Câu 1: Thế nào là từ tượng hình,
từ tượng thanh? Cho ví dụ? Tác dụng
của từ tượng hình, từ tượng thanh?
Câu 2: Tìm từ tượng hình, tượng
thanh trong khổ thơ sau và cho biết
tác dụng của chúng:
Chị Tre chải tóc bên ao
Nàng Mây áo trắng ghé vào soi
gương
Bác Nồi Đồng
hát bùng boong
Bà Chổi loẹt quẹt lom
khom trong nhà.

VD: Khi cô đi ngoài sân có gặp 2
bạn HS. Hai bạn ấy, chào cô như
sau:
Bạn A: Em chào cô.
Bạn B: Em chào cô ạ!
Em nhận xét hai cách chào
trên có gì gống và khác nhau?
Hiệu quả của các cách diễn đạt?

HĐCĐ ( 2') – Quan sát 3 ví dụ ở bài
tập 3a 1 (TL, Tr 47) và trả lời câu hỏi:
- So sánh 3 câu trên có gì giống và
khác nhau? (cấu tạo, ý nghĩa).
- Các từ “những”, “có” đi kèm với từ
ngữ nào? Biểu thị thái độ gì của
người nói với sự việc?

- Giống nhau: Đều thông báo 1 sự việc: ăn 2 bát
cơm
- Khác nhau:
+ Câu 1: Nêu 1 sự việc khách quan
+ Câu 2: Thêm từ "những" có ý nhấn mạnh việc
ăn hai bát cơm là nhiều so với mức bình thường.
+ Câu 3: Thêm từ "có” có ý nhấn mạnh, đánh giá
việc ăn hai bát cơm là ít hơn so với mức bình
thường.

a. Nã ăn hai b¸t c¬m. Lời kể khách quan.
b. Nã ăn những hai b¸t c¬m. nhấn mạnh, kèm
theo thái độ đánh
giá: nó ăn nhiều
hơn mọi khi.

MẤY HÔM TRƯỚC

HÔM NAY

c. Nã ăn cã hai b¸t c¬m.
nhấn mạnh, kèm theo thái độ đánh giá: nó ăn
ít hơn mọi khi.

MẤY HÔM TRƯỚC

HÔM NAY

a. Nã ăn hai b¸t c¬m.
b. Nã ăn những hai b¸t c¬m.
c. Nã ăn cã hai b¸t c¬m.
- Những, cã : nhấn mạnh, biÓu thÞ th¸i
®é ®¸nh gi¸ sù vật, sù viÖc ®ưîc nãi ®Õn
ë tõ ngữ ®ã.
Trợ từ

Bµi tËp 2a (TL, T49)
1. Trong c¸c c©u sau ®©y, tõ nµo( trong c¸c tõ in ®Ëm) lµ trî tõ, tõ
nµo kh«ng ph¶i lµ trî tõ ?

a)
b)
c)
d)
e)
g)
h)
i)

ChÝnh thÇy hiÖu trưởng ®· tÆng t«i quyÓn s¸ch nµy.
ChÞ DËu lµ nh©n vËt chÝnh cña t¸c phÈm 'T¾t ®Ìn'.
Ngay t«i còng kh«ng biÕt ®Õn viÖc nµy.
Anh ph¶i nãi ngay ®iÒu nµy cho c« gi¸o biÕt.
Cha t«i lµ c«ng nh©n.
C« Êy ®Ñp ¬i lµ ®Ñp.
T«i nhí m·i những kØ niÖm thêi niªn thiÕu.
T«i nh¾c anh những ba bèn lÇn mµ anh vÉn quªn.

* Lưu ý:
-Có những từ có hình thức, âm thanh
giống như trợ từ nhưng không phải trợ
từ.
- Cách phân biệt: Ta phải dựa vào tác
dụng của từ trong câu.

- Này, vâng: gọi đáp
- A: bộc lộ tình cảm, cảm xúc
Thán từ

Bài tập 4b:
Các từ này, a, vâng trong đoạn văn
trên:
-Có thể làm thành một câu độc lập.
- Có thể cùng những từ khác làm thành
một câu và thường đứng ở đầu câu.

2b) Gi¶i thÝch nghÜa cña c¸c trî tõ in ®Ëm trong
c¸c c©u sau?
a/ Lấy: Nhấn mạnh mức độ tối thiểu (mẹ
Hồng không gửi cho Hồng một lá thư nào mà
đáng lẽ ra phải gửi ít nhất là một lá.)

2b) Gi¶i thÝch nghÜa cña c¸c trî tõ in ®Ëm trong
c¸c c©u sau?
b/ Nguyên: Nhấn mạnh số lượng (Chỉ tiền
thách cưới bên nhà gái thôi là đã quá cao,
chưa kể đến những thứ tiền khác phải lo cho
đám cưới.)
đến: Nhấn mạnh về mức độ cao của số
tiền phải lo cho đám cưới

2c) ChØ ra c¸c th¸n tõ trong c¸c c©u dưíi ®©y
Nêu tác dụng của các thán từ đó

2c1/ Này: gọi
- À: bộc lộ cảm xúc (chợt nhận ra điều gì)
2c2/ Ấy: Bộc lộ cảm xúc (nhấn mạnh điều
sắp nói)
2c3/Chao ôi : Bộc lộ cảm xúc (chua xót)

2d. C¸c th¸n tõ in ®Ëm trong c¸c c©u sau béc lé
c¶m xóc gì ?
a) ha ha :Béc lé c¶m xóc kho¸i chÝ.
¸i ¸i : Béc lé c¶m xóc, th¸i ®é ®au ®ín, van xin.
b/ Than ôi : Bộc lộ cảm xúc nuối tiếc

Hướng dẫn học bài
* Bài cũ: - Học kết luận. Hoàn thiện
bài tập
* Bài mới: - Chuẩn bị: Tình thái từ
(trang 55)