(6) Tác(5)
giả
của
Thiphẩm
nhân
Việt
Nam,
người
đãHuy
nhận xét:
Thế
Lữ,
Vũ
Đình
Liên,
Xuân
Diệu,
(4)
Tác
Bên
đường
thiên
lôi
(1936)
(7)
Tên
giảinghệ
thưởng
Nhà
nước
trao
khóa:
Tênthuật
bútmàsân
pháp
chính
được
sử là
(3)Từ
Ngành
khấu
màđã
Thế
Lữ
“Thế Lữ
như
một
viên
tướng
điều
khiển
đội trào
quân Việt
Cận,
Lưu
Trọng
Lư,
…
thuộc
phong
(2)
Thể
thơ
của
văn
bản
Nhớ
rừng
thuộc
thể
loại
nào?
tặng
cho
Thế
Lữ
làcủa
…
dụng
văn
bản
“Nhớ
rừng”
là …
người
cótrong
công
đầu
tiênnhà
trong
việc
xây
dựng
(1)
Tên
khai
sinh
thơ
Thế
Lữ
là
…
ngữ bằng
thơnhững
nào? mệnh lệnh không thể cưỡng được” là ai?
1
N G U Y Ê
2
3
4
T R U
5
LÃNG
6
H O
MẠN
7
H Ô C

N
T
K
Y

T
H
I
Ê
T
A I
H I

H
Ơ
C
N
H
T
M

Ư
T
H
N
Ơ
H
I

L Ê
A M
N O
G Ă
M Ơ
A N
N H

C H Ư
I
N
I
H

Nhớ rừng
-Thế Lữ-

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Tâm trạng của con hổ trong vườn thú
2. Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ
3. Khát vọng tự do mãnh liệt
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

- Thế Lữ (1907 - 1989), quê ở Bắc Ninh, là nhà
thơ tiêu biểu nhất trong phong trào Thơ mới.
- Hồn thơ Thế Lữ dồi dào và đầy lãng mạn.
- Tác phẩm chính: Mấy vần thơ (thơ, 1935),
Vàng và máu (truyện, 1934), Bên đường
Thiên lôi (truyện, 1936).
- Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng
Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm
2003).

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Anh Thơ
(1921-2005)

Lưu Trọng Lư
(1911-1991)

Hàn Mặc Tử
(1912-1930)

Nguyễn Bính
(1918-1966)

c tác giả tiêu biểu của phong trào thơ mớ

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Xuất xứ
In trong tập
“Mấy vần thơ”
(1935)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Thể loại
Thơ 8 chữ
(thơ mới hiện đại)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

PTBĐ
Biểu cảm

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố cục

1

Khổ 1+4: Tâm trạng của con
hổ trong vườn thú

2

Khổ 2+3: Nỗi nhớ về thời kì
huy hoàng của con hổ

3

Khổ 5: Khát vọng tự do, mãnh liệt

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Bị nhốt trong cũi sắt
Hoàn
cảnh

Nhục nhằn, tù hãm
Thành món đồ chơi

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Tâm
trạng

Gặm một khối căm hờn
Ta nằm dài
Chịu ngang bầy
Bị làm trò lạ mắt thứ
Nay sa cơ, bị nhục nhằn

Căm hờn, uất hận
Ngao ngán
Bất bình
Cam chịu, bất lực

 Tâm trạng căm hờn, phẫn uất tạo thành một khối âm thầm nhưng dữ
dội như muốn nghiền nát, nghiền tan

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 1
Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt,
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé giễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

 Chán ghét cuộc sống tầm
thường, khát vọng tự do
  Tâm trạng của con hổ cũng
giống tâm trạng của người dân
mất nước, Căm hờn và phẫn
uất trong cảnh đời tối tăm.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Sử dụng từ ngữ, hình ảnh chọn lọc

Khổ
1

Giọng thơ linh hoạt, tiết tấu phong phú
Tâm trạng ngao ngán căm uất, chỉ đành bất lực
buông xuôi tuy nhiên bên trong vẫn ngùn ngụt một
ngọn lửa căm hờn.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 4
Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Khổ 4
Cảnh
vườn
bách
thú

“Cảnh không đời nào thay đổi”
“Sửa sang, tầm thường, giả dối”
“Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng”
“Dải nước đen, mô gò thấp kém”
“Vừng lá hiền lành, không bí hiểm”

 Cảnh nhân tạo
của con người.
 Nhân tạo vô cùng
tẻ nhạt, không có
linh hồn
 Tầm thường, giả
dối

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Nhịp thơ ngắn, dồn dập

Khổ
4

Từ ngữ liệt kê
Giọng thơ giễu cợt ở 2 câu đầu, như kéo dài hơn ở
những câu tiếp theo

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Tâm trạng của con hổ trong vườn thú

Qua khổ thơ 1+4, với những hình ảnh trong tù đầy, gợi cho
ta suy nghĩ đến xã hội đương thời.
+ Hình ảnh con hổ  hình ảnh người
chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi
+ Tâm trạng con hổ  Thái độ của nhân
dân với xã hội
 Sự căm phẫn, bất bình, tuy bị “Nhốt”
nhưng vẫn quyết tâm đấu tranh,

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ
Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ,
Thủa tung hoành hống hách những ngày xưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi,
Với khi thét khúc trường ca dữ dội,
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Vờn bóng âm thầm, lá gai, cỏ sắc.
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Ta biết ta chúa tể cả muôn loài,
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Giữa chốn thảo hoa không tên, không tuổi.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Khổ 3

Khổ 2

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

Đọc đoạn thơ số 2 và hoàn thành phiếu học tập sau:
Chi tiết

Nhóm
1+ 3

Hình
ảnh
Cảnh
núi
rừng

Âm
thanh
Nhận xét

Từ ngữ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

Đọc đoạn thơ số 2 và hoàn thành phiếu học tập sau:
Chi tiết

Nhóm
2+ 4

Hình
ảnh con
hổ

Hành
động
Tư thế

Từ ngữ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

a, Cảnh núi rừng hùng vĩ

Chi tiết
Hình ảnh
Cảnh núi Âm thanh
rừng
Nhận xét

Từ ngữ
Cảnh núi rừng hùng vĩ với: “bóng cả, cây già” đầy vẻ
thâm nghiêm
Âm thanh dữ dội: “tiếng gió gào ngàn”,“giọng nguồn hét
núi”,“thét khúc trường ca dữ dội”
→ Từ ngữ chọn lọc, phong phú và gợi tả
 Nổi bật cảnh đại ngàn hùng vĩ, mạnh mẽ, hoang dã,
bí ẩn linh thiêng, nơi giang sơn mà hổ đã từng ngự trị.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

b. Hình ảnh con hổ

Chi tiết

Hình ảnh
con hổ

Từ ngữ

+ Bước chân lên
+ Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng → so sánh
Hành động
làm nổi bật sự mềm mại của thân hình hổ.
+ Vờn bóng âm thầm

Tư thế

Oai phong; mạnh mẽ; uy nghiêm: dõng dạc đường
hoàng; mắt thần quắc (khiến mọi vật đều im hơi)

 Câu thơ sống động, giàu chất tạo hình, diễn tả chính xác vẻ đẹp vừa uy
nghi, dũng mãnh vừa mềm mại, uyển chuyển của chúa sơn lâm.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

c. Bức
tranh
tứ
bình

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối,
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn,
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng.
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ
Đêm vàng bờ suối

Ngày mưa

c. Bức
tranh
tứ
bình
Bình minh

Chiều lênh láng máu

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đững uống ánh trăng tan?

→ Cảnh đẹp diễm lệ con hổ say mồi
đứng uống ánh trăng đầy lãng mạn
tựa 1 thi sĩ

Đâu những ngày mưa chuyển 4 phương ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới

→ Hình ảnh con hổ mang dáng
dấp của một bậc Đế vương

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội
Tiếng chim ca giấc ngủ ta từng bừng?

 Cảnh chan hòa ánh sáng rộn rã
tiếng chim ca hát cho giấc ngủ của
chúa sơn lâm

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

 Hổ trở thành chúa tể muôn loài - một
con mãnh thú săn mồi đầy quyền uy

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Nỗi nhớ về thời kì huy hoàng của con hổ

c. Bức
tranh
tứ
bình

Câu hỏi tu từ + điệp ngữ “nào đâu? đâu?” → Diễn tả thấm thía nỗi nhớ da
diết, đau đớn của con hổ đối về quá khứ huy hoàng của nó.
Điệp từ “ta” Khí phách ngang tàng, tư thế kiêu hùng, ý thức được uy quyền
của vị chúa tể, tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng.
“ - Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”  Tiếc nuối cho một thời oanh liệt,
khao khát tự do

 Bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy, cảnh nào cũng có núi rừng hùng vĩ tráng lệ
 Nổi bật hình ảnh chúa sơn lâm với tư thế lẫm liệt, uy nghi, kiêu hùng.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

Câu cảm thán liên tiếp, lời gọi
thiết tha → Khát vọng tự do mãnh
liệt nhưng bất lực.
Khao khát tự do mãnh liệt, nhớ
lại, tiếc nuối cho quá khứ huy
hoàng của ngày trước
Bất hòa, bế tắc, bất lực với thực
tại

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Khát vọng tự do, mãnh liệt

Tâm trạng của con hổ bị giam
cầm cũng là tâm trạng chung của
người dân Việt Nam đang sống
trong cảnh nô lệ bị nhục nhằn tù
hãm, cũng ngậm một khối căm
hờn và tiếc nhớ khôn nguôi thời
oanh liệt với những chiến công
chống giặc ngoại xâm vẻ vang
trong lịch sử.

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ !
Là nơi giống hùm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ !
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi !

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

ổ bị nhốt
h
n
o
c
i
lờ
n
ợ
ư
m
Tác giả
ói lên một
n
ể
đ
t
sắ
i
ũ
c
g
n
o
chặt tr
m trạng u
tâ
c
ắ
s
u
â
s
,
ủ
đ
y
ầ
cách đ
iên trí
n
h
n
a
th
ệ
h
ế
h
t
a
uất củ
tỉnh ý
c
ứ
th
a
ừ
v
c
ọ
h
y
â
thức T
bất mãn
g
n
ù
c
ô
v
,
n
â
h
n
á
c
thức
bất công,
i
tạ
c
ự
th
t
é
h
g
h
in
và kh
ương thời.
đ
i
ộ
h
ã
x
a
ủ
c
t
ạ
g
n
ngột
ng xích nô
iề
x
g
n
u
t
á
h
p
n
ố
u
Họ m
ược khẳng
đ
o
d
ự
t
i"
tô
i
á
c
"
lệ để
. 
định và phát triển

III

TỔNG KẾT
1

NỘI DUNG
 Tác giả mượn lời con hổ để kín đáo thể hiện tình yêu nước,
sự bất công, chịu đựng của con người trong xã hội cũ

2

NGHỆ THUẬT
 Cảm hứng lãng mạn, hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
 Ngôn ngữ nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm.
 Biểu tượng thích hợp đẹp đẽ thể hiện chủ đề bài thơ.