THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Giáo viên: Nguyễn Thị Kim Lộc

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG.
Ở bậc tiểu học,
trong tiếng Việt,
xét theo cấu
tạo, em đã được
học những loại
từ nào ?

Từ đơn, từ phức ( từ ghép,
từ láy)

I TRI THỨC TIẾNG
V I Ệ T.
1.Từ đơn, từ phức

AI NHANH HƠN ?
Vuốt

Nhọn hoắt
Rung rinh

Cánh
Người
Răng

Hủn hoẳn
Đen nhánh
Bóng mỡ
Ngoàm ngoạp

TỪ

2. Nghĩa của từ

Em hãy giải thích nghĩa của từ in đậm trong
ví dụ sau: Lắm khi em cũng nghĩ nỗi nhà
của mình thế này là nguy hiểm, nhưng em
nghèo sức quá.
( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Ví dụ

Nghèo:
Tình trạng không có
hoặc có rất ít những
gì thuộc về yêu cầu
tối thiểu của đời
sống vật chất như:
Nhà nó rất nghèo

Nghèo sức:
Khả năng hoạt
động, làm việc hạn
chế, sức khỏe kém
hơn những người
bình thường.

b. Kết luận

Dựa vào từ điển

Để giải thích
nghĩa của từ

Dựa vào từ ngữ đứng
trước và từ ngữ
đứng sau.

3. Biện pháp tu từ
a. Ví dụ
Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và cao
lêu nghêu như một gã nghiện thuốc
phiện.
Phép tu từ so sánh: Hình dáng của Dế Choắt với một
gã nghiện thuốc phiện
Tác dụng: Làm cho hình ảnh Dế Choắt hiện lên cụ thể, sinh
động với dáng vẻ yếu đuối, thiếu sức sống; đồng thời thấy được
cái nhìn coi thường, lạnh lùng của Dế Mèn về Dế Choắt.

3. Biện pháp tu từ so sánh
b. Khái niệm
So sánh là đối chiếu sự vật hiện
tượng này với sự vật hiện tượng
khác dựa trên những điểm tương
đồng để làm tăng sức gợi hình gợi
cảm cho sự diễn đạt.

II.
THỰC HÀNH

BÀI 1:
“Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn

Từ đơn

hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín
xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ
lên, đã nghe tiếng phành phạch
giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả
người tôi rung rinh một màu nâu
bóng mỡ soi gương được và rất ưa
nhìn.”

tôi
nghe
người

Từ phức
Từ ghép

Từ láy

bóng mỡ

hủn hoẳn

ưa nhìn

phành phạch
giòn giã
rung rinh

Bài 5 trang 20

Đọc lại các chú thích có thành ngữ tắt lửa tối đèn, ăn
sổi ở thì, hôi như cú mèo để hiểu nghĩa. Sau đó đặt câu
với mỗi thành ngữ.

Bài 5 trang 20

Anh em ta là hàng
xóm láng giềng tắt
lửa tối đèn có nhau.

Đặt câu
Việc gì anh ta làm
cũng tạm bợ, không
chắc chắn, ăn sổi ở
thì quá.

Cậu ta đi mưa về
hôi như cú mèo ấy.

Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu
suy nghĩ của em về nhân vật
Dế Mèn trong văn bản “Bài
học đường đời đầu tiên”.
Chỉ ra từ ghép, từ láy có sử
dụng trong đoạn văn.