Trang 39

Tập làm văn

* Bài văn miêu tả cây cối gồm có mấy phần? Là những
phần nào?

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
1. Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?

2. Các tác giả quan sát cây bằng những giác quan nào?
3. Chỉ ra những hình ảnh so sánh, nhân hóa mà em thích.
4. Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này có tác
dụng gì?
5. Trong ba bài văn trên, bài văn nào tả một loài cây, bài
văn nào tả một cái cây cụ thể?
6. Theo em, miêu tả một loài cây có điểm gì giống và khác
với miêu tả một cây cụ thể?

Cây sầu riêng

Bãi ngô

Cây gạo

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Trình tự
miêu tả

Sầu
riêng
Bãi ngô

Quan sát từng bộ
phận của cây.

Từng thời kì phát triển của cây.

-Tả bao quát.
- Tả hoa, trái.

-Tả thân, lá, cành.

- Tả cây từ lúc bé đến trưởng thành.
- Tả hoa ngô, búp ngô non.
- Tả hoa ngô,bắp ngô,lá ngô lúc sắp thu hoạch.

Cây gạo

- Tả cây gạo vào mùa hoa.
-Tả cây gạo lúc hết mùa hoa.
-Tả cây gạo lúc quả đã già.

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Giác quan

Sầu riêng

Bãi ngô

Cây gạo

Mắt

- Thấy hoa, trái,
- Thấy cây, lá, - Thấy cây, cành,
dáng thân,cành, lá. búp,hoa,bướm,.. hoa, quả ,chim,..

Mũi

- Thấy hương vị
của trái sầu riêng.

Lưỡi

- Thấy vị ngot, béo
ngậy của trái .

Tai

- Nghe tiếng tu hú - Nghe tiếng chim
gọi mùa trái chín. hót trong vòm lá.

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
* Khi quan sát một cây để tả, ta có thể quan sát từng bộ
phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của
cây.
* Khi quan sát một cây để tả, ta có thể kết hợp các giác
quan để quan sát.

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Hình ảnh
So sánh

Nhân
hóa
Tác
dụng

Sầu riêng
- Hoa … như hương cau,...
- Cánh…như vảy cá, hao
hao ...
- Trái.. trông như tổ kiến.

Bãi ngô

Cây gạo

- Cây… như mạ non.
- Búp như kết bằng...
- Hoa … như cỏ may.

- Cánh… như chong …
- Qủa … như con thoi.
- Cây như treo .. mới.

- Búp ngô non núp
trong cuống lá.
- Bắp ngô chờ tay
người đến bẻ.

- Các múi bông gạo nở
đều, chín như nồi cơm
chín đội vung mà cười...
- Cây gạo già mỗi năm
trở lại tuổi xuân.
- Cây gạo trở nên với
dáng vẻ trầm tư. Cây
đứng im, cao lớn, hiền
lành.

* Làm cho cây cối hoa trái có hình dáng sinh
động,tính cách giống như con người hiền hòa
tình cảm, biết chờ đợi để yêu thương…

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học(Sầu riêng, Bãi
ngô, Cây gạo) và nhận xét:
Sầu riêng
- Miêu tả một loài
Cách miêu tả cây.
Giống nhau

Bãi ngô
- Miêu tả một
loài cây.

Cây gạo
- Miêu tả một
cây cụ thể.

- Đều phải quan sát kĩ và sử dụng mọi giác quan; tả các bộ
phận; tả khung cảnh xung quanh cây; dùng biện pháp so sánh,
nhân hoá để khắc hoạ sinh động, chính xác đặc điểm của cây;
bộc lộ tình cảm của người miêu tả.

Khác nhau

+ Tả các loài cây cần chú ý đến đặc điểm phân biệt loài cây này
với các loài cây khác.
+ Tả một cây cụ thể phải chú ý đến đặc điểm riêng của cây đó đặc điểm làm nó khác biệt với các cây cùng loại.

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.

Chú ý:
* Khi quan sát một cây để tả, ta có thể quan sát từng bộ
phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của cây.
*Khi quan sát một cây để tả, ta có thể kết hợp các giác
quan để quan sát.
*Khi quan sát ta kết hợp sử dụng các hình ảnh so sánh,
nhân hóa.
*Tả một loài cây chú ý đặc điểm phân biệt giữa loài cây này
và loài cây khác.
*Tả một cây cụ thể chú ý đặc điểm riêng biệt của loài cây
đó.

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
Bài 2: Quan sát một cây mà em thích trong khu vực
trường em(hoặc nơi em ở) và ghi lại những gì em đã quan
sát được.
Chú ý kiểm tra xem:
a. Trình tự quan sát của em có hợp lí không?
b. Em đã quan sát bằng những giác quan nào?
c. Cái cây em quan sát có gì khác với những cây khác cùng
loại.

Cây phượng vĩ

Cây đa

Cây
bóng
mát

Cây bàng

Cây xoan

Cây mít

Cây dừa

Cây ăn quả

Hoa hồng

Cây hoa quỳnh

Cây
hoa

Cây hoa đào

Cây mai vàng

Tập làm văn
Luyện tập quan sát cây cối.
Bài 2: Quan sát một cây mà em thích trong khu vực
trường em(hoặc nơi em ở) và ghi lại những gì em đã quan
sát được.
* Nhận xét theo các tiêu chuẩn sau:
- Ghi chép có bắt nguồn từ thực tế quan sát không?
- Trình tự quan sát có hợp lí không?
- Những giác quan nào bạn đã sử dụng khi quan sát?
- Cái cây bạn quan sát có khác gì với các cây cùng loại?