Mời 1 nhóm lên
diễn lại tình huống
có câu nghi vấn
(BTVN từ buổi
trước)

Câu nghi
vấn (tt)

Những chức
năng khác

III.

Làm việc nhóm
3. Đại diện trình bày trong 2 phút
2. Hoàn thiện PBT trong 5 phút
1. Đọc ví dụ SGK – tr 21

PHIẾU BÀI TẬP
Ví dụ
a/
b/
c/
d/
e/

Câu nghi vấn

Đặc điểm hình thức
Từ ngữ

Dấu kết câu

Chức năng

Ví dụ

Câu nghi vấn

a/

Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ ?

b/

Mày định nói cho cha mày
nghe đấy à ?

Đặc điểm hình thức
Từ ngữ

Dấu kết câu

Chức năng

?

Bộc lộ tình
cảm, cảm xúc

?

Đe doạ, chửi
mắng

c/

Có biết không? ... Không Có; không; đâu;
sao; vậy; à
còn phép tắc gì nữa à ?

?

Đe doạ, nạt nộ,
ra oai

d/

Một người … của văn
chương hay sao ?

Hay sao

?

Khẳng định

e/

Con gái tôi vẽ đây ư? …
cái con Mèo hay lục lọi ấy!

ư;
chả lẽ

?
!

Bộc lộ cảm xúc

đâu
à

Bài tập nhanh
Những câu nghi vấn sau có tác dụng là gì?

Ai lại
làm thế
bao giờ?
 Phủ
định

My nhặt
hộ tớ được
không?
 Cầu
khiến

VừaBa
ra đi
đến cửa,
Bác
thấy
bác Ba, chị
làm đấy
Hương
ạ? cất tiếng:
 Chào

GHI
NHỚ

Trong nhiều trường
hợp, câu nghi vấn
không dùng để hỏi
mà dùng để:

Cầu khiến
Khẳng định/ Phủ định
Đe dọa
Bộc lộ tình cảm, cảm xúc
 Không yêu cầu người đối
thoại trả lời

Nếu không dùng để hỏi thì trong một
số trường hợp câu nghi vấn có thể
kết thúc câu bằng dấu chấm, dấu
chấm than, dấu chấm lửng…
VD1: Và rồi con thấy điều gì xẩy ra …

Lưu ý

VD2: Nhớ ai góc bể quê người

Nhớ ai góc bể bên trời bơ vơ.

VD3: Con gái tôi vẽ đây ư? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con Mèo hay lục lọi ấy!

Tiếp sức
GV chia lớp
thành 2 đội chơi

Yêu cầu: Xaùc
ñònh ñaëc ñieåm
hình thöùc, chöùc
naêng CNV

Mỗi câu có 5s
suy nghĩ, đội nào
có câu trả lời sẽ
giơ tay

Hết câu hỏi, đội
nào nhiều đáp án
đúng hơn sẽ thắng

Bà lão chưa đi hàng cơ à?
(Kim Lân)

 Từ nghi vấn: “à”
 Chức năng: Chào hỏi

Lòng riêng riêng những kính yêu
Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai.
(Nguyễn Du)
 Từ nghi vấn: “ai”
 Chức năng: Bộc lộ tình cảm,
cảm xúc

Nếu không có tiền nộp sưu bây giờ,
thì ông sẽ dỡ cả nhà mày đi, chửi
mắng thôi à!
(Ngô Tất Tố)
 Từ nghi vấn: “à”
 Chức năng: Đe dọa

Trót lòng gây việc chông gai
Còn nhờ lượng bể thương bài nào chăng.
(Nguyễn Du)
 Từ nghi vấn: “chăng”
 Chức năng: Bộc lộ tình cảm,
cảm xúc

Ai làm cho khói lên trời
Cho mưa xuống đất, cho người biệt li.
(Tản Đà)

 Từ nghi vấn: “ai”
 Chức năng: Bộc lộ tình cảm,
cảm xúc

Luyện tập

IV.

Thảo luận nhóm
Bài 1, phần a + b
(sgk-tr22)

Bài 1, phần c + d
(sgk-tr22; 23)

Tổ 1

Tổ 2

Tổ 3

Bài 2, phần a + b
(sgk-tr23)

Tổ 4

Bài 2, phần c + d
(sgk-tr23)

Câu nghi vấn
" Con người đáng kính ấy
bây giờ cũng theo gót Binh
Tư để có ăn ư?"

Biểu lộ sự ngạc nhiên đến
sững sờ của ông giáo

Câu nghi vấn
"Ta say mồi đứng uống ánh trăng
tan?/ Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi
mới?/ Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng
bừng? / Để ta chiếm riêng ta phần bí
mật? / Than ôi! Thời oanh liệt nay
còn đâu?

Phủ định + Bộc lộ sự nuối tiếng những
ngày tháng huy hoàng, oanh liệt chỉ còn là
quá khứ.

Câu nghi vấn
Sao ta không ngắm sự biệt ly
theo tâm hồn một chiếc lá nhẹ
nhàng rơi ?

Cầu khiến

Câu nghi vấn
Ôi, nếu thế thì còn đâu là quả
bóng bay ?

Dùng để phủ định và bộc lộ tình
cảm, cảm xúc

ĐĐHT

Chức năng

Sao cụ lo xa quá thế ?

Sao, ?

Phủ định

Cụ không phải lo xa quá như thế.

Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại ?

gì, ?

Phủ định

Không nên nhịn đói mà để tiền lại.

Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo
liệu?

gì, ?

Phủ định

Ăn hết thì lúc chết không có tiền để
lo liệu.

Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra người
không ra ngợm ấy, chăn dắt làm sao?

Sao, ?

Bộc lộ
cảm xúc

Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra
người không ra ngợm, khó chăn dắt nổi.

Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có
tình mẫu tử ?

Ai, ?

Khẳngđịnh

Thằng bé kia, mày có việc gì ?

gì, ?

Hỏi

Sao lại đến đây khóc ?

Sao, ?

Hỏi

CÂU NGHI VẤN

Câu có ý nghĩa tương đương

Thảo mộc tự nhiên cũng có tình
mẫu tử.

Đặt câu nghi vấn để yêu
cầu bạn của em kể lại nội
dung bộ phim tối qua bạn
đó đi xem.

Lan có thể kể cho tớ nghe về
phim "Người đẹp và quái vật"
cậu xem chiều qua được không?

Đặt câu nghi vấn để bộc
lộ tình cảm, cảm xúc
trước số phận của 1 nhân
vật văn học.

Ai bảo cuộc đời lão Hạc
không đáng thương nào?

CÂU NGHI VẤN
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC

Có những từ nghi vấn ( ai, gì, nào,
sao hả…) hoặc từ hay (nối các
quan hệ lựa chọn)
Kết thúc câu có dấu chấm hỏi

Ngoài ra có dấu chấm, dấu chấm
than, dấu chấm lửng.

CHỨC NĂNG

Chức năng chính:
dùng để hỏi

Chức năng khác: Dùng để
cầu khiến, khẳng định, phủ
định, đe dọa, bộc lộ tình
cảm, cảm xúc.

Lưu ý : Khi nhận diện câu, cần đặt câu trong hoàn cảnh giao tiếp cụ thể

Hướng dẫn tự học

Soạn bài “Thuyết
minh về một
phương pháp”

Vẽ SĐTD tổng
kết nội dung bài
học
Hoàn thiện bài tập vào vở

8D

Cảm ơn các em!
Hẹn gặp lại các em vào tiết học sau!!!