Tiết 110 :

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :

a, “Huống gì thành Đại La, kinh
đô cũ của Cao Vương: ở vào
nơi trung tâm trời đất; được
cái thế rồng cuộn hổ ngồi. Đã
đúng ngôi nam bắc tây đông;
lại tiện hướng nhìn sông dựa
núi. Địa thế rộng mà bằng; đất
đai cao mà thoáng. Dân cư
khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập
lụt; muôn vật cũng rất mực
phong phú tốt tươi. Xem khắp
đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng
địa. Thật là chốn tụ hội trọng
yếu của bốn phương đất
nước; cũng là nơi kinh đô bậc
nhất của đế vương muôn đời.”
( Lí Công Uẩn, Chiếu dời
đô )

Tiết 110

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :
b, Đoạn văn
b:

b, “ Đồng bào ta ngày nay cũng rất
xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước.
Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu
nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở
nước ngoài đến những đồng bào ở
vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền
ngược đến miền xuôi, ai cũng một
lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc.
Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận
chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc
đặng tiêu diệt giặc, đến những công
chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng
hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên
chồng con đi tòng quân mà mình thì
xung phong giúp việc vận tải, cho đến
các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu
thương bộ đội như con đẻ mình. Từ
những nam nữ công nhân và nông
dân thi đua tăng gia sản xuất, không
quản khó nhọc để giúp một phần vào
kháng chiến, cho đến những đồng
bào điền chủ quyên đất ruộng cho
chính phủ,…Những cử chỉ cao quý
đó, tuy khác nhau nơi việc làm,

Cấu trúc đoạn văn nghị luận

Diễn dịch

Quy nạp

1/Câu chủ đề nêu luận điểm 1/
Luận cứ 1, 2, 3,….
2/
Luận cứ 1, 2, 3,…. 2/ Câu chủ đề nêu luận điểm

Tiết 110

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM

I/Trình bày luận điểm thành
một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
a, Đoạn văn a :
b, Đoạn
văn
2/ Tìm hiểu ví dụ 2
:

“ Ở màn đầu chương XIII, cảnh
nhà vợ chồng địa chủ Nghị Quế,
Ngô Tất Tố cho bưng vào đấy một
cái rổ nhún nhín bốn chó con. [...]
Quái thay là Ngô Tất Tố . Mới xem
ai cũng thấy vợ chồng địa chủ
cũng chỉ là như mọi người khác
thích chó, yêu gia súc, tưởng
người lành hoặc kẻ bất lương
cũng không khác gì lắm trong
việc nuôi chó con. Thằng chồng
le te, cho chó ăn cơm, ôn tồn hỏi
về chó, rồi xem tướng chó. Hắn
sung sướng. vợ hắn và hắn bù
khú…với nhau trên câu chuyện
chó con. Ấy thế rồi là đùng đùng
giở giọng chó má ngay với mẹ
con chị Dậu đứng đấy. Đoạn này,
khá lắm, bác Tố ạ! Cho thằng nhà
giàu rước chó vào nhà, nó mới
càng hiện chất chó đểu của giai
cấp nó ra.”

Tiết 110: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
Khi trình bày luận điểm
trong văn nghị luận cần
chú ý

Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung Tìm đủ luận cứ cần
của luận điểm
thiết, tổ chức lập
trong câu chủ đề;
luận theo một trật
Câu chủ đề thường
tự hợp lí làm nổi
đặt ở vị trí đầu tiên
bật luận điểm.
( diễn dịch) hoặc cuối
cùng ( quy nạp)

Diễn đạt trong
sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận
điểm có sức
thuyết phục.

Tiết 111: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
*GHI NHỚ: Sgk
II/ Luyện tập
1, Bài tập số 1: Đọc hai câu văn sau và diễn đạt ý mỗi câu
thành một luận điểm ngắn gọn, rõ.
a, “Trước hết là cần phải tránh cái lối viết “rau muống”
nghĩa là lằng nhằng “trường giang đại hải”, làm cho
người xem như là “chắt chắt vào rừng xanh.”
(Hồ Chí Minh, Cách viết)
b, “Ngoài việc đam mê viết, cái thích thứ hai của Nguyên
Hồng là được truyền nghề cho bạn trẻ.”
(Nguyễn Tuân)

Tiết 111: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
*GHI NHỚ: Sgk
II/ Luyện tập
1, Bài tập số 1: Đọc hai câu văn sau và diễn đạt ý mỗi câu
thành một luận điểm ngắn gọn, rõ.
a, “Trước hết là cần phải tránh cái lối viết “rau muống”
nghĩa là lằng nhằng “trường giang đại hải”, làm cho
người xem như là “chắt chắt vào rừng xanh.” (Hồ Chí
Minh, Cách viết)
Luận điểm: Tránh lối viết dài dòng, khó hiểu.
b, “Ngoài việc đam mê viết, cái thích thứ hai của Nguyên
Hồng là được truyền nghề cho bạn trẻ. (Nguyễn Tuân)
Luận điểm : Nguyên Hồng thích truyền nghề cho bạn trẻ.

Tiết 111: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
II/ Luyện tập
1, Bài tập số 1
2, Bài tập số 2: HS thảo luận (5') :Đoạn văn sau đây trình bày

luận điểm gì và sử dụng các luận cứ nào? Hãy nhận xét về cách
sắp xếp luận cứ và cách diễn đạt của đoạn văn.
“Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm. Tế Hanh đã ghi được đôi
nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương. Người nghe thấy
cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng”
trên “cánh buồm giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ
con đường quê nho nhỏ. Thơ Tế Hanh đưa ta vào một thế giới rất gần
gũi thường ta chỉ thấy mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm
thầm trao cho cảnh vật: sự mỏi mệt say sưa của con thuyền lúc trở về
bến, nỗi khổ đau chất chứa trên toa tàu nặng trĩu, những vui buồn sầu
tủi của một con đường.” (Hoài Thanh, Thi nhân Việt Nam)

=> Các luận cứ được sắp xếp theo trình tự tăng tiến, luận cứ
sau biểu hiện một mức độ tinh tế cao hơn so với luận cứ trước.
Nhờ vậy mà người đọc thấy hứng thú khi đọc phê bình thơ của
Hoài Thanh.

Tiết 111: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
1, Tìm hiểu ví dụ 1
2, Tìm hiểu ví dụ 2
*GHI NHỚ: Sgk
II/ Luyện tập
1, Bài tập số 1
2, Bài tập số 2
3, Bài tập số 3: Viết các đoạn văn ngắn trình bày các luận
điểm sau:
a, Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
b, Học vẹt không phát triển được năng lực suy nghĩ.

Bài tập 3: Viết đoạn văn trình bày luận điểm:
a/ “Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài”
*/ Luận điểm:
Học phải kết hợp làm bài tập thì mới hiểu bài.
*/ Luận cứ:

1/ Học là để nắm bắt tri thức nhưng việc củng cố tri
thức ấy cũng quan trọng hơn.
2/ Nếu học lí thuyết mà không chú ý đến việc làm bài tập
thì tri thức cũng sẽ sớm rơi rụng đi.
3/ Làm bài tập chính là thực hành bài học lí thuyết. Nó làm cho
kiến thức lí thuyết được nhận thức lại sâu hơn, bản chất hơn.
4/ Làm bài tập giúp cho việc nhớ kiến thức dễ dàng hơn.
5/ Làm bài tập là rèn luyện các kỹ năng của tư duy, đặc biệt là kỹ
năng phân tích, tổng hợp, so sánh, chứng minh, tính toán.
6/ Vì vậy, nhất thiết học phải kết hợp với làm bài tập thì sự học
mới đầy đủ và vững chắc.

b/ “Học vẹt không phát triển được năng
lực suy nghĩ”
* Luận điểm: Học vẹt không phát triển
được năng lực suy nghĩ.
* Luận cứ:
- Luận cứ 1 : Học vẹt là học thuộc lòng, học máy móc, có khi
không cần hiểu, hoặc hiểu lơ mơ.
- Luận cứ 2 : Học không hiểu mà cứ học thì rất chóng quên và
khó có thể vận dụng thành công những điều đã học trong thực tế.
- Luận cứ 3 : Học vẹt chỉ mất thời gian, công sức mà chẳng đem
lại hiệu quả gì thiết thực.
- Luận cứ 4 : Học vẹt còn làm cùn đi năng lực tư duy, suy nghĩ.
- Luận cứ 5 : Bởi vậy, học vẹt không phát triển được năng lực suy
nghĩ.

Tiết 103: VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
I/Trình bày luận điểm thành một đoạn văn nghị luận
*GHI NHỚ: Sgk
II/ Luyện tập
1, Bài tập số 1
2, Bài tập số 2
3, Bài tập số 3
4, Bài tập số 4: Để làm sáng tỏ luận điểm “Văn giải thích
cần phải viết cho dễ hiểu”, em sẽ đưa ra những luận cứ
nào? Những luận cứ ấy cần được sắp xếp theo một trình tự
như thế nào để tăng hiệu quả thuyết phục của đoạn văn?

Bài tập 4: Lập luận trong đoạn văn nghị
luận.
*/ Luận điểm: “Văn giải thích cần phải
viết cho dễ hiểu”
*/ Luận cứ:
1/ Văn giải thích được viết ra nhằm làm cho người
đọc hiểu.
2/ Giải thích càng khó hiểu thì người viết càng khó
đạt được mục đích.
3/ Ngược lại, giải thích càng dễ hiểu thì người đọc
càng dễ nhớ, dễ hiểu, dễ làm theo.
4/ Vì thế, văn giải thích cần phải được viết sao
cho dễ hiểu.

VỀ NHÀ

Nắm vững nội dung
bài, học thuộc ghi nhớ,
làm bài tập còn lại.
 Soạn bài: Bàn luận về
phép học
 Đọc, trả lời kiến thức
bài sgk/ 76