Thứ sáu ngày 23 tháng 12 năm 2022
Luyện từ và câu

Khởi động

Hãy kể tên một số
trò chơi nhằm rèn luyện trí
tuệ.

Ô ăn quan, cờ tướng,
xếp hình,…

Em hãy nêu câu tục
ngữ hoặc thành ngữ với
nghĩa là: Liều lĩnh ắt gặp
tai hoạ.

Chơi dao có ngày đứt tay.

Khám phá

I. Nhận xét:
1. Câu in đậm trong đoạn văn sau được dùng
làm gì ? Cuối câu ấy có dấu gì?
Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ. Chú có
cái mũi rất dài. Chú người gỗ được bác rùa tốt
bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa khoá vàng
để mở một kho báu. Nhưng kho báu ấy ở đâu ?
Câu in đậm trong đoạn văn trên là câu hỏi về
một điều chưa biết. Cuối câu có dấu chấm hỏi.

2. Những câu còn lại trong đoạn văn
trên được dùng làm gì ? Cuối mỗi
câu có dấu gì ?
Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ.
Chú có cái mũi rất dài. Chú người gỗ
được bác rùa tốt bụng Toóc-ti-la tặng
cho chiếc chìa khoá vàng để mở một
kho báu.

2. Những câu còn lại trong đoạn văn trên
được dùng làm gì ? Cuối mỗi câu có dấu gì ?
Câu

Tác dụng
của câu

Cuối câu
có dấu gì?

Bu-ra-ti-nô là một chú bé bằng gỗ.

Dùng để
giới thiệu.

Dấu chấm

Chú có cái mũi rất dài.
Chú người gỗ được bác rùa tốt
bụng Toóc-ti-la tặng cho chiếc chìa
khoá vàng để mở một kho báu.

Dùng để
miêu tả.

Dấu chấm

Dùng để kể
một sự việc.

Dấu chấm

3. Ba câu sau đây cũng là câu kể. Theo em, chúng
được dùng làm gì ?
Ba-ra-ba uống rượu đã say. Vừa hơ bộ râu, lão vừa
nói:
- Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ tống nó vào cái lò
sưởi này.
Câu
Ba-ra-ba uống rượu đã say.
Vừa hơ bộ râu, lão vừa nói :

Tác dụng của câu
Kể về nhân vật Ba-ra-ba.
Kể về nhân vật Ba-ra-ba.

Bắt được thằng người gỗ, ta sẽ Nêu lên suy nghĩ của Ba-ra-ba.
tống nó vào cái lò sưởi này.

II. Ghi nhớ:

1. Câu kể (còn gọi là câu trần thuật) là những
câu dùng để:
- Kể, tả hoặc giới thiệu về sự vật, sự việc.
- Nói lên ý kiến hoặc tâm tư, tình cảm của
mỗi người.
2. Cuối câu kể có dấu chấm.

III. Luyện tập:
1. Tìm câu kể trong đoạn văn sau đây. Cho biết
mỗi câu dùng để làm gì?
Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng
chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm
mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát
dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,…như gọi thấp xuống
những vì sao sớm.
Theo Tạ Duy Anh

Trong các câu văn sau, câu nào là câu kể ? Cho
biết mỗi câu dùng để làm gì ?
Câu
1. Chiều chiều, trên bãi thả, đám
trẻ mục đồng chúng tôi hò hét
nhau thả diều thi.
2. Cánh diều mềm mại như cánh
bướm.
3. Chúng tôi vui sướng đến phát
dại nhìn lên trời.
4. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
5. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,…
như gọi thấp xuống những vì sao
sớm.

Câu
kể

Dùng để

x

Kể sự việc

x

Tả cánh diều

x

Kể sự việc và nói lên
tình cảm.

x

Tả tiếng sáo diều

x

Nêu ý kiến nhận định

III. Luyện tập:
2. Đặt một vài câu kể để:
a) Kể các việc em làm hằng ngày sau khi đi học về.
b) Tả chiếc bút em đang dùng.
c) Trình bày ý kiến của em về tình bạn.
d) Nói lên niềm vui của em khi nhận điểm tốt.
VD: a) Hằng ngày, sau khi đi học về, em giúp mẹ
dọn cơm. Cả nhà ăn cơm trưa xong, em cùng mẹ rửa
bát đĩa. Sau đó em ngủ trưa. Ngủ dậy, em học bài.

b. Tả chiếc bút em đang dùng.
Em có một chiếc bút máy rất đẹp. Chiếc bút dài
bằng một gang tay. Thân bút tròn, nhỏ bằng ngón
tay trỏ và có màu xanh biếc.
c. Trình bày ý kiến của em về tình bạn.
Em nghĩ rằng tình bạn rất cần thiết với mỗi người.
Nhờ có bạn, em thấy cuộc sống vui hơn. Bạn cùng
em vui chơi, học hành. Bạn giúp đỡ khi em gặp khó
khăn.
d. Nói lên niềm vui của em khi nhận điểm tốt.
Hôm nay em rất vui vì kết quả kiểm tra giữa kì đạt
điểm tốt. Khi mẹ về, em sẽ khoe ngay với mẹ. Chắc
mẹ em rất hài lòng.

Giáo viên: Trần Công
Hiến

Tạm biệt các em,
hẹn gặp lại!