Hãy xác định kiểu câu và giải thích vì sao?

01

Em đã làm bài tập về nhà chưa?
Ôi! Thời tiết hôm nay thật tuyệt!

02
03

Đừng hút thuốc.

CÂU CẢM THÁN

Bố cục bài học

ĐẶC ĐIỂM
HÌNH
THỨC VÀ
CHỨC
NĂNG

LUYỆN
TẬP

ĐẶC ĐIỂM
HÌNH THỨC
VÀ CHỨC
NĂNG

1. Ngữ liệu sgk
HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm 1+3
(Ví dụ a)

Nhóm 2+ 4
(Ví dụ b)

1, Ngữ liệu sgk

a, Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng
lão cũng có thể làm liều như ai hết... Một
người như thế ấy!... Một người đã khóc
vì trót lừa một con chó!... Một người nhịn
ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn
liên lụy đến hàng xóm láng giềng... Con
người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót
Binh Tư để có ăn ư? Cuộc đời quả thật
cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn...

 Dấu hiệu nhận biết: Từ cảm
thán: “Hỡi ơi”, dấu “!”

1, Ngữ liệu sgk
b, Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

 Dấu hiệu nhận biết: Từ cảm thán:
“Than ôi” dấu “!”

Khi viết đơn, biên bản,
hợp đồng hay trình bày
kết quả của một bài
toán...có dùng câi cảm
thán không? Vì sao?

2.Hình thức nhận
biết
Câu cảm thán được cấu tạo nhờ
những từ ngữ cảm thán như: ôi, than
ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), trời ơi; thay,
biết bao, xiết bao, biết chừng nào,…
Khi viết, câu cảm thán thường kết
thúc bằng dấu chấm than.

3. Chức năng của
câu

Câu cảm thán là câu dùng để
bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm
xúc của người nói, người viết
đối với người, sự vật, sự việc
được nói tới.

Câu cảm thán
Hình thức
Có từ
ngữ cảm
thán

Thường
kết thúc
bằng dấu
chấm
than

Chức năng
Bộc lộ
trực tiếp
cảm xúc

Dùng
trong
giao tiếp
và văn
chương

PHIẾU HỌC TẬP
Câu nghi
vấn
Đặc điểm
hình thức
Chức năng

Câu cầu
khiến

Câu cảm
thán

PHIẾU HỌC TẬP

Đặc điểm
hình thức

Chức năng

Câu nghi vấn

Câu cầu khiến

Câu cảm thán

- Dấu chấm hỏi
- Thường có các
từ: ai, gì, nào,
sao, tại sao, đâu,
bao giờ, hả...

- Dấu chấm than
hoặc dấu chấm
- Ngữ điệu cầu khiến
- Thường có các từ:
hãy, chớ, đừng, đi,
thôi....

- Dấu chấm than
- Thường có các
từ: ôi, than ôi,
hỡi ơi, biết chừng
nào....

- Dùng để hỏi

- Dùng để ra
lệnh, yêu cầu, đề
nghị, khuyên
bảo...

- Dùng để bộc lộ
trực tiếp cảm
xúc của người
nói

Ghi nhớ
Câu cảm thán là câu dùng để bộc lộ trực tiếp tình
cảm, cảm xúc của người nói, người viết đối với
người, sự vật, sự việc được nói tới.
Câu cảm thán được cấu tạo nhờ những từ ngữ
cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ơi (ôi),
trời ơi; thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào,…
Khi viết, câu cảm thán thường kết thúc bằng
dấu chấm than.

LUYỆN TẬP

BÀI 1
a) Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức
trời! Thế đê không sao cự lại được với thế nước!
Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
b) Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
c) Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống
hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho những
cử chỉ ngu dại của mình thôi. Tôi đã phải trải
cảnh như thế. Thoát nạn rồi, mà còn ân hận
quá, ân hận mãi.

BÀI 1
a) Than ôi! Sức người khó lòng địch nổi với sức
trời! Thế đê không sao cự lại được với thế nước!
Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
b) Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
c) Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống
hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ cho những
cử chỉ ngu dại của mình thôi. Tôi đã phải trải
cảnh như thế. Thoát nạn rồi, mà còn ân hận
quá, ân hận mãi.

1
2
3
4
5
6

T Ừ C Ả M T
Q U Ê H Ư
T H
C Â U N G
N G Ắ M
R A
N

G

Ữ

V

H
Ơ
Ế
H
T
L

Á
N
L
I
R
Ệ

Ă

N
G
Ữ
V Ấ N
Ă N G
N H
N

Hàng
Hàng
ngang
ngang
sốsố
65
3
gồm
cócó
65
9
ô10
chữ:
Hàng
ngang
số
1gồm
4
gồm
có
8ô
ôchữ:
ôchữ:
chữ:
Hàng
ngang
số thơ
2những
gồm
có
8Chí
ônăng
chữ:
Đây
Đây
làlà
một
tên
trong
bài
nhà
tiêu
Hồ
chức
biểu
nhất
Minh
của
màphong
em
của
vừa
câu
trào
được
cầu
Thơ
học.
khiến
mới thời
chỉ sự
kì
Đây
là
tên
câu
của
có thơ
chức
cáccủa
từ
năng
thường
chính
gặp
là chính
dùng
trong
để
câu
hỏi.
cảm
thán.
dứt
đầu.
khoát
tuyệt
đối mà
củacuối
người
Đây
là tên
bài thơ
bàinói.
thơ này có câu: Tôi thấy nhớ cái mùi