Hướng dẫn học trang 67

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách
Hướng dẫn học Khoa học 5 quyển 1.

Tập trung lắng nghe và làm theo
yêu cầu của cô giáo.
Hoàn thành bài tập cô giao

Nêu tính chất
của sắt?

+ Sắt là kim loại có tính dẻo, dễ
uôn, dễ kéo thành sợi, dễ rèn dập,
màu trắng sáng có ánh kim.

Nêu tính chất của
đồng, nhôm?

+ Đồng là kim loại có ánh kim, dễ
dát mỏng, kéo thành sợi, có màu
đỏ nâu.
+ Nhôm màu trắng đục, có thể
kéo thành sợi, dát mỏng, không
bị gỉ nhung bị một số a-xít ăn
mòn.

Nêu cách bảo quản đồ
dùng bằng sắt, đồng,
nhôm.

-Rửa sạch cất nơi khô ráo.
- Dùng thuốc đánh đồng
lau chùi cho bóng.
- Bưng bê phải nhẹ nhàng

CÁ C E M
!
M
Ắ
L
I
GI Ỏ

Thứ

ngày tháng năm 2021
Khoa học
BÀI 14: ĐÁ VÔI, XI MĂNG
Hướng dẫn học trang 67

MỤC TIÊU

Sau bài học, em:
- Trình bày được một số tính chất của đá vôi, xi măng
và công dụng của chúng.
- Nhận biết được đá vôi, xi mặng trong thực tiễn.
- Nêu được việc khai thác đá vôi, sản xuất xi măng
làm ô nhiễm môi trường và sự cần thiết phải khai
thác đá vôi hợp lí.

Đá vôi

1

Xi măng

2

1. Liên hệ thực tế
Kể tên một số vùng núi đá vôi và một số nhà
máy xi măng mà em biết

- Một số vùng núi đá vôi là: dãy núi đá vôi Hoàng Thạch ở

Hải Dương, dãy đá vôi Núi Voi ở Bắc Thái, dãy đá vôi Núi
Nhồi ở Thanh Hóa, dãy đá vôi ở Hạ Long (Quảng Ninh).
- Một số nhà máy xi măng: Xi măng Hà Tiên, Xi măng Lạng
Sơn, xi măng Cẩm Phả, xi măng Hoàng Thạch.

1. Một số vùng núi đá vôi ở nước ta:

Vịnh Hạ Long - Quảng Ninh
Động Hương Tích - Hà Nội

Đá vôi có ở

Bích Động - Ninh Bình
Động Phong Nha - Quảng Bình
Núi Ngũ Hành Sơn - Đà Nẵng
Thạch Động - Kiên Giang

Nhà máy xi măng Hoàng
Thạch - Tỉnh Hải D­ương

Nhà máy xi măng Hà Giang Tỉnh Hà Giang

Nhà máy xi măng Bút Sơn

Nhà máy xi măng Hải Phòng

- Tỉnh Hà Nam

- TP Hải Phòng

Nhà máy xi măng Hoàng Mai Tỉnh Nghệ An

Nhà máy xi măng Bỉm Sơn,
Nghi Sơn - Tỉnh Thanh Hoá

Nhà máy xi măng Sài Sơn - TP Hà
Nội
Nhà máy xi măng Thăng
Long - TP Hồ Chí Minh
Nhà máy xi măng Hà Tiên Tỉnh Kiên Giang

19

Nhà máy xi măng Sài Sơn- Thành phố Hà Nội

Thứ 6, 28/11/2014

20

Nhà máy xi măng Hà Giang - tỉnh Hà Giang

21

Nhà máy xi măng Thạnh Mỹ (Quảng Nam)

22

NHÀ MÁY XI MĂNG BỈM SƠN, THANH HOÁ

23

NHÀ MÁY XI MĂNG HẢI PHÒNG-THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG

24

NHÀ MÁY XI MĂNG BÚT SƠN -TỈNH HÀ NAM

25

NHÀ MÁY XI MĂNG THĂNG LONG- TP HỒ CHÍ MINH

26

2. Tìm hiểu tính chất của đá vôi và xi măng
a) Đá vôi có tính chất gì?
+ Cọ xát hòn đá vôi vào hòn đá cuội

+ Quan sát chỗ cọ sát trên hai hòn đá.
+ Nhận xét tính cứng của đá vôi so với đá cuội.

Đá
cuội

Bụi đá vôi bị
mài mòn dính
vào đá cuội

Đá vôi

Cọ xát hòn đá vôi với hòn đá cuội

* Nhỏ vài giọt giấm hoặc dung dịch a-xít loãng lên hòn đá
vôi và đá cuội, nhận xét hiện tượng.

Sủi
khí

Đá vôi

Đá cuội

Thí nghiệm

Mô tả hiện tượng

Kết luận

1. Cọ xát một
hòn đá vôi
vào một hòn
đá cuội.

- Trên mặt đá vôi, chỗ cọ
xát vào đá bị mài mòn.
Đá vôi mềm hơn
- Trên mặt đá cuội, chỗ cọ
đá cuội (đá cuội
xát vào đá vôi có màu trắng cứng hơn đá vôi)
do đá vôi vụn ra dính vào.

2. Nhỏ vài
giọt giấm
(hoặc dung
dịch a-xít)
lên một hòn
đá vôi và một
hòn đá cuội.

Khi giấm chua (hoặc dung Đá vôi tác dụng
dịch a-xít) nhỏ vào:
với giấm (hoặc
+ Trên hòn đá vôi có sủi bọt A-xít) tạo thành
và có khí bay lên.
một chất khác và
+ Trên hòn đá cuội không có khí các - bô - níc
phản ứng gì, giấm
sủi lên. Đá cuội
hoặc dung dịch a-xít bị chảy không có phản
đi.
ứng với axít.

b) Xi măng có tính chất gì ?
• Cho vài thìa xi măng vào 1 chén nhỏ, nhìn xem
xi măng có màu gì.
• Rót nước từ từ vào chén đựng xi măng và
trộn đều lên. Nhận xét xem xi măng có hoà tan
trong nước không.
• Đổ xi măng đã trộn với nước vào một tờ bìa.
Sờ tay vào xi măng khi mới được trộn với
nước và khi đã khô em có nhận xét gì ?
* Lưu ý: Rửa tay ngay và những dụng cụ dùng để trộn
xi măng với nước

b) Xi măng có tính chất gì?

Xi măng

Tính
chất
của
xi
măng

Đá vôi

+

Đất sét

+

Một số chất khác

Dạng bột mịn, màu xám xanh (hoặc
nâu đất, trắng).
Xi măng trộn với ít nước xi măng trở
nên dẻo, rất nhanh khô.
Khi khô xi măng kết thành tảng, cứng
như đá sẽ không sử dụng được.

3. Quan sát và liên hệ thực tế
Tìm hiểu công dụng của đá
vôi và xi măng
a) Đá vôi được dùng làm gì ?
- Đá vôi được dùng để sản xuất xi
măng, lát đường, xây nhà, nung vôi, tạc
tượng, làm phấn viết, kè sông, ...

a) Đá vôi được dùng làm :

b) Xi măng được dùng làm gì ?
- Xi măng là thành phần quan trọng để làm vữa trát tường, bê
tông lát đường, bê tông cốt thép xây nhà cao tầng,...

4.Đọc và trả lời

a) Đọc nội dung sau:
• Đá vôi không cứng lắm, Dưới tác động của a-xít, đá
vôi bị sủi bọt. Đá vôi được dùng để lát đường, xây
nhà, nung vôi, sản xuất xi măng, tạc tượng, làm
phấn viết,…
• Xi măng được làm từ đất sét, đá vôi và một số
thành phần khác. Xi măng ở dạng bột, có màu xám
( hoặc nâu đất, trắng). Khi trộn với nước, xi măng
không tan mà trở nên dẻo và rất chóng bị khô, kết
thành tảng và cứng như đá. Xi măng là thành phần
quan trọng để làm vữa xi măng, bê tông, bê tông
cốt thép.

b) Trả lời câu hỏi

- Nhờ có tính chất nào, đá vôi được
dùng để tạc tượng ?

- Đá vôi không cứng lắm. Dưới tác dụng
của a-xít đá vôi sủi bọt.
- Đá vôi được dùng để lát đường, tạc tượng,
xây nhà, nung vôi, sản xuất xi măng, làm
phấn viết…..

Lò nung vôi

Đá vôi dùng để sản xuất xi măng

Đá vôi dùng để lát đường, xây
nhà

Tạc tượng bằng đá vôi

Đá vôi dùng để làm mặt bàn ghế, tạc tượng,…

b) Trả lời câu hỏi

- Từ tính chất của xi măng, em hãy nêu
cách bảo quản xi măng

Cần để xi măng chỗ khô ráo,
thoáng khí. Nếu để xi măng
chỗ ẩm hoặc để nước thấm
vào nó sẽ kết thành tảng
cứng như đá, không dùng
được nữa.

4. - Bê tông cốt thép do vật liệu nào tạo thành ?

- Bê tông cốt thép có tính chất của và công dụng gì?
Vật liệu

đá + xi măng
sái

+ cát + nước + sắt, thép

Khi kh« cøng, kh«ng bÞ r¹n nøt.

Bê
tông
cèt
thÐp

Tính chất

ChÞu lùc kÐo, chÞu nÐn tèt.
Kh«ng thÊm n­ưíc

Công dụng

Xây nhà cao tầng.
Làm cầu, đập chứa nước.

tình thuỷ điện.....
Đổ bê tôngCác
cốtcông
thép

Bê tông cốt thép

Đổ bê
tông
cốt
thép

43

Bê tông cốt sợi thủy tinh

Bê tông siêu bền, chịu nhiệt và
chấn động

Bê tông cốt thép không thấm nước

Bê tông cốt sợi thủy tinh dùng làm
đường ray tàu điện

Bệnh viện

Trường học

Chợ
Đập chứa nước

Nhà

45

Bê tông
cốt thép

Thứ 6, 28/11/2014

Đập chứa nước.

Hầm đường bộ Hải Vân