Đại từ xưng
hô

Luyện từ và câu

Khởi động

Tìm các đại từ
trong câu sau:
Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi
cò?

Đại từ là gì?

Đại từ là những từ dùng để
xưng hô hay để thay thế cho
danh từ, động từ, tính từ (cụm
danh từ, cụm động từ, cụm tính
từ) trong câu cho khỏi lặp lại các
từ ngữ ấy.

Luyện từ và
câu
Đại từ xưng

hô

GRE
EN

Nhận xét
1, Trong số các từ xưng hô được in đậm dưới đây, những từ nào
chỉ người nói? Từ nào chỉ người nghe? Từ nào chỉ người hay vật
được nói tới?
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý
cơm gạo. Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy
vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả
vào rừng.
Theo TRUYỆN CỔ Ê - ĐÊ

Câ
u
hỏi

01
02
03

Những từ nào được in đậm trong câu
văn trên?
Những từ đó dùng để làm gì?
Những từ nào chỉ người nói?

04

Từ nào chỉ người nghe?

05

Từ nào chỉ người hay sự vật được
nhắc tới?

THỜI GIAN 3 : 00
HẾT
THỜI
0123GIỜ
: GIAN
33
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
42
41
40
39
38
37
36
35
34
43
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
00

TIME'S
START
0123TIMER
: 00
33
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
42
41
40
39
38
37
36
35
34
43
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
UP!

Câ
u
hỏi

01
02
03

Những từ nào được in đậm trong câu
văn trên?

Chị, chị, chúng tôi, ta, các ngươi,
Những chúng.
từ đó dùng để làm gì?
Những từ đó dùng để thay thế cho Hơ Bia, thóc
gạo, cơm
Những từ nào chỉ người nói?

Ta, chúng tôi.

04

Từ nào chỉ người nghe?

05

Từ nào chỉ người hay sự vật được nhắc
tới?

Chị, chị, các ngươi

Chúng

Đại từ xưng hô
là gì?

Khái niệm
Đại từ xưng hô là từ được
người nói dùng để tự chỉ
mình hay chỉ người khác
khi giao tiếp: tôi, chúng
tôi; mày, chúng mày; nó,
chúng nó....

Nhận xét
Ngày xưa có cô Hơ Bia đẹp nhưng rất lười, lại không biết yêu quý cơm gạo.
Một hôm, Hơ Bia ăn cơm để cơm đổ vãi lung tung. Thấy vậy, cơm hỏi:
- Chị đẹp là nhờ cơm gạo, sao chị khinh rẻ chúng tôi thế?
Hơ Bia giận dữ:
- Ta đẹp là do công cha công mẹ, chứ đâu nhờ các ngươi.
Nghe nói vậy, thóc gạo tức lắm. Đêm khuya, chúng rủ nhau bỏ cả vào
rừng.
Theovật
TRUYỆN
- ĐÊ
2,
Theo em, cách xưng hô của mỗi nhân
ở đoạnCỔ
vănÊtrên
thể hiện
thái độ của người nói như thế nào?
Người nói

Tự xưng

Gọi

Thái độ

Cơm

Chúng tôi

Chị

thể hiện sự tôn trọng, lịch sự với người đối
thoại.

Hơ Bia

Ta

Các ngươi

Thể hiện thái độ thô lỗ, coi thường với
người đối thoại.

Khi xưng hô, chúng
ta cần chú ý chọn từ
cho lịch sự, thể hiện
đúng mối quan hệ
giữ mình với người
nghe và người được
nhắc tới.

GUTE
N TAG

Nhận xét

3,
Tìm những từ em vẫn dùng để
xưng hô:
•
•
•
•

Với thầy, cô:
Với bố, mẹ:
Với anh, chị, em:
Với bạn bè:

Nhận xét

3,
hô:
•
•
•
•

Tìm những từ em vẫn dùng để xưng

Với thầy, cô
: xưng là em, con.
Với bố, mẹ
: xưng là con
Với anh, chị, em: xưng là em, anh, chị
Với bạn bè
: xưng là tôi, tớ, mình

HOL
A

Để lời nói đảm bảo tính lịch
sự cần lựa chọn từ xưng hô
phù hợp với thứ bậc, tuổi
tác, giới tính, thể hiện đúng
mối quan hệ giữa mình với
người nghe và người được
nhắc đến.

Lưu
ý:

Đại từ nhân xưng thể hiện ở 3
ngôi:

Ngôi thứ nhất
(chỉ người
nói)
Tôi, ta, tớ,
mình, chúng
tôi....

Ngôi thứ hai
(chỉ người
nghe)
Cậu, bạn,
các
cậu.....

Ngôi thứ ba (chỉ
người, vật
được nhắc
tới)
Nó, chúng,
hắn,....

Ghi
nhớ
1, Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng
mày; nó, chúng nó....
2, Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc ,
tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị em, cháu, thầy, bạn......
3, Khi xưng hô, chúng ta cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể
hiện đúng mối quan hệ giữ mình với người nghe và người
được nhắc tới.

Luyện tập
1, Tìm các đại từ xưng hô và nhận xét về thái độ tình cảm
của nhân vật khi dùng mỗi đại từ trong đoạn văn sau:
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con Rùa đang cố sức
tập chạy. Một con Thỏ trông thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giểu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên :
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa
đường đó.
Theo LA PHÔNG TEN

1.
Trời mùa thu mát mẻ. Trên bờ sông, một con Rùa đang cố sức
tập chạy. Một con Thỏ trông thấy thế liền mỉa mai:
- Đã gọi là chậm như rùa mà cũng đòi tập chạy à!
Rùa đáp:
- Anh đừng giểu tôi! Anh với tôi thử chạy thi coi ai hơn!
Thỏ ngạc nhiên :
- Rùa mà dám chạy thi với thỏ sao? Ta chấp chú em một nửa
đường đó.
Theo LA PHÔNG TEN
Thái độ, tình cảm của nhân vật:
+ Rùa xưng tôi, gọi Thỏ là anh thể hiện sự tôn trọng, lịch sự;
+ Thỏ xưng ta, gọi Rùa là chú em thể hiện sự kiêu căng, coi

2. Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta điền vào ô trống
thích hợp:
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: "Kìa, hai
cái trụ chống trời". Tôi ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống
thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. Nó tựa như một cái cầu
xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng lên trời
cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó. nó cao hơn tất cả
những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà ta thường gặp. Đó là
hai trụ điện cao thế mới xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì
thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

2. Chọn các đại từ xưng hô tôi, nó, chúng ta điền vào ô trống
thích hợp:
Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
- Tôi và Tu Hú bay dọc một con sông lớn, chợt Tu Hú gọi: "Kìa, hai
cái trụ chống trời". Tôi ngước nhìn lên. Trước mắt là những ống
thép dọc ngang nối nhau vút tận mây xanh. Nó tựa như một cái cầu
xe lửa đồ sộ không phải bắc ngang sông, mà dựng đứng lên trời
cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- Tôi cũng từng bay qua chỗ hai cái trụ đó. Nó cao hơn tất cả
những ống khói, những trụ buồm, cột điện mà chúng ta thường
gặp. Đó là hai trụ điện cao thế mới xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai nấy cười to vì
thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.

Ghi
nhớ
1, Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ mình
hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng
mày; nó, chúng nó....
2, Bên cạnh các từ nói trên, người Việt Nam còn dùng nhiều
danh từ chỉ người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ thứ bậc ,
tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh, chị em, cháu, thầy, bạn......
3, Khi xưng hô, chúng ta cần chú ý chọn từ cho lịch sự, thể
hiện đúng mối quan hệ giữ mình với người nghe và người
được nhắc tới.

Tạm biệt
các em !

BYE!