Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức

I. Nhận xét:
Câu văn sau đây có 14 từ, mỗi từ được phân cách bằng một
dấu gạch chéo:
Nhờ / bạn / giúp đỡ/, lại / có / chí / học hành /, nhiều / năm/
liền / , Hanh / là / học sinh / tiên tiến / .

Nhờ /bạn /giúp đỡ/, lại /có /chí /học hành/,nhiều/
năm / liền/, Hanh / là / học sinh / tiên tiến/.
1. Hãy chia các từ trên thành hai loại:
- Từ chỉ gồm một tiếng (từ đơn).
M: nhờ
- Từ gồm nhiều tiếng (từ phức).
M: giúp đỡ

Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức
Nhờ/ bạn/ giúp đỡ/
đỡ/, lại/ có/ chí/ học hành/
hành/, nhiều/
năm/ liền/
liền/, Hanh/ là/ học sinh/ tiên tiến/
tiến/.
Từ chỉ gồm một tiếng
(từ đơn)

Từ gồm nhiều tiếng
(từ phức)

Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức

Ví dụ 1:

xe

máy

Ví dụ 2:
Huệ

em
là

bông

hoa

Huệ là bạn thân của em.
bạn thân
của

Em là bạn thân của Huệ.
Bạn thân của Huệ là em.
Bạn thân của em là Huệ.

Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức
Từ dùng
đểđể
làm
gì?gì?
Tiếng
dùng
làm

Tiếng

Cấu tạo

Từ đơn: có một
tiếng.

Từ

Cấu tạo

Câu

Từ phức:có hai
hoặc nhiều tiếng.

Luyện từ và câu

II. Ghi nhớ

Từ đơn và từ phức

1. Tiếng dùng để cấu tạo nên từ. Từ chỉ gồm một
tiếng gọi là từ đơn. Từ gồm hai hay nhiều tiếng
gọi là từ phức.
2. Từ nào cũng có nghĩa và dùng để tạo nên câu.

Luyện từ và câu
III. Luyện tập

Từ đơn và từ phức

Bài 1: Chép vào vở đoạn thơ và dùng dấu gạch chéo để phân cách
các từ trong hai câu thơ cuối đoạn. Ghi lại các từ đơn và từ phức
trong đoạn thơ:
Chỉ / còn / truyện cổ / thiết tha /
Cho / tôi / nhận mặt / ông cha / của / mình /
Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.
Lâm Thị Mỹ Dạ

Chỉ / còn / truyện cổ / thiết tha /
Cho / tôi / nhận mặt / ông cha / của / mình /
Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang.

Từ đơn
chỉ

còn
cho
tôi
của
mình
rất
vừa
lại

Từ phức
truyện cổ
nhận mặt
công bằng
độ lượng
đa mang

thiết tha
ông cha
thông minh
đa tình

Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức
Bài 2: Hãy tìm trong từ điển và ghi lại:

-

3 từ đơn
3 từ phức

+ 3 từ đơn : ăn, học, ngủ
+ 3 từ phức : kinh nghiệm, sạch sẽ, nhà cửa…

Luyện từ và câu

Từ đơn và từ phức
Bài 3: Đặt câu với một từ đơn hoặc với một từ
phức vừa tìm được ở bài tập 2.
M: ( Đặt câu với từ nhà cửa)

Nhà cửa ở thành phố này thật khang trang.

- Hoàn thành vở BT Tiếng việt in.
- Chuẩn bị bài sau: Mở rộng vốn từ: Nhân hậu – Đoàn kết SGK Tiếng
việt 4 trang 33.