KHỞI ĐỘNG

Hãy chia sẻ với bạn về
lỗi lầm mà em từng gây
ra cho người khác

HOẠT ĐỘNG NHÓM
✅ Chuẩn bị các đồ dùng học tập: hộp
màu, giấy, kéo, keo, băng keo,…
✅ Lấy ra hai tờ giấy giống nhau và xé
một tờ giấy làm đôi
✅ Sử dụng các đồ dùng để nối tờ giấy đã
xé lại
✅ Nhận xét về hai tờ giấy đó.

Tiết 3+4: Bài học đường đời đầu tiên
(Trích “Dế Mèn phiêu lưu kí”)
- Tô Hoài -

I. Đọc văn bản,
Tìm hiểu chung

1. Đọc

2. Chú
thích

1
Xốc
nổi
4
Mẫm

2
Cà5
khịa

Hủn hoẳn

3
Trịch6
thượng
Tợn

3. Tác giả,
tác phẩm

BÁO CÁO
DỰ ÁN

II.
KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1.Người kể chuyện và ngôi kể

ể
k
c
ợ
ư
đ
n
ệ
y
u
h
c
C âu
t
ậ
v
n
â
h
n
a
ủ
c
i
ờ
bằng l
ứ
h
t
i
ô
g
n
o
e
h
t
nào? Kể
mấy?

Người kể
chuyện: Dế Mèn
Ngôi kể: ngôi
thứ nhất

2
2.Ngoại hình, hành động,
tính cách của Dế Mèn

Hành động của Dế Mèn:
Dế Mèn tự miêu tả hình
- Co cẳng, đạp phanh phách
thức của mình:
- Vũ lên phành phạch giòn giã
- càng: mẫm bóng
- Nhai ngoàm ngoạp…
- vuốt: nhọn hoắt
- Vuốt râu trịnh trọng, khoan
- cánh: dài, kín tận đuôi
thai…
- răng: đen nhánh
Chàng dế
- Đi đứng oai vệ
- râu: dài, uốn cong
thanh
niên
cường
Quan hệ của Dế Mèn
Dế Mèn tự đánh giá
tráng
với bà con trong xóm:
về bản thân:
- Cà khịa, to tiếng…
- Tự tin, biết chăm sóc bản
- Quát chị cào cào
thân, ăn uống điều độ.
- Ghẹo anh Gọng Vó,…
- Tài giỏi, ghê gớm, có thể
đứng đầu trong thiên hạ.

• NT: Sử dụng nhiều tính từ, động từ mạnh, từ
láy, biện pháp nghệ thuật nhân hoá, trí tưởng
tượng phong phú.
• ND: Dế Mèn thể hiện nhiều đặc điểm đáng khen
và đáng trách
+ Nét đẹp: như tự tin, biết chăm sóc bản thân, có ý
thức ăn uống điều độ cho cơ thể khoẻ mạnh,
cường tráng, trẻ trung, yêu đời.
+ Nét chưa đẹp: kiêu căng, tự phụ, hung hăng,
hống hách, hiếu thắng hay bắt nạt kẻ yếu.

3
Lời nói, thái độ của Dế Mèn

Cách xưng hô của
Dế Mèn

- Xưng hô: “ta - chú mày”

- Như gã nghiện thuốc phiện.
Lời Dế Mèn miêu -Cánh ngắn củn, râu một mẩu,
tả ngoại hình Dế mặt mũi ngẩn ngơ.
Choắt
- Hôi như cú mèo
Lời Dế Mèn nhận
xét về hang ở của
Dế Choắt

- Cẩu thả, tuềnh toàng

Lời từ chối của Dế
Mèn khi Dế Choắt - Lời từ chối phũ phàng
mong muốn được “Đào tổ nông thì cho chết”.
giúp đỡ

Dế Mèn tỏ
thái độ chê
bai, trịch
thượng,
ích kỉ, coi
thường Dế
Choắt.

ề
v
ì
g
t
é
x
n
ậ
h
n
ó
c
Em
ế
D
a
ủ
c
ả
t
u
ê
i
m
h
c
cá
h
n
í
h
c
h
n
ì
h
i
ạ
o
g
n
Mè n v ề
ế
D
h
n
ì
h
i
ạ
o
g
n
à
v
mình
o
h
c
a
r
t
ú
r
m
E
?
t
ắ
o
Ch
?
ì
g
c
ọ
h
i
à
b
n
â
h
t
bản

4
4. Cảm xúc, suy nghĩ của Dế Mèn

PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1: Vì sao Dế Choắt lại chết?
A. Vì cơ thể DC vốn ốm yếu
B. Vì DC bị tai nạn
C. Vì DM trêu chị Cốc, chị Cốc nổi nóng và mổ chết DC để trút giận
Câu 2: Thái độ của DC trước khi chết
D. Oán hận
E. Không hề trách móc mà còn ân cần khuyên nhủ
F. Im lặng
Câu 3: DC đã khuyên nhủ DM điều gì khiến DM xúc động và tỉnh ngộ?
G. Ở đời không được ngông cuồng dại dột sẽ chuốc vạ vào thân
H. Ở đời phải cẩn thận khi nói năng, nếu không sớm muộn cũng mang vạ vào thân
I. Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ sớm muộn cũng
mang vạ vào mình đấy.
Câu 4: Trong cảm nhận của em, Dế Choắt là người như thế nào?(*)
...................................................................................................................
 

Cái
chết
của
Dế
Choắt

Nguyên nhân: Dế Mèn trêu chị Cốc, chị
nổi nóng và mổ chết Dế Choắt để trút giận

Thái độ của Dế Choắt: không trách móc,
ân cần khuyên nhủ → hiền lành, bao dung.

Cá nhân

2
Cá nhân

Cá nhân

1

4
Cá nhân

3

Chứng kiến cái chết
của Dế Choắt, Dế Mèn
đã có những cảm xúc,
suy nghĩ gì? Suy nghĩ
đó cho thấy sự thay đổi
nào ở Dế Mèn? Em có
nhận xét gì về nghệ
thuật miêu tả nhân vật
của Tô Hoài?

Cảm
xúc,
suy
nghĩ
của
Dế
Mèn

Sợ hãi
“tôi cũng khiếp, nằm im thít,
hoảng hốt”
Ân hận
“anh mà chết là tại tôi
ngông cuồng”

Hối lỗi
“Nào tôi đâu biết…bây giờ”

Nghệ
thuật miêu
tả tâm lí
nhân vật
sinh động,
hợp lý

5
5.Bài học đường đời đầu tiên

rải
t
g
n
ữ
h
n
ừ
t
,
m
e
o
The
èn
M
ế
D
,
ớ
h
n
g
n
á
đ
nghiệm
?
ì
g
c
ọ
h
i
à
b
c
ợ
ư
đ
đã rút ra

Hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân
mà trả nợ cho những cử chỉ ngu dại của
mình thôi.
Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ sớm
muộn cũng mang vạ vào mình đấy.
Bài học về cách ứng xử, sống khiêm tốn,
biết tôn trọng người khác.
Bài học về tình thân ái, chan hòa

6
6. Đặc trưng truyện đồng thoại

 Dế Mèn vừa mang những
đặc tính vốn có của loài vật
(hình dáng, cử chỉ, đặc
điểm...) vừa mang đặc điểm
của con người (lời nói, ý
nghĩ). Đặc trưng của truyện
đồng thoại.

7
7.Bài học cho bản thân

Nếu có người bạn
như Dế Choắt, em
sẽ đối xử với bạn
như thế nào?

Bài học: Cách ứng xử với bạn bè và
cách đối diện với lỗi lầm của bản
thân.

III.
LUYỆN TẬP

Dế Mèn
Ngoại hình

Lời nói
Tính cách

Cảm nhận của
em về nhân vật

Dế Choắt

Ngoại hình

Lời nói
Tính cách

Dế Mèn
Khoẻ mạnh, cường tráng: Đôi
càng mẫm bóng, vuốt cứng,
nhọn hoắt, cánh dài, râu dài
uốn cong, hùng dũng,…
Xưng ta, gọi mày

Dế Choắt
Ốm yếu, xấu xí, gầy gò và
dài lêu nghêu như gã
nghiện, đôi càng bè bè,…

Hống hách, kiêu ngạo, ngông
cuồng,…

Hiền lành, nhẫn nhịn, vị
tha, bao dung,…

Cảm nhận của …
em về nhân vật

Xưng anh – em

…

Những điều em nắm chắc

Những điều em băn khoăn

 

 
 
 
 

IV.
VẬN DỤNG

Viết kết nối với đọc: Viết
đoạn văn khoảng 5-7
dòng) kể lại một sự việc
trong đoạn trích Bài học
đường đời đầu tiên bằng
lời của một nhân vật do
em tự chọn.