Tiết 45 - Bài 50.
HỆ SINH THÁI

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một
hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn
và lưới thức ăn.

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một
hệ sinh thái ?

Quan sát hình ảnh trả lời câu hỏi:

Hệ sinh thái rừng nhiệt đới

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một
hệ sinh thái ?

1. Những thành phần vô sinh và hữu sinh
có thể có trong hệ sinh thái rừng?
2. Lá và cành cây mục là thức ăn của
những sinh vật nào ?
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào đối
với đời sống sinh vật rừng?
4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế
nào tới thực vật?
5. Nếu như rừng bị cháy mất hầu hết các
cây gỗ lớn, nhỏ và cỏ thì điều gì sẽ xảy
ra? Tại sao?

Bài 50. HỆ SINH THÁI

1. Những thành phần vô sinh và hữu sinh có thể có trong
hệ sinh thái rừng?
- Thành phần vô sinh: đất, nước, ánh sáng, nhiệt độ….

2. Lá và cành cây mục là thức ăn của những sinh vật nào ?
- Lá
Thành
phần
( hổ,sinh
hươu,
chim…),
thựcvi
và cành
câyhữu
mụcsinh:
là thứcĐộng
ăn củavật
những
vật phân
giải: Nấm,
vật
( cây
cỏ,đất…..
cây gỗ…), nấm, vi sinh vật….
khuẩn,
giun

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
3. Cây rừng có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống sinh
vật rừng?
- Là nguồn thức ăn, nơi ở, nơi sinh sản.
- Tạo khí hậu ôn hòa…
4. Động vật rừng có ảnh hưởng như thế nào tới thực vật?
- Động vật ăn thực vật
- Thụ phấn cho hoa, phát tán quả và hạt.
- Cung cấp phân bón.
- Xác động vật tạo chất mùn.

Thực vật

Động vật

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
5. Nếu như rừng bị cháy mất hầu hết các cây gỗ lớn, nhỏ và cỏ thì
điều gì sẽ xảy ra? Tại sao?

- Nếu rừng cháy: động vật mất
nơi ở, nguồn thức ăn, nơi sinh
sản, nguồn nước, khí hậu khô
hạn...
=> động vật sẽ chết hoặc phải di
cư đi nơi khác.

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI

Tiết
48
Bài
50.
HỆ
SINH
THÁI
Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa các sinh vật với nhau và

Hệ sinh
sinhvật
thái
đới của
có những
thành phần nào?
giữa
vớirừng
nhânnhiệt
tố vô sinh
môi trường?
- Gồm 2 thành phần: + Thành phần vô sinh: ánh sáng, nhiệt độ…
+ Thành phần hữu sinh: các loài sinh vật…

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và môi trường sống
của quần xã (sinh cảnh), các sinh vật luôn tác động qua lại
lẫn nhau tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh và
tương đối ổn định.
Ví dụ: hệ sinh thái rừng nhiệt đới.

Hệ sinh thái rừng

Hệ sinh thái hoang mạc

Hệ sinh thái biển

Hệ sinh thái ôn đới

Hệ sinh
nhiệt
đới
HÖ
sinhthái
th¸irừng
Rõng
ngËp
HÖ sinh th¸i n«ng nghiÖp
mÆn ven biÓn

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và môi trường
sống của quần xã (sinh cảnh), các sinh vật luôn tác động
qua lại lẫn nhau tạo nên một hệ sinh thái hoàn chỉnh và
tương đối ổn định.
Ví dụ: hệ sinh thái rừng nhiệt đới.
- Các thành phần của hệ sinh thái:
+ Nhân tố vô sinh: đất, đá, nước, thảm mục…
+ Nhân tố hữu sinh:
* sinh vật sản xuất: thực vật.
* sinh vật tiêu thụ: động vật ăn thực vật, động vật ăn
động vật.
* sinh vật phân giải: vi khuẩn, nấm…

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
? Hãy xác định các ví dụ sau đây, ví dụ nào là hệ sinh thái, ví dụ
nào không phải hệ sinh thái?

Đồi thông Đà Lạt

Một giọt nước ao

Một giọt nước cất

Trái đất

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?

Hoå
Ñaïi baøng

Caày

Raén

Saâu aên laù
Boï ngöïa
Caây goã

Höôu

Caây coû

Xaùc sinh vaät
vi sinh vaät

Ñòa y
Giun ñaát
Naám

Thức ăn
củathức
chuột
gì? đaâu
Động là
vậtsinh
nàovật
ăn
?? Trong
lưới
ăn là
trên,
thịt xuất,
chuột?
sản
sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải?

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
Caây coû

Chuoät

Caây coû

Chuoät

Caây coû

Sâu ăn lá

Raén
Caày
Chuoät

VSV
VSV
VSV

Chuỗi thức ăn

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
VD:
Caây coû

Chuoät

Caày

VSV

Quan hệ chủ yếu giữa các sinh vật trong các chuỗi thức ăn trên là
quan hệ gì?

1. Trong chuỗi thức ăn, mỗi loài sinh vật là một mắt
xích. Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa một mắt
xích với mắt xích đứng trước và mắt xích đứng sau
trong chuỗi thức ăn?
Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật tiêu
thụ mắt xích phía trước vừa là sinh vật bị mắt xích
phía sau tiêu thụ.

2. Hãy điền tiếp các từ phù hợp vào những chổ trống
trong câu sau:
Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh
dưỡng với nhau. Mỗi loài trong chuỗi thức ăn vừa là sinh vật
Phía trước vừa là sinh vật bị mắt
tiêu thụ mắt xích ……………,
Phía sau
xích………………..tiêu
thụ.

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
Chuỗi thức ăn là một dãy bao gồm nhiều loài sinh vật
có mối quan hệ dinh dưỡng với nhau. Mỗi loài là một
mắt xích, vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích đứng trước,
vừa là sinh vật bị mắt xích ở phía sau tiêu thụ.
Ví dụ:
Cây cỏ(SVSX)
Thỏ(SVTTB1)
Cáo( SVTTB2)
Trong thực tế có chuỗi thức ăn nào không bắt đầu bằng sinh vật sản xuất
không?

Tiết 48 - Bài 50. HỆ SINH THÁI
Caây coû

Chuoät

Caây coû

Chuoät

Caây coû

Sâu ăn lá

Raén
Caày
Chuoät

VSV
Chuỗi thức ăn

VSV
VSV

Các chuỗi thức ăn trên có mắt xích nào giống nhau?
Caây coû

Chuoät
Sâu ăn lá

Raén

Caày

VSV

Lưới thức
ăn

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
2. Thế nào là lưới thức ăn?
- Lưới thức ăn là tập hợp các chuỗi thức ăn có mắt
xích chung.

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
2. Thế nào là lưới thức ăn?

Hoå

Caày

Raén

Saâu aên laù

Ñaïi baøng

Boï ngöïa
Caây goã
Höôu

Caây coû

Xaùc sinh vaät
vi sinh vaät

Ñòa y

Giun ñaát
Naám

Quan sát hình 50.2
Saâu aên laù tham gia vaøo nhöõng chuoãi thöùc aên naøo?

H3

Caùc chuoãi thöùc aên coù saâu aên laù caây tham gia:
Caây goã

Saâu aên laù caây

Boï ngöïa

Caây goã

Saâu aên laù caây

Chuoät

Caây goã

Saâu aên laù caây

Caày

Caây coû

Saâu aên laù caây

Boï ngöïa

Caây coû

Saâu aên laù caây

Chuoät

Caây coû

Saâu aên laù caây

Caày

Có thể ghép các chuỗi thức ăn trên lại thông qua
mắt xích sâu ăn lá cây:
bọ ngựa

Cây gỗ
Sâu ăn lá
cây
Cây cỏ

lưới thức ăn

chuột

rắn
Vi sinh vật

cầy
Đại bàng

hổ

Hoå
Ñaïi baøng

Raén

Caày

Saâu aên laù

Sinh vaät tieâu thuï caáp

Sinh vaät saûn xuaá
t: a
Boï ngöï
caâyngoã
, caâi ybaø
coûng, hoå
3: Raé
, ñaï

Caây goã

Sinh vaät phaân giaûi: Vi sinh vaät, naám, ñòa y, giun ñaát
Höôu

Caây coû

Sinh vaät tieâu thuï caáp 2: Boï ngöïa, caày, raén,chuột

Xaùc sinh vaät

Ñòa y

Giun ñaát

vi sinhvaä
vaätt tieâu thuï caáp 1: Saâu aên laù caây, chuoät, höôu
Sinh
Naám

Bài 50. HỆ SINH THÁI
I. Thế nào là một hệ sinh thái ?
II. Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
1. Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
2. Thế nào là lưới thức ăn?
- Lưới thức ăn bao gồm các chuỗi thức ăn có nhiều
mắt xích chung.
- Một lưới thức Một
ăn hoàn
chỉnh
bao gồm 3 thành phần
lưới thức
ăn hoàn
chỉnh gồm mấy thành
chủ yếu:
+ Sinh vật

phần chủ yếu? Đó là
sảnnhững
xuất.thành phần nào?

+ Sinh vật tiêu thụ.
+ Sinh vật phân giải

Chọn ý trả lời đúng nhất trong các câu sau:
Câu 1: Trong thực tiễn sản xuất người nông dân đã
làm gì để tận thu nguồn thức ăn của vật nuôi
a. Thả nhiều cá trong ao nuôi
b. Thực hiện mô hình VAC kết hợp vườn- ao –
chuồng
c. Dự trữ rơm rạ cho trâu bò ăn trong mùa khô
d. Cả câu a,b,c đều đúng

Câu 2: Việc làm nào sau đây làm tổn hại đến hệ
sinh thái?
a. Sử dụng thuốc trừ sâu quá mức.
b. Trồng cây gây rừng.
c. Sử dụng mìn, lưới có mắt nhỏ để đánh bắt cá
d. Cả câu a,c đều đúng

Bài tập : Cho các sinh vật: muỗi, ếch, rắn, đại
bàng, chuột, mèo, lúa, thạch sùng, vi sinh vật.

a. Hãy lập 3 chuỗi thức ăn khác nhau gồm 4 mắt xích.
b. Từ các chuỗi thức ăn vừa lập hãy ghép thành một
lưới thức ăn

Bài tập (PBT):
a. Lập 3 chuỗi thức ăn khác nhau gồm 4 mắt xích.

muỗi

ếch

rắn

đại bàng

lúa

chuột

mèo

vi sinh vật

thạch sùng

rắn

đại bàng

muỗi

- Học bài.
- Trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc mục “em có biết”.
-Chuẩn bị bài từ bài 31 đến bài 50 tiết
sau ôn tập giữa HKII