Chương 1: TẠI SAO CẦN HỌC
LỊCH SỬ?
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ?

I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ
• - Khái niệm lịch sử được hiểu
như thế nào? Em hãy nêu một ví
dụ cụ thể?
• - Theo em, những câu hỏi nào có
thể được đặt ra để tìm hiểu về
quá khứ khi quan sát hình 1.1?

Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ, bao gồm mọi hoạt động của con
người từ khi xuất hiện đến nay
VD: Văn miếu Quốc Tử Giám là hai công trình được xây dựng để dạy học và thờ
kính Khổng Tử cùng những bậc hiền tài Nho học xưa. Văn miếu được xây dựng
vào năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông, còn Quốc Tử Giám được xây dựng
năm 1076, dưới thời vua Lý Nhân Tông.
- Những câu hỏi nào có thể được đặt ra để tìm hiểu về quá khứ:
Ví dụ với hình 1.1:
Rồng đá được xây dựng khi nào? Vào thời nào?
Qúa trình xây dựng rồng đá ra sao?
Ý nghĩa của việc xây dựng rồng đá?

I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ.
Môn lịch sử là môn học tìm hiểu các hoạt động của con người và
xã hội loài người từ quá khứ đến ngày này.

II. Vì sao phải học lịch sử?

*Trả lời các câu hỏi sau và em có suy nghĩ gì về các câu hỏi trên?
Có ý kiến cho rằng: Lịch sử là những gì đã qua, không thể thay đổi được nên không
cần thiết phải học môn Lịch sử. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao?
Em hiểu thế nào về từ "gốc tích" trong câu thơ của Chủ tịch HCM? Nêu ý nghĩa của
câu thơ đó?
=> Em không đồng ý với ý kiến trên vì: Bởi lịch sử là những gì đã qua nhưng học lịch
sử là cách để chúng ta biết và nhớ về quê hương, cội nguồn, hiểu được ông cha ta đã
lao động, sáng tạo, đấu tranh như thế nào để có được đất nước ngày nay đồng thời
đúc rút được những kinh nghiệm quý báu của ông cha.
 Gốc tích nghĩa là cội nguồn, tổ tiên, quê hương, cội nguồn.
 Ý nghĩa câu thơ Bác muốn thế hệ tương lai cần phải học, phải hiểu, phải biết cho
tường tận, cụ thể gốc tích lịch sử nước nhà Việt Nam. Biết sử ta” không phải chỉ
đơn thuần là ghi nhớ một số sự kiện, một vài chiến công nói lên tiến trình đi lên của
dân tộc hay ghi nhớ công lao của một số người làm nên sự nghiệp to lớn đó, mà còn
phải biết tìm hiểu “cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”, tiếp nhận những nét
đẹp của đạo đức, của đạo lý làm người Việt Nam. Vì chính đó là gốc của mọi sự
nghiệp lớn hay nhỏ của dân tộc, không phải chỉ ở thời xưa mà ở cả ngày nay và mai
sau.

I. LỊCH SỬ VÀ MÔN LỊCH SỬ

Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ.
Môn lịch sử là môn học tìm hiểu các hoạt động của con người và
xã hội loài người từ quá khứ đến ngày này.

II. Vì sao phải học lịch sử?

 Học lịch sử để hiểu biết được cội nguồn dân tộc
Để biết được quá trình sống , lao động dựng nước và giữ nước
của ông cha ta
Để đúc kết bài học kinh nghiệm của quá khứ nhằm phục vụ cho
hiện tại và tương lai.

III.Khám phá quá khứ từ các nguồn dữ liệu

Em hãy đọc và cho biết:
• Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có ý nghĩa
và giá trị gì?
• Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất? Hãy lấy một
ví dụ chứng minh cho ý kiến của em từ một nguồn sử liệu cụ thể có
trong bài?
=>Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có ý nghĩa và giá trị là những
nguồn tư liệu là gốc để giúp ta hiểu biết và dựng lại lịch sử.
=>Tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất vì đây là loại tư liệu liên quan trực tiếp đến
sự kiện, phản ảnh sự kiện ấy một cách tin cậy
Ví dụ: Bản thảo lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch HCM ngày 19-12-1946 là
minh chứng cho sự kiện lịch sử bác Hồ kêu gọi Toàn quốc đứng lên kháng chiến trong lịch
sử

III.Khám phá quá khứ từ các nguồn dữ liệu
- Tư liệu truyền miệng ( các thể loại truyền thuyết,thần thoại,ca dao... được truyền từ đời này qua đời khác.
- Tư liệu hiện vật ( các dấu tích vật chất như: Đồ gốm,tác phẩm, vật chất,nghệ thuật...)
- Tư liệu chữ viết ( các bản chữ khắc trên xương,mai
Rùa ,vỏ cây, đá,..)
- Các nguồn tư liệu là gốc giúp chúng ta hiểu biết và
Dựng lại lịch sử

IV. Luyện Tập - Vận dụng

Câu 3/14skg
Em biết những di tích lịch sử nào ở địa phương em đang sống? hãy kể
cho cả lớp nghe về sự kiện lịch sử liên quan đến một trong những di tích
đó
Câu 4. Hãy viết một đoạn văn ngắn về lịch sử ngôi trường em đang học
(trường được thành lập khi nào? Nó thay đổi như thế nào theo thời
gian?...)
Cửu Bắc, một kiến trúc cổ, nằm trên phố Phan Đình Phùng, Hà Nội ngày
nay. Trên tường vẫn còn nguyên dấu vết đạn pháo của thực dân Pháp
khi đánh chiếm thành Hà Nội năm 1882. Có ý kiến cho rằng nên trùng tu
lại mặt thành, xóa đi những vết đạn pháo đó, em có đồng ý với ý kiến
đó không? Tại sao?

IV. Luyện Tập - Vận dụng
• 4.Ví dụ:
ĐÁP ÁN THAM KHẢO
• Hình thành từ tháng 7 năm 1997, trường được đặt nhờ trên
• 3.Em đang sinh sống ở Hà Nội, có di tích
lịch sử nhà tù Hỏa Lò nằm trên phố Hỏa
Lò, thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Đây
là nơi thực dân Pháp xây dựng vào năm
1896 với mục đích giam giữ tù nhân và
những tội phạm chính trị. Nhà tù Hỏa
Lò có diện tích lên đến 12.000 m², nơi
đây chính là một trong những nhà tù
lớn và kiên cố nhất Đông Dương thời
điểm bấy giờ.

những dãy nhà cấp 4 của hợp tác xã Dệt Hành Thiện và chỉ
được coi là một phân hiệu của trường THCS Xuân Hồng.
Đến tháng 10 năm 1997 trường có tên là “Trung tâm chất
lượng cao Hành Thiện”. Năm 1998 trường chính thức đổi
tên thành trường THCS Xuân Trường cho xứng với tầm vóc
của một trường cấp huyện. Năm 2004 trường được xây
dựng chính thức tại Thị trấn Xuân Trường – Trung tâm
huyện. Qua 20 năm xây dựng và phát triển, dưới sự quan
tâm của Huyện ủy, UBND huyện, PGD – ĐT huyện Xuân
Trường và ban đại diện cha mẹ học sinh, Trường THCS Xuân
Trường không ngừng nỗ lực xây dựng và phát triển để xứng
đáng với niềm tin của các cấp chính quyền và nhân dân
trong toàn huyện.

5.Em không đồng ý với ý kiến đó. Việc trùng tu lại khu kiến trúc là điều tốt nhưng
việc xóa bỏ những vết đạn pháo là không nên. Những dấu vết đó là minh chứng
lịch sử hùng hồn, minh chứng cho lịch sử chiến đấu kiên cường của dân tộc nên
việc xóa bỏ nó cũng như là chính chúng ta đang xóa bỏ lịch sử cùa dân tộc vậy

Làm bài tập trong sách bài tập trang 5;6;7
Học thuộc bài học đã ghi
Làm bài “LUYỆN TẬP” Bài 1;2 trong sgk trang 14