KHỞI NGỮ

Xác định thành phần câu trong những câu sau:
- Ngày
_______
mai, tôi
__ phải
______________
về ngoại thôi.
VN
Tr.ngữ CN
- Mình
____ đã
___________________
làm bài tập này rồi mà.
CN
VN
- Quyển
____________
sách này, tôi
__ đã
_________
đọc nó rồi.
Khởi ngữ
CN VN

KHỞI NGỮ

I. Bài học: Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
trong câu.

Hãy giải thích tiêu đề:
khởi ngữ.
Khởi là bắt đầu, ngữ là
ngôn ngữ  từ ngữ mở
đầu cho ý, câu.

Ví dụ: Xác định thành phần câu (SGK, tr.7)
a. Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn.
___ anh
___ không
_________
Nó ngơ ngác lạ lùng. Còn anh,
ghìm
nổi
xúc động.
_______
CN
VN
_
Đứng trước chủ ngữ, nêu đề tài Khởi ngữ
b.

Giàu,
____ tôi
__ cũng
_________
giàu rồi.
CN VN

KHỞI NGỮ

I. Bài học: Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
trong câu.

- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước
chủ ngữ để nêu đề tài được nói đến trong
câu.
* Khởi ngữ còn có tên gọi khác: đề
ngữ, thành phần khởi ý.

Ví dụ: Tìm khởi ngữ trong câu (SGK, tr.7)
Trước khởi ngữ, có
thể thêm các quan hệ
Khởi ngữ
từ về, đối với
__ các
________________________________
c. Về
thể văn trong lĩnh vực văn nghệ,
chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu
giàu và đẹp.

KHỞI NGỮ

I. Bài học: Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ
trong câu.
- Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ
ngữ để nêu đề tài được nói đến trong câu.
- Trước khởi ngữ, có thể thêm các quan hệ từ về,
đối với, còn.

Bài tập vận dụng.
1. Xác định khởi ngữ.
_____
a. Còn
chị, chị công tác ở đâu vậy?
_______
b. Về
viết bài thì anh ấy viết cẩn thận lắm.
_________
c. Trang
phục, không có pháp luật nào can
thiệp, nhưng có những quy tắc ngầm phải tuân
thủ, đó là văn hóa xã hội.

2. Điền khởi ngữ vào chỗ trống (………) cho
thích hợp: “Thế gian có biết bao người đọc
sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻ trọc phú
khoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý.
( Đối với việc học tập ), cách đó chỉ là lừa
mình dối người, ( đối với việc làm người ) thì
cách đó thể hiện phẩm chất tầm thường,
thấp kém.”
(Chu Quang Tiềm – Bàn về đọc sách)

3. Chuyển câu sau thành câu có khởi ngữ: “Tôi
đọc quyển sách này rồi.”
___________
a. Quyển
sách này, tôi đã đọc rồi.
_____________
b. Về
quyển sách này thì tôi đã đọc rồi.
Lưu ý: khi chuyển thành câu có khởi ngữ: Trước
khởi ngữ có thể thêm “về, đối với”,trước cụm C-V
có thể thêm từ “thì”, nếu không thêm từ “thì”
phải dùng dấu phẩy, đưa phụ ngữ (bổ ngữ) lên làm
khởi ngữ.

4. Chuyển câu sau thành câu không có khởi
ngữ: “Ông ấy, rượu không uống, thuốc không
hút.”
 Ông ấy không uống rượu, không hút thuốc.
Lưu ý: khi chuyển câu có khởi ngữ thành
câu không có khởi ngữ: Đưa khởi ngữ về
làm phụ ngữ (bổ ngữ) của câu.

II. Luyện tập. SGK trang 8
1. Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau
đây:
a) Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ
_______
người khác đọc rồi nghe lỏm. Điều
này ông
khổ tâm hết sức.
(Kim Lân, Làng)

b) - Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối
___________
với chúng
____ thì thế là sung sướng.
mình
(Nam Cao, Lão Hạc)
_________
c) Một
mình thì anh bạn trên trạm đỉnh
Phan-xi-păng ba nghìn một trăm bốn mươi
hai mét kia mới một mình hơn cháu.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

d) Làm
____________
khí tượng, ở được trên cao thế mới là
lý tưởng chứ.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
__________
e) Đối
với cháu, thật là đột ngột […]
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

2. Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách
chuyển phần in đậm thành khởi ngữ (có thể
thêm trợ từ “thì”)
a) Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
_______
 Làm
bài thì anh ấy cẩn thận lắm.
b) Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
____thì tôi hiểu rồi nhưng giải
___ thì tôi
 Hiểu
chưa giải được.

Viết đoạn văn từ 3 – 4 câu chủ đề giao thông
trong đó có sử dụng khởi ngữ:

Tai nạn giao thông, tai nạn giao thông
không chừa bất kì một ai. Nó đang là một vấn
đề nhức nhối trong toàn xã hội. Mỗi người
phải tự bảo vệ mình khi tham gia giao thông.
Còn tôi, tôi tự bảo vệ mình bằng cách thực
hiện nghiêm túc luật lệ giao thông mà Nhà
nước đề ra.

Hướng dẫn học tập.

1. Bài cũ:
- Học và nắm chắc đặc điểm công dụng của khởi ngữ (ghi nhớ sgk)
-Viết 1 đoạn văn ngắn (5-7 dòng) với chủ đề giao thông (hoặc tình
mẹ con) trong đó có sử dụng khởi ngữ.
2. Bài mới:
- TLV: Phép phân tích và tổng hợp.
- Xem trước bài.
- Xem lại phép lập luận chứng minh, giải thích ở lớp 7. Những
kiến thức về văn nghị luận đã học ở lớp 8: lồng yếu tố tự sự, miêu
tả, biểu cảm; xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm.

Văn bản sử dụng phép lập
luận chủ yếu nào? Em có
nhận xét gì về cách lập
luận?

Hướng dẫn học tập.

1. Bài cũ.
- Học thuộc bài (phần ghi nhớ; phân biệt bài nghị
luận về một sự việc, hiện tượng với bài nghị luận về
một vấn đề tư tưởng, đạo lí)
- Làm hoàn chỉnh các bài tập.
2. Bài mới: Chuẩn bị bài: Cách làm bài nghị luận
về một vấn đề tư tưởng đạo lí trang 51  54