PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ SÔNG CẦU
TRƯỜNG THCS HOÀNG VĂN THỤ

Giáo viên: VÕ THỊ LỆ HẰNG

Tiết
Tuần
thứ

Tên bài
CHỦ ĐỀ 5: THƠ VIỆT NAM SAU NĂM 1945

26,
27

111 - MÙA XUÂN NHO NHỎ
- - VIẾNG LĂNG BÁC
118 - SANG THU
- NÓI VỚI CON
- NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ
BÀI THƠ
- CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
- LUYỆN NÓI: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:

Nhà thơ Thanh Hải (1930 – 1980)

Trình bày hiểu biết của em về
tác giả?

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Thanh Hải ( 1930 – 1980 ),
tên khai sinh là Phạm Bá
Ngoãn, quê ở huyện Phong
Điền, tỉnh Thừa Thiên- Huế.
- Ông là một trong những cây
bút có công xây dựng nền văn
học cách mạng ở miền Nam từ
những ngày đầu.

Nhà thơ Thanh Hải (1930 – 1980)

Tác phẩm chính

1962

Tập 1: 1970
Tập 2: 1975

Kể tên
những tác
phẩm chính
của ông?

1977
1982

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
Bài thơ được sáng tác vào
tháng 11 năm 1980, khi nhà
thơ đang nằm trên giường
bệnh- không bao lâu trước khi
nhà thơ qua đời.
3. Đọc - chú thích-bố cục:
Nhà thơ Thanh Hải (1930 – 1980)

Em hãy nêu một vài nét về
tác phẩm?

Văn bản

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

Thanh Hải

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế…

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
3. Đọc - chú thích-bố cục:
Bài thơ bắt đầu từ mạch cảm
xúc trực tiếp, hồn nhiên trong
trẻo trước vẻ đẹp và sức sống
của thiên nhiên. Mở rộng ra là
hình ảnh của mùa xuân đất
nước. Đồng thời biểu hiện
những suy nghĩ, ước nguyện của
nhà thơ.

Nhà thơ Thanh Hải (1930 – 1980)

Mạch
cảm
xúc
của
bài
thơ?
Xác
định
bố
cục
của
bài
Bài thơ được viết theo thể
thơ?
thơ gì, giọng
điệu ntn?

Khổ 1: Cảm xúc của nhà thơ trước
mùa xuân thiên nhiên, đất trời.
Khổ 2, 3: Cảm xúc của nhà thơ về
mùa xuân đất nước.

Bố cục

Khổ 4, 5: Lời ước nguyện chân
thành, tha thiết của nhà thơ.
Khổ 6: Lời ngợi ca quê hương, đất
nước qua điệu dân ca xứ Huế.

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân
thiên nhiên, đất trời: (khổ 1)
- Hình ảnh: dòng sông, bông
hoa, chim chiền chiện.
- Màu sắc: xanh, tím.
- Âm thanh: tiếng chim hót.
-> Hình ảnh chọn lọc, màu
sắc tươi thắm, đặc trưng, âm
thanh rộn ra, vui tươi =>Vẻ
đẹp trong trẻo, đầy sức sống
của mùa xuân xứ Huế.

Bức tranh mùa xuân thiên
Từ những hình ảnh và âm thanh đó
Các
hìnhđược
ảnh được
thể
hiện trong
nhiên
giả
gợi
lên một
khungtác
cảnh
nhưphác
thế nào?
khổ thơ này có gì nổi bật?
họa như thế nào?

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân
thiên nhiên, đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất
nước: (khổ 2&3)

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

- “Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”
NT:+ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (
từ thính giác -> thị giác, xúc
giác )
+ Điệp từ '' tôi ''
+ Động từ ( đưa tay, hứng )
-> Chủ động đón nhận vẻ đẹp của
thiên nhiên.
=> Niềm say sưa, ngây ngất, xốn
xang, rạo rực của nhà thơ trước
Trước
đẹp thiên
đất trời
khi vào
vẻ đẹpvẻcủa
nhiên,
đấtxuân,
trời
tác
có cảm xúc như thế nào ?
lúcgiả
vàođãxuân.

Nghệ thuật nào được sử dụng? Em
hiểu“Từng giọt long lanh rơi”nghĩa là
như thế nào?

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Ðất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Ðất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân
thiên nhiên, đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất
nước: (khổ 2&3)

MX
nước
đượcmùa
cảmxuân
nhận
Từ
đó,đất
cảnh
tượng
Phân tích cách dùng từ “ lộc”
bằng những
hình
ảnh nào ?
hiện lên
ntn?
trong khổ thơ?

giắt đầy

Người cầm súng
Bảo vệ tổ quốc

Lộc

trải dài

Người ra đồng
Lao động dựng
xây đất nước

Sức sống, sức xuân mạnh mẽ, căng tràn trên mọi miền đất nước.

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân
thiên nhiên, đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất
nước: (khổ 2&3)

Ở đây, tác giả đã suy tư những gì
về đất nước? Biện pháp tu từ gì
được sử dụng trong 2 khổ thơ?

“Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao”

 Điệp “tất cả như”
Từ láy “hối hả”; “xôn xao”
Nhịp thơ nhanh

 Nhấn mạnh sức sống, sức xuân mạnh mẽ và
khí thế khẩn trương của quê hương đất nước
 Tạo âm hưởng vui tươi, rộn ràng
 Sự lạc quan, say mê và tin yêu của tác giả

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân
thiên nhiên, đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất
nước: (khổ 2&3)

Nêu cảm nhận của em về lời thơ:
“Đất nước bốn ngàn năm...Cứ đi
lên phía trước”?

“Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.”

- Bề dày lịch sử dựng nước và giữ nước với biết bao gian khổ thăng
trầm
 Thái độ của nhà thơ: Vừa trân trọng tự hào lại vừa trĩu nặng yêu
thương bởi những thăng trầm gian khổ mà dân tộc ta đã phải trải
qua.
 Lẽ sống thủy chung tình nghĩa, uống nước nhớ nguồn.

Năm 1980
+ Đất nước ta vừa ra khỏi 2 cuộc chiến tranh biên giới.
+ Nền kinh tế bao cấp còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém.
+ Chiến tranh khiến cho cơ sở vật chất bị phá hủy, nền kinh tế kiệt
quệ, đời sống nhân dân vô cùng đói khổ.

TIẾT 11, 112 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

MÙA XUÂN NHO NHỎ

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân thiên nhiên,
đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất nước: (khổ 2&3)
3. Tâm niệm của nhà thơ: (khổ 4&5)

(Thanh Hải)

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

I. Tìm hiểu chung:

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân thiên nhiên,
đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất nước: (khổ 2&3)
3. Tâm niệm của nhà thơ: (khổ 4&5)
- Ta làm: con chim hót; Một cành
hoa; Một nốt trầm, Mùa xuân nho
nhỏ; Dù là: tuổi 20, tóc bạc.
-> Một ước nguyện khiêm nhường Từ t/cảm trào dâng suy tư
đó của tg, em cảm nhận
giản dị, chân thành và tha thiết,
thêm được một quan niệm
thầm lặng không kể thời gian.
Em có
nhận
xétntn?
như thế
cống
hiến
4. Lời ngợi ca quê hương, đất
Biện
pháp
tu
từ
gì được
Nhà thơ tâm niệm
điều
nào về khát vọng trên?
nước: (khổ 6)
sử dụng?
gì?

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế…

TIẾT 111, 112 – Văn bản –

MÙA XUÂN NHO NHỎ
(Thanh Hải)

I. Tìm hiểu chung:

II. Đọc-hiểu văn bản.
1. Cảm nghĩ về mùa xuân thiên nhiên,
đất trời: (khổ 1)
2. Mùa xuân của đất nước: (khổ 2&3)
3. Tâm niệm của nhà thơ: (khổ 4&5)
4. Lời ngợi ca quê hương, đất
nước: (khổ 6)
Khổ cuối mang âm hưởng của
khúc dân ca xứ Huế. Điệp khúc như
lời hát-> lòng tự hào, thiết tha yêu
quê hương, đất nước Lời khẳng
định giá trị truyền thống vững bền
của dân tộc.

Biện
pháp
nào
Cùng
vớinghệ
ước thuật
nguyện
Cách
đưa
hình
ảnh, cùng
được
sửđây
dụng?
Cách
kết
cống
hiến
làem
lờicho
ngợi
ca
về
NT
điệp
ngữ
tanhận
thấy
Qua
cảm
thúc
cóđiều
gìcủa
đáng
chú
quê
hương,
dân
tình
cảm
giảý?
với
được
gìtác
vềtộc.Vậy
Thanh
lời ngợi
caHải?
đó
thể
quê
hương
nhưđược
thế nào?
hiện qua những lời thơ
nào?

Tiết 46
1- Nghệ
thuật:
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

+ Thể thơ 5 chữ gần với điệu ca xứ Huế.
Ngôn
ngữ giản
-Phạm
Tiến Duậtdị, trong
sáng.
I. Tìm
hiểu chung
+ Đọc
Kết hiểu
hợpvăn
hình
II.
bảnảnh tự nhiên, giản dị với hình ảnh giàu ý
nghĩa biểu
khát
quát.
1. Đọctrưng,
- Tìm hiểu
chú
thích
2.+Nhan
bàibài
thơ thơ chặt chẽ trên sự phát triển của hình
Cấuđềtứ
3. Phân
tích
ảnh mùa
xuân.
3.1. Hình ảnh những chiếc xe
+không
Giọng
điệu bài thơ có sự biến đổi phù hợp với nội dung
kính
thực khốc liệt thời
từng đoạnHiện
.
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
2- Ý nghĩa
bản: ra trận để
những văn
con đường
lại dấu
trên những
những chiếc
Bài thơ
thểtích
hiện
rung
xe không kính.

cảm tinh tế của nhà thơ trước
vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được
cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.

IV. LUYỆN TẬP

Câu 1: Mùa xuân nho nhỏ được viết
giống thể thơ của tác phẩm nào?
A
   A. Đêm
nay Bác không ngủ
   B. Bài thơ về tiểu đội xe không kính
   C. Đồng chí
   D. Đoàn thuyền đánh cá

Câu 2: Mùa xuân nho nhỏ bắt nguồn từ
cảm xúc nào?
   A. Cảm xúc về vẻ đẹp và truyền thống của đất

nước
   B.  Cảm xúc về thời điểm lịch sử đáng nhớ của
dân tộc
   C. Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân Hà Nội
D Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế
   D. 
Cảm xúc về thời điểm lịch sử đáng nhớ của dân
tộc

Tiết 46
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

1- Bài vừa học:
I. Tìm
- Đọchiểu
diễnchung
cảm và học thuộc lòng bài thơ.

-Phạm Tiến Duật-

II. Đọc hiểu văn bản
- Vận dụng viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về mùa
1.xuân.
Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. Nhan đề bài thơ
3. Phân tích
3.1.
Hình
những
chiếc
xe BÁC/ SGK/ 58
2- Bài
sắpảnh
học:
VIẾNG
LĂNG
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
chiến tranh: bom đạn kẻ thù,
những con đường ra trận để
lại dấu tích trên những chiếc
xe không kính.