Tiết 4:THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

Nếu được gặp Dế
Mèn, em sẽ khuyên
Dế Mèn điều gì?
(viết 1 câu)

Chỉ ra các từ có
trong câu bằng
cách gạch chéo
giữa các từ. Sau đó,
gạch chân các từ
đơn

Ghi lại câu nói mà
em thích nhất trong
đoạn trích “Bài học
đường đời đầu tiên”

Chỉ ra các từ có
trong câu bằng
cách gạch chéo
giữa các từ. Sau đó,
gạch chân các từ
đơn

I.
I. TỪ ĐƠN VÀ TỪ PHỨC

AI NHANH HƠN ?
Vuốt

Nhọn hoắt
Rung rinh

Cánh
Người
Răng

Hủn hoẳn
Đen nhánh
Bóng mỡ
Ngoàm ngoạp

 Từ đơn là từ do
một
tiếng
tạo
thành
 Từ phức là từ do
hai hay nhiều tiếng
tạo thành.

 Từ ghép là những từ
phức được tạo ra bằng
cách ghép các tiếng có
nghĩa với nhau
 Từ láy là những từ
phức được tạo ra nhờ
phép láy âm.

BÀI 1:
“Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn

Từ đơn

hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín
xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ
lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn
giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người
tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ
soi gương được và rất ưa nhìn.”

tôi
nghe
người

Từ phức
Từ ghép

Từ láy

bóng mỡ

hủn hoẳn

ưa nhìn

phành phạch
giòn giã
rung rinh

BÀI 2:

Phanh phách

Ngoàm ngoạp

Phành phạch

Văng vẳng

BÀI 3:
Phanh phách: âm thanh phát ra do một vật sắc tác động
liên tiếp vào một vật khác.
Ngoàm ngoạp: (nhai) nhiều, liên tục, nhanh.
Dún dẩy: điệu đi nhịp nhàng, ra vẻ kiểu cách.
Nhấn mạnh vẻ đẹp cường tráng, mạnh mẽ, đầy sức
Tác dụng:

sống của tuổi trẻ → Dế Mèn hiện ra sinh động.
Dế Mèn bộc lộ niềm tự hào về chính mình.

BÀI 4:
Nghèo

 Ở vào tình trạng không có hoặc có rất ít những gì
thuộc về yêu cầu tối thiểu của đời sống vật chất.
VD: Nhà nó rất nghèo, Đất nước còn nghèo.

Nghèo sức

 Khả năng hoạt động, làm việc hạn chế, sức khoẻ kém
hơn những người bình thường.

II. Nghĩa của từ ngữ.

BÀI 4:
Mưa dầm sùi
sụt

Điệu hát
mưa dầm sùi
sụt

 Mưa nhỏ, rả rích, kéo dài không dứt.

 Điệu hát nhỏ, kéo dài, buồn, ngậm ngùi, thê lương.

Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu
suy nghĩ của em về nhân vật
Dế Mèn trong văn bản “Bài
học đường đời đầu tiên”. Chỉ
ra từ ghép, từ láy có sử dụng
trong đoạn văn.

III. Biện pháp tu từ
? Tìm câu văn có hình ảnh so sánh
và phân tích tác dụng của biện
pháp tu từ so sánh trong câu văn
đó?
? Từ đó rút ra thế nào là phép tu từ so
sánh?

- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai

ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.
 Nhấn mạnh Dế Mèn đang ở tuổi ăn, tuổi lớn, đầy
sức sống, khoẻ mạnh.
- Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc xuyên cả đất.
 Cho thấy sự tức giận, sức mạnh đáng sợ của chị
Cốc khi mổ Dế Choắt.
=> So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự
vật, sự việc khác để tìm ra nét tương đồng và
khác biệt giữa chúng.