CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC
EM HỌC SINH LỚP 9A1

GV: Lê Thị Mai Huyên
TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ

ÁC LIỆT ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN

NGỮ VĂN 9
TIẾT 110-111

Lê Minh Khuê

I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHÚ THÍCH:
1. Tác giả Lê Minh Khuê:

Lê Minh Khuê

- Sinh năm 1949, quê ở huyện
Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
- Gia nhập thanh niên xung
phong trong kháng chiến
chống Mĩ.
- Bà là cây bút chuyên viết
truyện ngắn, trong những
năm chiến tranh bà viết về đề
tài chiến tranh và sau 1975 bà
viết nhiều về đời sống xã hội
trên con đường đổi mới.

2. Tác phẩm:

NHỮNG THANH NIÊN XUNG PHONG

TÌNH NGUYỆN LÊN ĐƯÒNG NHẬP NGŨ

+ Thể loại: truyện ngắn.
+ Hoàn cảnh sáng tác:
1971, khi cuộc kháng
chiến chống Mĩ diễn ra
ác liệt.
+ Chủ đề: Ca ngợi tinh
thần yêu nước của dân
tộc mà đặc biệt là những
tấm gương nữ anh hùng.
+ Bố cục: 4 phần.

Tóm tắt văn bản

-Truyện ngắn“Những ngôi sao xa xôi” viết về ba cô gái thanh
niên xung phong - Phương Định, Nho ,Thao- trong đội trinh
sát mặt đường tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường
Sơn.
-Chị Thao là tổ trưởng đội trinh sát mặt đường, nhiệm vụ họ
là quan sát địch đánh bom, đánh dấu vị trí bom chưa nổ, đo
lượng đất đá phải san lấp, nếu cần thì phá bom.
-Công việc vô cùng nguy hiểm, họ luôn đối mặt với thần chết.
-Tuy vậy họ luôn can đảm và hoàn thành nhiệm vụ.
-Trong một trận càn Nho đã bị thương, chị Thao và Phương
Định đã tận tình săn sóc cho Nho.
-Nho ngủ thiếp đi, lúc này Phương Định và chị Thao nhìn
nhau hát những câu hát với niềm xúc động nghẹn ngào.
-Phương Định suy tư về những kỉ niệm sau trận chiến.

Vì sao tác giả lại đặt nhan
Nhan đề
phẩm
là một hình ảnh
đề tác
văn bản
là “Những
ngôichỉ
saoba
xa xôi”?
ẩn dụ đẹp đẽ:
cô gái thanh niên

xung phong Thao, Nho và Phương
Định với những phẩm chất sáng ngời.
Họ mãi là những ngôi sao sáng trên
bầu trời .

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Cuộc sống ở cao điểm:

a. Không gian mặt đường:

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN:
1. Cuộc sống ở cao điểm:

a, Không gian mặt đường:
- Cảnh vật: đường lở loét, máy bay rít, bom
nổ, cây bật gốc, nóng nực…
 ác liệt, nguy hiểm.
- Con người: ba nữ thanh niên xung phong
theo dõi mặt đường, phá bom, chạy trên cao
điểm…
 nguy nan, anh dũng.

* Không gian hang đá:

b. Không gian hang đá:
- Cảnh vật ẩm ướt, không khí mát lạnh
mát lạnh, yên tĩnh…
- Ba cô gái thanh niên xung phong sinh
hoạt, nghỉ ngơi…
 Êm dịu, bình yên.

Thảo luận nhóm
Trình bày sự đối lập của hai không gian trên.

2. Những ngôi sao xa xôi:

2. Những ngôi sao xa xôi:
a.Phương Định:

Thảo luận nhóm
*Hình dáng, hoàn cảnh
xuất thân.
*Đời sống tâm hồn, tình
cảm.
* Phẩm chất chiến sĩ.

Nhân vật Phương Định
*Về hình dáng và hoàn cảnh xuất thân:
- Là một cô gái khá, hai bím tóc dày, tương đối mềm,
một cái cổ cao, kêu hãnh như đài hoa loa kèn, có cái
nhìn sao mà xa xăm…; là con gái Hà Nội, có tuổi thơ
bên người mẹ, một góc phố, những kỉ niệm…
*Đời sống tâm hồn, tình cảm:
- Thích ngắm mình trong gương, rất điệu; thích hát,
thích ngồi bó gối mơ màng; bế Nho đặt lên đùi mình,
rửa bằng nước đun sôi; pha sữa; yêu quý những
người có ngôi Sao trên mũ…
*Phẩm chất chiến sĩ:
- Tuân lệnh chị Thao, thể hiện qua lần phá bom…

2. Những ngôi sao xa xôi:
a,Phương Định:
*Về hình dáng và hoàn cảnh xuất thân:Cô gái
Hà Nội, có ngoại hình đẹp, luôn hồi tưởng về
tuổi thơ.
*Đời sống tâm hồn, tình cảm:Hồn nhiên, trong
sáng, mơ mộng, dũng cảm, yêu mến đồng đội.
*Phẩm chất chiến sĩ:Gan dạ, dũng cảm, nghiêm
túc trong công việc.

2. Những ngôi sao xa xôi:
b. Thao:

Nhân vật Thao

- Nhai bánh bích quy, tỏ ra bình tĩnh đến phát
bực; chị nghẹn ngào, không nước mắt; thấy
máu, thấy vắt là nhắm mắt lại, mặt tái mét; áo
lót cái nào cũng thêu chỉ màu, lông mày tỉa nhỏ
như cái tăm;có ba cuốn sổ dày chép bài hát; chỉ
định Phương Định ở nhà…

Can đảm, dứt khoát, dũng cảm trong công việc ,
mềm yếu trong tình cảm, thích làm đẹp.

2. Những ngôi sao xa xôi:
c. Nho:

Nhân vật Nho
Thích ăn kẹo, thích thiêu thùa, đáng yêu như
một que kem, nói đùa “không chết đâu”…

Hồn nhiên, đáng yêu, dũng cảm

Thảo luận nhóm

Đề tài
Những đặc điểm chung của ba cô
gái thanh niên xung phong
Phương Định, Nho, Thao

Những điểm chung của ba cô gái:
Phương Định, Thao, Nho
- Tinh thần trách nhiệm cao trong công việc
-Dũng cảm không sợ hy sinh
-Tình đồng đội gắn bó
- Nhạy cảm, nhiều mơ ước, thích làm đẹp…
Lòng yêu nước
Phẩm chất của thế hệ trẻ Việt Nam
trong thời kì chống Mĩ cứu nước

Tõ hiÖn thùc cuéc sèng cña c¸c c« g¸i
thanh niªn xung phong trong truyện
ngắn em vừa tìm hiểu , em liªn tư­ëng tíi
v¨n b¶n nµo ®· häc? So s¸nh ®iÓm gièng
nhau gi÷a các v¨n b¶n vÒ néi dung trªn?

§iÓm gièng nhau:
Hoµn c¶nh ¸c liÖt cña cuéc chiÕn
tranh.Sù l¹c quan yªu ®êi trÎ trung
cña nh÷ng ng­êi lÝnh, thanh niªn
xung phong, vẻ đẹp cña lßng can
đ¶m coi th­êng hiÓm nguy.

III. TỔNG KẾT:

• Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh
Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ
mộng,tinh thần dũng cảm, cuộc chiến đấu đầy
gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan
của những cô gái thanh niên xung phong trên
tuyến đường Trường Sơn. Đó là hình ảnh đẹp,
tiêu biểu về thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng
chiến chống Mĩ.
• Vai kể là nhân vật chính, có cách kể chuyện tự
nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung và đặc biệt
thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân
vật.

Hình ảnh trên làm em nghĩ gì về m«i trường, về chiến tranh và thái
độ của em như thế nào về những vấn đề trên?

Mở rộng: Chiến tranh
- Hủy hoại nghiêm trọng môi trường thiên nhiên, môi
trường sống của con người và vạn vật ( Phá hủy thảm cây
xanh, ô nhiễm nguồn nước, không khí v.v…)
- Để lại những di chứng nghiêm trọng cho con người nhiều
thế hệ ( Nhiễm chất độc da cam, nhiều căn bệnh nguy
hiểm… )
- Thái độ: Căm ghét chiến tranh, có những hành vi chống
lại những thế lực gây chiến tranh, phá hoại môi trường….
- Hành động cụ thể: ……..

Một số dẫn chứng về các câu thơ :
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa
( Tố Hữu)

Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai
( Tố Hữu)
Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảnh trời nho nhỏ ( …)
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời nằm yên trong lòng đất
Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng
Có phải thịt da em mềm mại trắng trong
Đã hóa thành những làn mây trắng
( Lâm Thị Mỹ Dạ)

Cạnh giếng nước có bom từ trường
Em không rửa ngủ ngày chân lấm
Ngày em phá nhiều bom nổ chậm
Đêm nằm mơ nói mớ vang nhà
( Gửi em – cô thanh niên xung phong- Phạm Tiến Duật)

• Hướng dẫn ôn tập ở nhà :
- Tóm tắt tác phẩm, xem lại nội dung đã phân tích.
-Tìm hiểu những vẻ đẹp riêng trong tính cách của các
nhân vật.
-Tập phân tích nhân vật Phương Định theo các đặc
điểm: hình dáng, hoàn cảnh xuất thân; đời sống tâm
hồn và tình cảm; phẩm chất chiến sĩ
- Phân tích tâm lý nhân vật Phương Định ( theo gợi ý
câu hỏi 3 SGK/ trang 121.
- Phân tích ý nghĩa nhan đề của truyện, khái quát chủ
đề tác phẩm.
- Tìm hiểu nghệ thuật của truyện: lời trần thuật, đối
thoại, miêu tả tâm lí nhân vật.
- Cảm nghĩ của em về tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc
kháng chiến chống Mỹ qua hình ảnh ba cô gái TNXP.

CHUẨN BỊ BÀI MỚI
- Soạn bài: Mùa xuân nho nhỏ
+ Đọc diễn cảm bài thơ.
+ Tìm hiểu một số câu hỏi trong sgk.
+ Tìm hình ảnh nghệ thuật có trong bài thơ
-