Cả lớp mình cùng
xem video sau và
cho biết em bé đã
nói những gì nhé!

Hàn
h
động

Mục Tiêu
I.

Hành động nói là gì?

II.

Một số kiểu hành động nói thường gặp

III.

Luyện tập

I. Hành
động nói
là gì?

Ví dụ:

Mẹ con Lý Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn
oan của Thạch sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi
Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới
hoàn hồn. Nhưng Lý Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói:
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị
tội chết. Thôi, bây giờ nhưng trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có
chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lý
Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân

.
n
ạ
b
c
á
c
Tôi đố

Lý Thông nói với Thạch Sanh nhằm
mục đích chính là gì? Câu nào thể hiện
rõ nhất mục đích ấy?
Lý Thông có đạt được mục đích của
mình không? Căn cứ vào đâu bạn khẳng
định như vậy?
Lý Thông đã thực hiện mục đích của
mình bằng phương tiện nào?

Thôi, bây giờ nhân
trời chưa sáng em
hãy trốn ngay đi.

Mục đích:
Đuổi
Thạch
Sanh đi để
cướp công

Thạch Sanh vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở
về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân …

Lý Thông
đạt được
mục đích
của mình
bằng lời nói

Nếu hiểu hành động là việc
làm cụ thể của con người
nhằm mục đích nhất định thì
việc làm của Lí Thông có
phải là 1 hành động không?
Vì sao?

Việc làm xe Lí Thông được coi là
một hành động. Vì nó là một việc
làm có mục đích

Em hiểu thế nào là
hnahf động nói? Cho
ví dụ?

GHI NHỚ 1
Hành động nói là hành động được thực hiện
bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
VD: Lan ơi, con quét nhà
giúp mẹ nhé.

B- Mình còn 2
xem có bận gì
không đã

C- Thôi, bận
thì để hôm
khác, đến
nhé, tụi
mình chờ
đấy!

cầu khiến
(đề nghị)

3

trình bày
(hứa…)
1

A- Chủ nhật
đến mình chơi
nhé?

4

B- Thôi được,
mình sẽ đến!

hứa hẹn (Thông báo)
hỏi (rủ rê…)

II. Một số
kiểu hành
động nói
thường

Thảo
luận
nhóm

Xác định mục đích
của mỗi hành động
nói dựa vào PBT sau

HÀNH ĐỘNG NÓI

a. Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
b. Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
c. Khốn nạn thân con thế này. Trời ơi!

 
 
 

d. Con trăn ấy của nhà vua nuôi đã lâu.
e. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết.
g. Thôi, bây giờ, nhân trời chưa sáng em hãy
trốn ngay đi!
h. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

 

MỤC ĐÍCH

a. Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?

 Hỏi

b. Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.

 Thông báo

c. Khốn nạn thân con thế này. Trời ơi!

 Bộc lộ cảm xúc

d. Con trăn ấy … đã lâu.

 Trình bày

e. Nay em giết nó …tội chết.

 Đe dọa

g. Thôi, … trốn ngay đi!

 Đe dọa

h. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

 Hứa hẹn

Từ kết quả thảo luận, em
hãy cho biết có mấy kiểu
hành động nói? Đó là
những hành động nói nào?

GN2: Một số kiểu hành

động nói

Trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến…)

Điều khiển (cầu khiến, đe dọa, thách
thức…)
Hứa hẹn
Bộc lộ cảm xúc

Hỏi

Tiếp sức
Cả lớp cùng thảo luận theo 4 nhóm
Chỉ ra các HĐN và mục đích của
mỗi HĐN trong 2 đoạn trích sau:
Nhóm 1+3: Phần a (sgk - tr64)
Nhóm 2+4: Phần c (sgk - tr64)

Hỏi

- Bác trai đã khá rồi chứ?

Trình bày - Cảm ơn cụ … như thường.
-Vâng … vài húp cái đã.

Bộc lộ cảm xúc

Điều khiển

- Nhưng xem ý … mỏi mệt lắm.
- Chứ … hoàn hồn. 
- Nhịn suông từ sáng hôm qua đến giờ còn gì.

- Này, bảo bác … trốn
- Thế thì phải … kéo vào rồi đấy!

Hỏi

- Cụ bán rồi?
- Thế nó cho bắt à?

Trình bày - Cậu vàng đi đời … ạ!

- Bán rồi! Họ vừa bắt xong.
- Nó thấy tôi gọi … vẫy đuôi mừng.
- Tôi cho nó ăn cơm.
- Nó đang ăn … dốc ngược nó lên.

Bộc lộ cảm xúc

- Khốn nạn … Ông giáo ơi! … Nó có biết
gì đâu!

III.
Luyện
tập

DU
HÀNH
VŨ TRỤ

Phương tiện dùng để thực hiện
hành động nói là gì ?
A. Nét mặt

B. Điệu bộ

C. Cử chỉ

D. Ngôn từ

Câu nói “Đây là trời có ý phó thác cho mình công
làm vệc lớn.” thể hiện hành động cụ thể nào
của Lê Thận?
A. Điều khiển (thách thức)
C. Trình bày (tuyên bố)

B. Trình bày (kể)
D. Bộc lộ cảm xúc

Câu nói “Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình
theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền
Tổ quốc.” thể hiện hành động cụ thể nào của Lê
Thận?
A. Điều khiển

B. Trình bày

C. Bộc lộ cảm xúc

D. Hứa hẹn

Cả 3 câu sau đều có từ “hứa” nhưng mục đích của nó khác
nhau như thế nào:
(1) Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng cách xa
nhau.
(2) Anh hứa đi.
(3) Anh xin hứa.
B. Hứa (1) , (2): điều khiển;
A. Hứa (1) , (2): Hứa hẹn ;
Hứa (3): điều khiển
Hứa (3): Hứa hẹn
C. Hứa (1): Hứa hẹn ;
Hứa (2), (3): điều khiển

D. Hứa (1): điều khiển;
Hứa (2), (3): Hứa hẹn

Câu “Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
thể hiện hành động nói nào?
A. Bộc lộ cảm xúc

B. Hỏi

C. Trình bày

D. Hứa hẹn

Câu “Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối / Ta say
mồi uống ánh trăng tan?” thể hiện hành động nói
nào?
A. Bộc lộ cảm xúc

B. Trình bày

C. Điều khiển

D. Hỏi

Nhắc lại nội dung chính của tiểu
phẩm “Bông hồng tặng cô”
1. Cuộc trò chuyện của em bé
nhằm mục đích gì?
2. Em bé có đạt được mục đích
của mình không?

Nhập vai phóng viên,
phỏng vấn chia sẻ
“Điều bạn muốn nói”
với những người phụ
nữ mà bạn yêu quý,
nhân Ngày quốc tế phụ
nữ 8/3.

Tớ là phóng viên

Hướng dẫn
 Xem lại bàitự
+ Họchọc
ghi nhớ sgk (tr62,63)
 Hoàn thành các bài tập vào VBT
 Viết 1 đoạn đối thoại ngắn. Chỉ ra các
HĐN và mục đích của các HĐN đó?
 Xem lại kiến thức về văn thuyết
minh để chuẩn bị trả bài viết số 5

Cảm
ơn
các