Em đã được học những cách nối
các vế câu trong câu ghép chỉ
quan hệ gì ?
- Quan hệ nguyên nhân – kết quả
- Quan hệ giả thiết – kết quả
- Quan hệ tương phản

Luyện từ và câu

Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

I. Nhận xét

1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:

Chẳng những Hồng chăm học mà
C

bạn ấy còn rất chăm làm.
C

V

V

Các bước phân tích cấu tạo một câu ghép:

- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.

Luyện từ và câu

Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ

Ví dụ 1: Chẳng những Hồng chăm học
C

V

VÕ 2: mà bạn ấy còn rất chăm làm.
C

Chẳng những …

V

mà …(Quan hệ tăng tiến)

2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có thể nối
các vế câu có quan hệ tăng tiến.
chẳng những ... mà ...
không những ... mà ...
không chỉ ...
mà ...
chẳng những ... mà còn...
không những ... mà còn...
VD : Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy
còn rất chăm làm.

- Không những Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Hồng không những chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Hồng không chỉ chăm học mà bạn ấy còn rất
chăm làm.
- Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất
chăm làm.

II. Ghi nhớ

Để thể hiện quan hệ tăng tiến
giữa các vế câu ghép, ta có thể
nối chúng bằng một trongcác
cặp quan hệ từ: không những…
mà… ;chẳng những… mà… ;
không chỉ… mà…

III. Luyện tập
1 Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ

quan

hệ tăng tiến trong mẩu chuyện vui:
Người lái xe đãng trí (SGK trang 54)

Người lái xe đãng trí
Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn
công an:
- A lô ! Xin các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khóa
cửa xe cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào
xe của tôi.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà
chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
Thật không thể tưởng tượng nổi!
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì
trực ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại :
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hóa ra tôi ngồi
nhầm vào hàng ghế sau.

Người lái xe đãng trí
Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn
công an:
- A lô ! Xin các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khóa
cửa
cẩn
thậnấynhưng
trộm
Bọnxe
bất
lương
không bọn
chỉ ăn
cắpvẫn
tayđột
lái nhập
mà vào
xechúng
của tôi.
còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà
chúng còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
Thật không thể tưởng tượng nổi!
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì
trực ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại :
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hóa ra tôi ngồi
nhầm vào hàng ghế sau.

2 T×m quan hÖ tõ thÝch hîp víi mçi chç chÊm:
a)Tiếng cườikhông nh
…ững (không chỉ; chẳng những
đem lại niềm vui cho mọimà
người … nó còn là một
liều thuốc trường sinh.
b) Chẳng…những (không những) hoa sen đẹp mà…
nó còn tượng trưng cho sự thanh khiết của tâm
hồn Việt Nam.
c) Ngày nay, trên đất nước ta,
không chỉ
…
công an
mà
làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự, an
ninh … mỗi
một người dân đều có trách nhiệm bảo vệ công
cuộc xây dựng hòa bình.

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 1
Câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến là:
A.Vì bạn Nam cố gắng học tập nên kết quả thi đạt
điểm cao.
B.Bạn Ngọc không chỉ xinh đẹp mà bạn ấy còn
học giỏi.
C. Tuy gia đình gặp nhiều khó khăn nhưng bạn
Nga vẫn phấn đấu học tốt

Hết giờ

B

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Câu hỏi

Thời gian

Đáp án

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 2
Điền cặp từ thích hợp vào câu : “Đứa trẻ …
không nín khóc …nó lại còn khóc to hơn''.
A.Không những … mà…
B.Vì … nên
C.Mặc dù … nhưng…

Hết giờ
A

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Câu hỏi

Thời gian

Đáp án

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 3
Trong các cặp từ dưới đây, cặp từ thể hiện
mối quan hệ tăng tiến là:
A.Tuy… nhưng…; mặc dù…nhưng…; dù…
nhưng…
B.Nếu… thì; hễ… thì…; giá… thì…
C.Không những… mà…; chẳng những… mà…;
không chỉ… mà…

Hết giờ
C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Câu hỏi

Thời gian

Đáp án

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 4
Em đã được học những cách nối các vế câu
ghép thể hiện quan hệ:
A.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản.
B.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tăng
tiến.
C.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản, tăng tiến.

Hết giờ

C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

Câu hỏi

Thời gian

Đáp án

Bài 1:

Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà chúng
còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.
Bài 2:
a)Tiếng cười …
đem lại niềm vui cho mọi người … nó
còn là một liều thuốc trường sinh.
b) … hoa sen đẹp … nó còn tượng trưng cho sự
thanh khiết của tâm hồn Việt Nam.

c) Ngày nay, trên đất nước ta, … công an làm nhiệm vụ

giữ gìn trật tự, an ninh … mỗi một người dân đều có
trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hòa bình.