Thứ ba ngày 21 tháng 2 năm 2023

Luyện từ và câu

*Khởi động:
Câu chuyện Dê Đen và Dê Trắng

Những dấu câu nào có trong đoạn hội thoại trên ?
Sói lại quát hỏi:
- Mi có gì ở chân?
- Dạ, dạ, chân của tôi có móng ạ...ạ.
- Trên đầu mi có gì?
- Dạ, dạ, trên đầu tôi có đôi sừng mới nhú...
Sói càng quát to hơn:
- Trái tim mi thế nào?
- Ôi, ôi, trái...trái tim tôi đang run sợ...sợ...

Thứ ba ngày 21 tháng 2 năm 2023
Luyện từ và câu

Dấu gạch ngang

Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức
Nắm được tác dụng của dấu gạch ngang
2. Kĩ năng
Nhận biết và nêu tác dụng của dấu gạch ngang; viết được
đoạn văn có dung dấu gạch ngang.
3. Thái độ: Học tập tích cực, chăm chỉ.
4. Góp phần phát triển năng lực: Năng lực tự học, năng lực
giao tiếp và hợp tác.

Thứ ba ngày 21 tháng 2 năm 2023
Luyện từ và câu

Dấu gạch ngang
I. Nhận xét
1. Đọc nội dung bài 1, tìm những câu có chứa dấu
gạch ngang (dấu -) trong các đoạn văn sau.

Bài 1: Tìm các câu có chứa dấu gạch ngang và nêu tác dụng của dấu gạch
ngang.
a) Thấy tôi sán đến gần, ông hỏi tôi :
- Cháu con ai?
- Thưa ông, cháu là con ông Thư.
Duy Khán
b) Con cá sấu này màu da xám ngoét như da cây bần, gai lưng mọc chừng ba đốt ngón
tay, trông dễ sợ. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật kinh khủng dùng để tấn
công - đã bị trói xếp vào bên mạng sườn.
Theo Đoàn Giỏi
c) Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện các biện pháp sau đây :
- Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp xúc đều với nền.
- Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt không quay được sẽ làm
nóng chảy cuộn dây trong quạt.
- Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng quay của quạt, nhưng
không nên tra quá nhiều, vì dầu mỡ sẽ chảy vào trong làm hỏng dây bên trong quạt.
- Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát, sạch sẽ, ít bụi bặm.

a) Thấy tôi sán đến gần, ông hỏi tôi :
-- Cháu con ai?
-- Thưa ông, cháu là con ông Thư.
Duy Khán
Dấu (-) dùng để đánh dấu chỗ bắt
đầu lời nói của nhân vật trong đối thoại.

b) Con cá sấu này màu da xám ngoét như da cây
bần, gai lưng mọc chừng ba đốt ngón tay, trông dễ
sợ. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con vật
kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp vào
bên mạng sườn.
Theo ĐOÀN GIỎI

b) Con cá sấu này màu da xám ngoét như da cây
bần, gái lưng mọc chừng ba đốt ngón tay, trông
dễ sợ. Cái đuôi dài - bộ phận khỏe nhất của con
vật kinh khủng dùng để tấn công - đã bị trói xếp
vào bên mạng sườn.
Theo ĐOÀN GIỎI
Dấu (-) dùng để đánh dấu phần
chú thích trong câu

c) Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện các biện
pháp sau đây :
-- Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp
xúc đều với nền.
-- Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt
không quay được sẽ làm nóng chảy cuộn dây trong quạt.
-- Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng
quay của quạt, nhưng không nên tra quá nhiều, vì dầu mỡ sẽ
chảy vào trong làm hỏng dây bên trong quạt.
-- Khi không dùng, cất quạt vào nơi khô, mát, sạch sẽ, ít bụi
bặm.
Theo Phạm Đình Cương

?
c) Để quạt điện được bền, người dùng nên thực hiện các biện pháp
sau đây :
-- Trước khi bật quạt, đặt quạt nơi chắc chắn để chân quạt tiếp xúc
đều với nền.
-- Khi điện đã vào quạt, tránh để cánh quạt bị vướng víu, quạt không
quay được sẽ làm nóng chảy cuộn dây trong quạt.
-- Hằng năm, tra dầu mỡ vào ổ trục, bộ phận điều khiển hướng quay
của quạt, nhưng không nên tra quá nhiều, vì dầu mỡ sẽ chảy vào
trong làm hỏng dây bên trong quạt.
Theo Phạm Đình Cương
Dùng để đánh dấu các ý trong một đoạn liệt kê.

GHI NHỚ
Dấu gạch ngang dùng để đánh dấu:
1. Chỗ bắt đầu lời nói của nhân vật trong
đối thoại.
2. Phần chú thích trong câu.
3. Các ý trong một đoạn liệt kệ.

III. Luyện tập
Bài tập 1 :
- Đọc đoạn văn sau.
- Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện
dưới đây và nêu tác dụng của mỗi dấu.

Quà tặng cha
Một hôm Pa-xcan đi đâu về khuya, thấy bố mình - một viên chức
tài chính vẫn cặm cụi trước bàn làm việc. Anh rón rén lại gần. Ông bố vẫn
mải mê với những con số: Ông đang phải kiểm tra sổ sách.
“Những dãy tính cộng hàng ngàn con số, một công việc buồn tẻ
làm sao !” - Pa-xcan nghĩ thầm. Trong óc chàng sinh viên trẻ tuổi chợt lóe
lên một tia sáng. Anh lặng lẽ rút về phòng mình và vạch một sơ đồ gì đó lên
giấy.
Mươi hôm sau, ông bố rất ngạc nhiên thấy con mình ôm một vật gì
kì lạ đặt trước bàn mình.
- Con hi vọng món quà nhỏ này sẽ làm bố bớt đâu đầu vì những
con tính - Pa-xcan nói.
Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà pa-xcan đã đặt hết tình cảm
của người con vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên thế
giới, tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại.
Theo Lê Nguyên Long, Phạm Ngọc Toàn

Pa-xcan : 1623-1662
Nhà vật lí học, nhà toán
học, nhà triết học, văn
học nổi tiếng người
Pháp. Sáng chế ra máy
tính năm 18 tuổi.

ĐOẠN 1
Một hôm Pa-xcan đi đâu về khuya, thấy bố
mình -- một viên chức tài chính -vẫn - cặm cụi
trước bàn làm việc. Anh rón rén lại gần. Ông bố
vẫn mải mê với những con số: Ông đang phải
kiểm tra sổ sách.
Dấu (-) đánh dấu phần chú thích trong câu.

Bài tập 1 : Tìm dấu gạch ngang trong mẩu chuyện
dưới đây và nêu tác dụng của mỗi dấu.

“Những dãy tính cộng hàng ngàn con số,
một công việc buồn tẻ làm sao !” - Pa-xcan nghĩ
thầm. Trong óc chàng sinh viên trẻ tuổi chợt lóe
lên một tia sáng. Anh lặng lẽ rút về phòng mình
và vạch một sơ đồ gì đó lên giấy.
Dấu (-) đánh dấu phần chú thích
trong câu.

Mươi hôm sau, ông bố rất ngạc nhiên thấy
con mình ôm một vật gì kì lạ đặt trước bàn
mình.- này sẽ làm bố
- Con hi vọng món quà nhỏ
bớt đau đầu vì những con tính - Pa-xcan nói.
Dấu (-) thứ nhất : Đánh dấu chỗ bắt
đầu lời nói của Pa-xcan.
Dấu (-) thứ hai : Đánh dấu phần chú
thích trong câu.

Bài tập 2 :
Viết một đoạn văn kể lại một cuộc nói
chuyện giữa bố hoặc mẹ với em về tình hình
học tập của em trong tuần qua, trong đó có
dùng dấu gạch ngang để đánh dấu các câu đối
thoại và đánh dấu phần chú thích.

Vừa đi làm về, mẹ hỏi em :
- Con đã làm xong bài tập cô giáo giao
chưa?
- Con làm xong hết rồi mẹ ạ - Em vui
vẻ trả lời.

Sau bữa cơm, bố và em ngồi ở phòng khách xem ti vi
và ăn hoa quả. Bỗng bố quay sang hỏi em:
- Dạo này con học tốt chứ Hoa?
- Dạ, thưa bố, con học vẫn tốt ạ! Hôm qua, cô giáo trả bài
kiểm tra cuối kì, con được tận 4 điểm 10 ạ - Em vừa cười
vừa vui vẻ trả lời.
Bố vừa xoa đầu em vừa nói:
- Vậy thì chắc chắn, kì này Hoa của bố đạt học sinh giỏi rồi?
- Dạ tất nhiên rồi bố. Điểm của con đứng thứ hai lớp, chỉ sau
mỗi bạn lớp trưởng thôi ạ! - Em nhanh nhảu đáp.
Bố cười gật gù tỏ vẻ hài lòng.

THANK YOU