỏi ngữ và. phần phụ chú.
b) Chỉ rõ cách trình bày nội dung đoạn văn em vừa viết.