KHỞI NGỮ

I/ Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu
1/ Ví dụ:
a/ Nghe gọi, con bé giật mình , tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác,
lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể
tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

 Vị trí đứng trước chủ ngữ.
 Không có quan hệ cấu tạo
nòng cốt với vị ngữ.
 Nêu lên đề tài được nói đến
trong câu.

Các
từ
được
in
Các
từđịnh
in đậm
?
Xác
vị
đậm
có chủ
công
Xác
định
ngữ
có
quan
hệ
trí của
các
từgì
dụng
gì
trong
trong
các
câu
với
vịinngữ
? ? có
ngữ
đậm
câu?từ in đậm?

a/ Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ
lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
CN

VN

(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)

b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
CN

VN

(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)

c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể
VN
tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…]. CN
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

2/ Nhận xét:
- Các từ in đậm ở các câu trên:
+ Thành phần câu
+ Đứng trước chủ ngữ
+ Nêu lên đề tài được nói đến
trong câu
-> khởi ngữ
- Trước khởi ngữ có thể thêm
các quan hệ từ : về, đối với,
còn..

Ghi nhớ: sgk/8

Khởi ngữ
là ngữ
thànhlà
Khởi
phần câu đứng
gì
?
trước chủ ngữ để
nêu lên đề tài được
nói đến trong câu.
Trước khởi ngữ
có thể thêm những
quan hệ từ nào?

VD1: Xác định khởi ngữ trong hai câu sau:
a) Tôi đọc quyển sách này rồi.
b) Quyển sách này tôi đọc rồi.
a) Không có khởi ngữ. (chỉ có bổ ngữ)
b) Khởi ngữ là “Quyển sách này”

* Lưu ý:
- Phân biệt khởi ngữ và bổ ngữ

VD2: Bạn học sinh ấy game thì
không chơi, di động thì không dùng.

Khởi
ngữ khởi
là từ
Xác định
“game”,
ngữ trong câu“di
động”,
khởi
trên? Nhận
xét ngữ
vị
đứng
chủngữ
ngữ.
trí củasau
khởi
trong câu trên?

- Trong một số trường hợp khởi ngữ đứng sau chủ ngữ.

II. Luyện tập:
Bài tập 1 (sgk/8): Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau
đây:
a. Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc
rồi nghe lỏm. Điều này ông khổ tâm hết sức. (Kim Lân, Làng)
b. - Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là
sung sướng.
(Nam Cao, Lão Hạc)
c. Một mình thì anh bạn trên đỉnh Phan-xi-păng ba nghìn
một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

d. Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lí tưởng chứ.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e. Đối với cháu, thật là đột ngột (...).

Bài tập 2(sgk/8): Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách
chuyển phần được gạch chân thành khởi ngữ (có thể
thêm trợ từ thì)
a. Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
 Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm.
b. Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
 Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa
giải được.
Đặt câu có dùng khởi ngữ?

Củng cố:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc Ghi nhớ và vẽ lại sơ đồ tư duy về kiến
thức vừa học để nắm đặc điểm và công dụng của khởi
ngữ .
- Tìm câu có thành phần khởi ngữ trong một văn bản
đã học.
- Chuẩn bị bài tiết sau: “Phép phân tích và tổng hợp”.