Gi¸o viªn : Nguyễn Công Tuấn
hongthanh0874.violet.vn

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

1. ®¹i tõ lµ gì?
2. ĐÆt c©u trong ®ã cã ®¹i tõ.

hongthanh0874.violet.vn

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ x­ưng h«

I - Nhận xét
Bài 1 :Trong sè c¸c tõ x­ng h« ®­îc in ®Ëm d­íi ®©y, những tõ nµo
chØ ng­êi nãi? Những tõ nµo chØ ng­êi nghe? Tõ nµo chØ ng­êi hay
vËt ®­îc nh¾c tíi?
Ngµy x­a cã c« H¬ Bia ®Ñp nh­ng rÊt l­êi, l¹i kh«ng biÕt yªu quý c¬m
g¹o. Mét h«m, H¬ Bia ¨n c¬m ®Ó c¬m ®æ v·i lung tung. ThÊy vËy, c¬m
hái:
- ChÞ ®Ñp lµ nhê c¬m g¹o, sao chÞ khinh rÎ chóng t«i thÕ?
H¬ Bia giËn d÷:
- Ta ®Ñp lµ do c«ng cha c«ng mÑ, chø ®©u nhê c¸c ng­¬i.
Nghe nãi vËy, thãc g¹o tøc
l¾m. §ªm khuya, chóng rñ nhau bá c¶
hongthanh0874.violet.vn
vµo rõng.

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xưng h«
Ngµy x­a cã c« H¬ Bia ®Ñp nh­ng rÊt l­êi, l¹i kh«ng biÕt yªu quý c¬m
g¹o. Mét h«m, H¬ Bia ¨n c¬m ®Ó c¬m ®æ v·i lung tung. ThÊy vËy, c¬m
hái:
- ChÞ ®Ñp lµ nhê c¬m g¹o, sao chÞ khinh rÎ chóng t«i thÕ?
H¬ Bia giËn d÷:
- Ta ®Ñp lµ do c«ng cha c«ng mÑ, chø ®©u nhê c¸c ng­¬i.
Nghe nãi vËy, thãc g¹o tøc l¾m. §ªm khuya, chóng rñ nhau bá c¶
vµo rõng.
Trong c¸c tõ in ®Ëm :
- Những tõ chØ ng­êi nãi: chúng tôi ; ta
- Những tõ chØ ng­êi nghe:

chÞ ; các ngươi

hongthanh0874.violet.vn

- Tõ chØ ng­êi hay vËt ®­îc nh¾c tíi:

chúng

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xư­ng h«
Ngµy x­a cã c« H¬ Bia ®Ñp nh­ng rÊt l­êi, l¹i kh«ng biÕt yªu quý c¬m
g¹o. Mét h«m, H¬ Bia ¨n c¬m ®Ó c¬m ®æ v·i lung tung. ThÊy vËy, c¬m
hái:
- ChÞ ®Ñp lµ nhê c¬m g¹o, sao chÞ khinh rÎ chóng t«i thÕ?
H¬ Bia giËn d÷:
- Ta ®Ñp lµ do c«ng cha c«ng mÑ, chø ®©u nhê c¸c ng­¬i.
Nghe nãi vËy, Thãc g¹o tøc l¾m. §ªm khuya, chóng rñ nhau bá c¶
vµo rõng.

Đ¹i tõ x­ng h« lµ tõ ®­îc ng­êi nãi dïng ®Ó tù chØ
mình hay chØ ng­êi kh¸chongthanh0874.violet.vn
khi giao tiÕp.

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xư­ng h«

I - Nhận xét
Ngµy x­a cã c« H¬ Bia ®Ñp nh­ng rÊt l­êi, l¹i kh«ng biÕt yªu quý c¬m
g¹o. Mét h«m, H¬ Bia ¨n c¬m ®Ó c¬m ®æ v·i lung tung. ThÊy vËy, c¬m
hái:
- ChÞ ®Ñp lµ nhê c¬m g¹o, sao chÞ khinh rÎ chóng t«i thÕ?
H¬ Bia giËn d÷:
- Ta ®Ñp lµ do c«ng cha c«ng mÑ, chø ®©u nhê c¸c ng­¬i.
Nghe nãi vËy, Thãc g¹o tøc l¾m. §ªm khuya, chóng rñ nhau bá c¶
vµo rõng.
Bài 2 : Theo em cách xưng hô của mỗi người trong đoạn văn trên
thể hiện thái độ của người nói như thế nào ?
hongthanh0874.violet.vn

Bài 2 : Theo em cách xưng hô của mỗi người trong đoạn văn trên
thể hiện thái độ của người nói như thế nào ?

ChÞ ®Ñp lµ nhê c¬m g¹o , sao chÞ
khinh rÎ chóng t«i thÕ?
Thái độ tôn trọng, lịch sự.

CƠM

HƠ BIA

Ta ®Ñp là do c«ng cha c«ng mÑ , chø
®©u nhê c¸c ng­¬i.
Thái độ kiêu căng, coi thường
người khác.
hongthanh0874.violet.vn

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xư­ng h«

Bài 3 : T×m nh÷ng tõ em vÉn dïng ®Ó x­ng h« trong những tr­

êng hîp sau ®©y:

Gäi

X­ng

Víi thÇy c«

thÇy, c«

em, con

Víi bè mÑ

bè, mÑ, ba, m¸

con

Víi anh chÞ

anh, chÞ

em

em

anh, chÞ

cËu, b¹n, Êy

t«i, tí, mình

Víi em
Víi b¹n bÌ

- Trong giao tiếp, người Việt Nam dùng nhiều danh từ chỉ người
hongthanh0874.violet.vn
làm đại từ xưng hô để thể hiện
rõ thứ bậc, tuổi tác, giới tính.

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xư­ng h«

II - Ghi nhớ
1. §¹i tõ x­ng h« lµ tõ ®­îc ng­êi nãi dïng ®Ó tù chØ m×nh hay chØ ng­
êi kh¸c khi giao tiÕp:
t«i, chóng t«i; mµy, chóng mµy;
nã, chóng nã, …
2. Bªn c¹nh c¸c tõ nãi trªn, ng­êi ViÖt Nam cßn dïng nhiÒu danh
tõ chØ ng­êi lµm ®¹i tõ x­ng h« ®Ó thÓ hiÖn râ thø bËc, tuæi t¸c,
giíi tÝnh: «ng, bµ, anh, chÞ, em, ch¸u, thÇy, b¹n,…
3. Khi x­ng h«, cÇn chó ý chän tõ cho lÞch sù, thÓ hiÖn ®óng mèi
quan hÖ gi÷a m×nh víi ng­êi nghe vµ ng­êi ®­îc nh¾c tíi.
* Lưu ý : Đại từ xưng hô gồm:

- Đại từ chỉ ngôi thứ nhất (chỉ người nói):tôi, chúng tôi , ta, tớ, …
- Đại từ chỉ ngôi thứ hai (chỉ người nghe):cậu, bạn, mày, chúng mày, …
- Đại từ chỉ ngôi thứ ba (chỉhongthanh0874.violet.vn
người, vật được nhắc tới): nó, chúng, hắn, …

III – Luyện tập
Bài 1: (VBT-74) Đọc đoạn văn sau:
a) Gạch dưới các đại từ xưng hô có trong đoạn văn:
Trêi mïa thu m¸t mÎ. Trªn bê s«ng, mét con rïa ®ang cè søc tËp ch¹y. Mét
con thá thÊy thÕ liÒn mØa mai:
- §· gäi lµ chËm nh­rïa mµ còng ®ßi tËp ch¹y µ!
Rïa ®¸p:
- Anh ®õng giÔu t«i! Anh víi t«i thö ch¹y thi coi ai h¬n!
Thá ng¹c nhiªn:
- Rïa mµ d¸m ch¹y thi víi thá sao? Ta chÊp chó em mét nöa ®­êng ®ã.
b) Nêu nhận xét về thái độ, tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi từ xưng
kiêu ngạo,
coi
hô nói trên: Thá x­ng lµ …ta
, gäi rïa lµ …chú
.… em
, th¸i ®é …………
.……
. thường rùa
anh
tôn trọng, lịch sự
Rïa x­ng lµ …tôi, gäihongthanh0874.violet.vn
thá lµ ……
.. , th¸i ®é …………………

Bµi 2. Chän c¸c ®¹i tõ x­ng h« t«i, nã, chóng ta thÝch hîp víi mçi chỗ
trèng trong ®o¹n v¨n sau :

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
….. và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu
Hú gọi: “Kìa cái cột chống trời. ”…… ngước nhìn lên. Trước
mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây
xanh. …... tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc
ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:
- ….. cũng từng bay qua cái trụ đó. ….. cao hơn tất cả những
ống khói, những cột buồm, cột điện mà ………… thường gặp.
Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai
nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
hongthanh0874.violet.vn

Bµi 2. Chän c¸c ®¹i tõ x­ng h« t«i, nã, chóng ta thÝch hîp víi mçi chỗ
trèng trong ®o¹n v¨n sau :

Bồ Chao hốt hoảng kể với các bạn:
T«i
1 và Tu Hú đang bay dọc một con sông lớn, chợt Tu
2 ngước nhìn lên. Trước
Hú gọi: “Kìa cái cột chống trời. ” T«i
mắt là những ống thép dọc ngang nối nhau chạy vút tận mây
xanh. Nã
3 tựa như một cái cầu xe lửa đồ sộ không phải bắc
ngang sông, mà dựng đứng trên trời cao.
Thấy vậy, Bồ Các mới à lên một tiếng rồi thong thả nói:

4 cũng từng bay qua cái trụ đó. Nã
5 cao hơn tất cả những
- T«i
6 ta
ống khói, những cột buồm, cột điện màchóng
thường
gặp. Đó là trụ điện cao thế mới được xây dựng.
Mọi người hiểu rõ sự thực, sung sướng thở phào. Ai
nấy cười to vì thấy Bồ Chao đã quá sợ sệt.
hongthanh0874.violet.vn

LTVC 5

LuyÖn tõ vµ c©u

§¹i tõ xư­ng h«

GHI NHí
1. §¹i tõ x­ng h« lµ tõ ®­îc ng­êi nãi dïng ®Ó tù chØ m×nh hay chØ ng­
êi kh¸c khi giao tiÕp:
t«i, chóng t«i; mµy, chóng mµy;
nã, chóng nã, …
2. Bªn c¹nh c¸c tõ nãi trªn, ng­êi ViÖt Nam cßn dïng nhiÒu danh
tõ chØ ng­êi lµm ®¹i tõ x­ng h« ®Ó thÓ hiÖn râ thø bËc, tuæi t¸c,
«ng, bµ, anh, chÞ, em, ch¸u, thÇy, b¹n,…
giíi tÝnh:
3. Khi x­ng h«, cÇn chó ý chän tõ cho lÞch sù, thÓ hiÖn ®óng mèi
quan hÖ gi÷a m×nh víi ng­êi nghe vµ ng­êi ®­îc nh¾c tíi.

hongthanh0874.violet.vn

10

10

10
10

hongthanh0874.violet.vn